I SA/Gl 657/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych 2. ustanowić skarżącej adwokata. W piśmie z dnia 21 maja 2008 r. L. Ś. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca oświadczyła, że jej dochód wynosi [...] zł netto, zaś wydatki oszacowała na kwotę [...] zł. Do wniosku dołączono kartę informacyjną leczenia szpitalnego, z której wynika, że skarżąca była hospitalizowana w okresie od [...] do [...]. Ponadto skarżąca dołączyła m. in.: informację z dnia 6 grudnia 2007 r. właściwej spółdzielni mieszkaniowej o stawce czynszu za mieszkanie skarżącej ([...]zł), odpis skrócony aktu zgonu jej męża, fakturę dokumentującą dostawę gazu ([...]zł/2 miesiące) oraz polecenie przelewu/wpłaty gotówkowej na rzecz PZU S.A. na kwotę [...]zł. W dniu 24 lipca 2008 r. wpłynął do Sądu druk formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku odniosła się do merytorycznych aspektów sprawy z jej skargi. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach (druk PPF) wynika, że skarżąca we wspólnym gospodarstwie domowym (mieszkanie o pow. 70 m²) pozostaje wraz z córką. Nie posiada jakichkolwiek zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3000 euro. Dochód jej gospodarstwa domowego stanowi kwota [...] zł. Na kwotę tę składa się emerytura skarżącej w wysokości [...] zł oraz renta rodzinna córki w kwocie [...] zł. Postanowieniem z dnia 31 lipca 2008 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Odpis wyżej wymienionego postanowienia został doręczony skarżącej w dniu 11 sierpnia 2008 r. W dniu 18 sierpnia 2008 r. skarżąca złożyła sprzeciw od postanowienia referendarza z dnia 31 lipca 2008 r. W treści sprzeciwu nie zgodziła się ze sposobem wyliczenia jej wydatków przez referendarza, podnosząc w tym kontekście, że na koszty jej utrzymania składają się opłaty za: czynsz [...] zł, wodę [...] zł, światło [...] zł, gaz [...] zł, polisę ubezpieczeniową [...] zł, lekarstwa [...] zł. Oświadczyła przy tym, że jest inwalidką I grupy. Jednocześnie poinformowała, że jej córka studiuje w K., w związku z czym ponosi miesięczne koszty w kwocie [...] zł, a nadto ponosi wydatki na: bilet ([...] zł), polisę ([...] zł), [...] zł "na życie", a także na książki oraz ubranie. Do sprzeciwu załączyła m. in.: dowód wpłaty za wodę za grudzień w kwocie [...] zł, ponownie informację o wysokości czynszu ([...]zł), orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, dowody wpłaty na rzecz PZU Życie tytułem składki w wysokości [...] zł (za 3 miesiące), dowód wpłaty za gaz ([...]zł), "odcinek emerytury", zgodnie z którym skarżąca otrzymuje [...] zł oraz rozliczenie należności za dostarczanie energii elektrycznej. Następnie wezwano skarżącą o uprawdopodobnienie danych wykazanych w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie zaświadczenia wystawionego przez uczelnię potwierdzającego, że córka skarżącej uczy się w tej placówce (wskazano przy tym, że zaświadczenie to powinno odpowiadać na pytanie czy otrzymuje ona jakąkolwiek pomoc finansową, a także czy nauka jest odpłatna, a jeśli tak, to winno wskazywać tryb i formę płatności). W odpowiedzi na wezwanie skarżąca nadesłała przy piśmie z dnia 14 października 2008 r., zaświadczenie z dnia 13 października 2008 r. wystawione przez uczelnię, zgodnie z którym córka skarżącej jest obowiązana uiścić w semestrze zimowym czesne za miesiące od października 2008 r. do stycznia 2009 w kwocie [...] zł za każdy miesiąc oraz [...] zł za luty 2009 r. W dalszej kolejności, na wezwanie z dnia 22 października 2008 r., skarżąca w piśmie z dnia 5 listopada 2008 r. oświadczyła, że jej córka nie korzystała z żadnej pomocy finansowej. Na dowód tego nadesłała zaświadczenie wystawione przez uczelnię z dnia 4 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W dalszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 przywołanej ustawy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że powyższa przesłanka została spełniona. Wprawdzie w ramach gospodarstwa domowego wnioskodawczyni uzyskiwany jest stały dochód, to jednak jego wysokość jest niewystarczająca dla pokrycia zarówno kosztów utrzymania dwóch dorosłych osób, jak i kosztów sądowych. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że ponosi ona wydatki w kwocie ok. [...] zł (na kwotę tę składają się przedstawione przez skarżącą kserokopie rachunków za: czynsz, wodę, ½ opłaty za dostawę gazu, opłata za dostawę energii, 1/3 opłaty tytułem polisy ). Nie można również tracić z pola widzenia problemów zdrowotnych wnioskodawczyni, z którymi również wiąże się konieczność ponoszenia stosownych wydatków na leczenie (tj. ok. [...] zł jak wskazała w piśmie z dnia 21 maja 2008 r. i sprzeciwie). Porównując zatem kwotę wydatków z wynagrodzeniem, które otrzymuje wnioskodawczyni, można przyjąć, że nie posiada ona środków pozwalających jej na partycypowanie w ponoszeniu kosztów sądowych. Nie można przy tym uznać, że kwota, którą otrzymuje jej córka, pozwala pokryć część z tych wydatków, albowiem ponosi ona koszty związane z nauką, zwłaszcza czesne, na którego opłacenie musi przeznaczyć nieomal ½ renty. Reasumując – w ocenie Sądu – skarżąca wykazała, że jest osobą na tyle ubogą, iż jej rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają jej wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego, nawet w najmniejszej wysokości. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ppsa orzekł jak w sentencji.