I SA/Gl 648/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agata Ćwik – Bury (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za wybrane miesiące 2012 i 2013 r. w kwestii wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania decyzji. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Decyzją oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia [...] r. o nr [...] orzekającą o odpowiedzialności podatkowej K. S. (dalej: skarżący) jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe ciążące na zlikwidowanej spółce "A" Sp. z o.o. w D. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2012 r. oraz 2013 r. (razem zaległość [...] zł, odsetki [...] zł, koszty egzekucyjne [...] zł) oraz umarzającą postępowanie podatkowe w części dotyczącej odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe ciążące na ww. Spółce za miesiące V, VI, VII oraz IX 2013 r., należne odsetki za zwłokę i koszty postępowania egzekucyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję organu odwoławczego pełnomocnik skarżącego wniósł o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Uzasadniając wniosek pełnomocnik skarżącego zwrócił uwagę na zły stan jego zdrowia, tj. przewlekłe schorzenia wymagające stałego zażywania leków i okresowej opieki drugiej osoby (w szczególności wymienił nadciśnienie tętnicze, miażdżycę uogólnioną, krytyczne zwężenie tętnic szyjnych, zwyrodnienie kręgosłupa, zawroty głowy). Wskazał, że całość środków pieniężnych, pochodzących z emerytury jako jedynego źródła przychodu skarżącego przeznaczana jest na pokrycie kosztów jego leczenia i utrzymania, natomiast jego małżonka nie ma możliwości udzielenia mu pomocy finansowej. Na okoliczność stanu zdrowia skarżącego do skargi załączone zostało zaświadczenie lekarskie z dnia 7 maja 2018 r. Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2018 r. organ odwoławczy odmówił wstrzymania wykonania decyzji. Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynika m.in., że w sprawie nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania decyzji w trybie art. 239f ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 800, dalej: O.p.), nie zostało również wydane postanowienie o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.), sąd po przekazaniu mu skargi może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Przyjmuje się, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 752/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonaniem aktu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005 r. sygn. akt II OZ 52/05). Zaznaczenia jednocześnie wymaga, że to na wnioskodawcy ciąży wykazanie zasadności wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się więc do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne. Wskazać należy, że w art. 61 § 3 P.p.s.a. przewidziano stosunkowo restrykcyjne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nadając tej instytucji charakter wyjątkowy i uzależniając jej zastosowanie od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Przytoczona wyżej regulacja niewątpliwie nakłada określone obowiązki nie tylko na Sąd, ale i na wnioskodawcę. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady jej wykonalności, wobec czego strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia żądania, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenie płynące z jej wykonania. Wnioskodawca jest zatem zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08). Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń lub okoliczności, jednakże w taki sposób, aby Sąd miał możliwość dokonania kontroli ich prawdziwości. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie – Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 148/09). Ponadto zaznaczyć przyjdzie, że Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek strony skarżącej, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza jednak, że Sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, jakie zajdzie realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia w czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Poza złożeniem stosownego wniosku i umotywowaniu go stanem zdrowia skarżącego oraz okolicznością ponoszenia kosztów leczenia i utrzymania z emerytury, pełnomocnik ten nie przedstawił odpowiednich dokumentów finansowych, mogących uprawdopodobnić wystąpienie okoliczności, które przemawiałyby za wstrzymaniem wykonania decyzji. Trzeba zatem stwierdzić, że ogólnikowy wniosek, pozbawiony stosownych dowodów, nie może stanowić podstawy do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II OZ 1099/14). Zaznaczyć dodatkowo trzeba, że zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2015 r., sygn. akt II GZ 481/15). Dodatkowo zaznaczyć należy, że decyzje organu pierwszej instancji – co do zasady – nie podlegają wykonaniu, dlatego też nie można było orzec w rozpatrywanej sprawie o wstrzymaniu wykonania decyzji wydanej przez organ pierwszoinstancyjny (art. 239a O.p.). Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.