I SA/Gl 658/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, E. N. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o zwolnienie od tejże opłaty. Wyjaśniła, że uiszczenie przez nią wpisu sądowego jest niemożliwe z uwagi na wysokość jej dochodów. Wniosek ów został następnie uzupełniony na urzędowym formularzu (druk PPF z dnia 27 maja 2016 r.). W ramach uzasadnienia tego ostatniego, skarżąca nawiązała do merytorycznych aspektów z jej skargi. Z kolei z treści złożonego przez nią oświadczenia o stanie rodzinnym, majtku o dochodach wynika, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, tj. mieszkanie komunalne o pow. 26,20 m2. Skarżąca nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Jej jedynym źródłem dochodu jest świadczenie rentowe w kwocie 628,24 zł netto. Odnotowała dalej, że na stałe miesięczne wydatki składają się: rata kredytu (110,21 zł); opłaty za mieszkanie (97,49 zł); należności z tytułu zużycia energii elektrycznej (60 zł) i gazu (40 zł); koszt zakupu podstawowych lekarstw (50 zł); abonament RTV (22,70 zł) oraz opłata za usługi telekomunikacyjne (25 zł). Łącznie wydatki stanowią 405,40 zł. Dla zobrazowania skali rzeczywistych obciążeń gospodarstwa domowego skarżącej, do ww. kwoty należy doliczyć równowartość dodatków mieszkaniowego i energetycznego – łącznie w kwocie 293,98 zł. Dokumentacja źródłowa, którą skarżąca nadesłała w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, w wielu aspektach potwierdza oświadczenia skarżącej, w tym wysokość jej świadczenia rentowego oraz część wydatków. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej w skrócie: "P.p.s.a.", stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym lub całkowitym (art. 245 § 1 P.p.s.a.). Z uwagi na to, że E. N. zwróciła się do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych, jej wniosek podlega rozpoznaniu w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albowiem dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Jest więc regułą, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w tym zakresie, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zdaniem rozpoznającego wniosek, skarżąca wykazała w sposób całkowicie przekonywujący, iż w jej przypadku spełniona jest przesłanka wskazana w ww. przepisie. W toku rozpoznania sprawy stwierdzono, że jedynym źródłem dochodu skarżącej pozostaje w chwili obecnej świadczenie rentowe. Stwierdzono jednocześnie, że skarżąca nie jest w stanie zbilansować wydatków za pomocą tegoż świadczenia. Z pomocą przyszedł jej Skarb Państwa, który zaopatrzył ją w świadczenia pomocowe w postaci dodatku mieszkaniowego i energetycznego. Nie sposób w takim przypadku przyjąć, że obowiązek poniesienia kosztów sądowych miałby być zaspokojony z uzyskiwanego przez niego wsparcia z budżetu Państwa. Sądy powinny bowiem zabezpieczać prawidłową równowagę pomiędzy, z jednej strony interesem państwa w pobieraniu opłat z tytułu rozpoznawania skarg, a z drugiej strony interesem skarżących w dochodzeniu swych roszczeń. Konsekwencją obciążenia takiej osoby kosztami postępowania sądowego byłaby fikcyjność przyznanych świadczeń. W wyniku poczynionych wyżej rozważań orzeczono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., art. 254 § 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy.