I SA/Gl 64/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-02-25

Skład orzekający: Gabriel Radecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca emerytem rencistą z dochodem wystarczającym na pokrycie podstawowych kosztów utrzymania, może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku, gdy dochód wystarcza na pokrycie podstawowych wydatków, ale nie pozwala na uiszczenie pełnych kosztów sądowych, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, np. poprzez zwolnienie z części opłaty sądowej.
Stan faktyczny
Skarżący, ciężko chory emeryt rencista, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia z kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawca przedstawił dokumenty potwierdzające jego dochody, wydatki oraz sytuację rodzinną (utrzymanie żony i studiującego syna). Wpis od skargi wynosił 706 zł. Referendarz sądowy, analizując przedstawiony materiał dowodowy, uznał, że dochód skarżącego wystarcza na pokrycie koniecznych kosztów utrzymania, ale nie pozwala na uiszczenie pełnych kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 100 zł. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 100 (słownie: sto) złotych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczył, że jest ciężko chorym emerytem rencistą, mającym na utrzymaniu studiującego syna oraz żonę, która nie pracuje i sprawuje nad nim opiekę. Według wniosku skarżący poza mieszkaniem nie posiada żadnego wartościowego majątku, a na dochody jego gospodarstwa domowego składają się jego świadczenie emerytalno-rentowe w wysokości 2831,22 zł netto oraz kwoty uzyskiwane przez jego syna tytułem umowy o dzieło. Wnioskodawca wymienił również stałe wydatki rodziny. Skarżący załączył do wniosku, a następnie nadesłał na wezwanie referendarza sądowego dokumenty, które potwierdzają powyższe dane, w szczególności kserokopie: potwierdzenia wypłaty świadczenia emerytalno-rentowego, zeznań podatkowych złożonych za 2014 r. przez niego i syna, zaświadczenia, że jego żona nie złożyła takiego zeznania, zaświadczenia wystawionego przez uczelnię oraz rachunków, faktur i paragonów obrazujących wydatki – na ich podstawie wnioskodawca wyliczył stałe miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego na 1044,93 zł, a koszty leczenia za ostatnie trzy miesiące na 243,71 zł. Wpis od skargi, obliczony z uwzględnieniem podanej przez skarżącego wartości przedmiotu zaskarżenia, wynosi 706 zł. Wpis w takiej samej wysokości zobowiązana jest uiścić również jego małżonka, występująca w charakterze skarżącej w innej sprawie toczącej się obecnie przed Sądem, w której także złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznawany na dzisiejszym posiedzeniu. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący w niniejszej sprawie przedstawił kompletny materiał dowodowy, obejmujący w szczególności wszystkie dokumenty wymienione w wezwaniu do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, które zostało tym samym wykonane w sposób rzetelny i dokładny. W ocenie rozpoznającego wniosek dokumentacja ta nie daje jednak podstaw do uwzględniania tego wniosku w całości. W jej świetle w gospodarstwie domowym skarżącego uzyskiwany jest bowiem stały dochód w postaci jego świadczenia emerytalno-rentowego, który wystarcza na pokrycie wszystkich koniecznych kosztów stałych i wydatków na leczenie. Dochód ten (2831,31 zł miesięcznie) przewyższa sumę tych kosztów i wydatków podaną we wniosku (1288,64 zł) o 1542,36 zł, przy czym zauważyć trzeba, że skarżący wskazał wydatki na leczenie za okres trzech miesięcy i uwzględnił też wydatki swojego pełnoletniego studiującego syna, który dysponuje dochodem pozwalającym mu samodzielnie opłacić przynajmniej części jego potrzeb i odciążyć finansowo rodziców. Skarżący nie podniósł również, by jego rodzina była zadłużona lub by miała poważne trudności w regulowaniu powyższych płatności. Dotychczasowe spostrzeżenia nie oznaczają wszelako, że wnioskodawca powinien ponieść całość kosztów sądowych w sprawie. Bezsprzecznie przecież jego świadczenie nie jest w tym zakresie wystarczające, szczególnie jeżeli zważyć, iż w dużej części musi być spożytkowane na konieczne koszty utrzymania. W tym ostatnim kontekście nie można też pominąć jego stanu zdrowia, który z pewnością ma znaczenie dla budżetu rodziny i może utrudniać jego żonie znalezienie zatrudnienia czy w ogóle dodatkowego źródła dochodu. Niepodobna zarazem tracić z pola widzenia, że żona ta jest w innej sprawie skarżącą zobowiązaną do poniesienia kosztów sądowych. Dlatego uznano, że bez uszczerbku utrzymania koniecznego skarżący jest w stanie jednorazowo uiścić tylko część kosztów sądowych, o której mowa w sentencji, równą najniższej opłacie sądowej znanej procedurze sądowoadministracyjnej. Taki sam poziom zwolnienia od kosztów przyjęto również w sprawie, w której to jego żona występuje jako skarżąca – wówczas część kosztów do zapłaty w obu sprawach łącznie (200 zł) wyniesie każdorazowo zaledwie około 7% wspomnianego świadczenia emerytalno-rentowego. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło