I SA/Gl 66/15
WyrokWSA w Gliwicach2015-07-14
Skład orzekający: Wojciech Organiściak, Dorota Kozłowska, Bożena Suleja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest zasadne, gdy uzyskane środki nie przewyższają wydatków egzekucyjnych, mimo że prowadzi to do częściowego zaspokojenia wierzyciela?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest zasadne, gdy organ egzekucyjny stwierdzi, że w postępowaniu nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Przepis ten ma charakter fakultatywny, a decyzja o umorzeniu pozostawiona jest uznaniu organu, który powinien kierować się względami celowościowymi i wszechstronnie rozważyć okoliczności sprawy. Nawet jeśli egzekucja prowadzi do częściowego zaspokojenia, nie uzasadnia to kontynuowania postępowania, jeśli koszty przewyższają uzyskane kwoty, a wierzyciel może być narażony na dodatkowe koszty.Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości składkowych J. S. za lata 1993-2003. Organ egzekucyjny umorzył postępowanie, uznając, że uzyskane środki z egzekucji ze świadczenia emerytalnego są niewspółmiernie niskie w stosunku do wysokości dochodzonych należności i wydatków egzekucyjnych. ZUS kwestionował umorzenie, wskazując na możliwość częściowego zaspokojenia i zarzucając uprzywilejowanie wierzytelności podatkowych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Bożena Suleja (spr.), Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2015 r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. - dalej K.p.a.) oraz art. 17, art. 18 i art. 59 § 2 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm. - dalej u.p.e.a.) - po rozpatrzeniu zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. Inspektorat w T. (dalej ZUS lub wierzyciel) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. nr [...] z dnia [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie 162 tytułów wykonawczych ZUS, obejmujących zaległości składkowe J. S. (dalej zobowiązany) za lata 1993 - 2003 - utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzoru wskazał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. otrzymał 170 tytułów wykonawczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. Inspektorat w T. do realizacji w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ramach podjętych czynności egzekucyjnych wysłano zawiadomienia o zajęciu świadczeń z ubezpieczenia społecznego, zajęciu wierzytelności pieniężnej, wynagrodzenia za pracę i stanowiących wierzytelność z rachunku bankowego.
Jedynym skutecznym środkiem egzekucyjnym okazała się egzekucja ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego, z którego organ egzekucyjny uzyskuje kwotę [...] zł miesięcznie. Natomiast banki: A S.A. i B S.A. poinformowały organ egzekucyjny odpowiednio pismami z dnia 28 marca 2014 r. i 22 sierpnia 2014 r., iż nie prowadzą rachunków bankowych dla dłużnika. Z kolei pracodawca zobowiązanego – M. W. w piśmie z 8 sierpnia 2014 r. wyjaśnił, że zobowiązany jest zatrudniony w prowadzonej przez niego firmie C na pół etatu i ma ustalone wynagrodzenie w wysokości [...] zł, wolne od potrąceń.
Postanowieniem z dnia [...]organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie 162 wymienionych w nim tytułów wykonawczych wystawionych przez ZUS. W uzasadnieniu wskazał, że uzyskiwane w trybie egzekucji środki pieniężne w kwocie [...]zł miesięcznie są niewspółmiernie niskie do wysokości dochodzonych należności. Odnośnie posiadanego przez dłużnika majątku organ wyjaśnił, że lokal mieszkalny stanowi własność zobowiązanego i jego żony, a samochód osobowy Daewoo Tico pochodzi z 1997 r. Według informacji banków zobowiązany nie jest ich klientem. Także według oświadczeń innych dłużników zajętych wierzytelności, nie posiadają oni zobowiązań względem J. S..
Na to postanowienie organu egzekucyjnego wierzyciel złożył zażalenie podnosząc, że zgodnie z protokołem o stanie majątkowym zobowiązanego z dnia 26 maja 2014 r. podejmuje się on dodatkowej pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło i z tego tytułu w 2013 r. uzyskał dochód w wysokości [...]zł. Powyższe zdaniem ZUS wskazuje, iż zobowiązany posiada środki, z których można skutecznie egzekwować zadłużenie a świadczenie emerytalne nie jest jedynym majątkiem, z którego można prowadzić egzekucję. W związku z tym wierzyciel nie zgodził się z umorzeniem postępowania egzekucyjnego skierowanego do zobowiązanego.
Organ nadzoru po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz argumentów podniesionych w zażaleniu stwierdził na wstępie, iż stosownie do założeń art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
W postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec zobowiązanego organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 17 grudnia 2012 r. zastosował skuteczny środek egzekucyjny w postaci egzekucji ze świadczenia emerytalnego w ZUS, ale w tych ramach uzyskuje jedynie [...]zł miesięcznie. Uwzględniając fakt, że wysokość należności egzekwowanych na podstawie ww. zawiadomienia o zajęciu opiewa na kwotę [...]zł, całkowita realizacja tego środka egzekucyjnego nie będzie możliwa, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę ciągłe narastanie należnych od zaległości składkowych odsetek za zwłokę. W tej sytuacji nie znajduje uzasadnienia bezproduktywne przetrzymywanie przez organ egzekucyjny tytułów wykonawczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W dalszej kolejności organ nadzoru wskazał, iż rolą organu egzekucyjnego jest osiągnięcie celu egzekucji poprzez ujawnienie majątku zobowiązanego, a jego poszukiwania wiążą się nierozerwalnie z koniecznością ponoszenia wydatków, które nie tylko generują koszty egzekucyjne, ale mogłyby przekroczyć kwoty uzyskiwane z zajęcia egzekucyjnego.
Nie bez znaczenia w tej sprawie jest fakt, iż zobowiązany oprócz zaległości wobec ZUS posiada też zadłużenie podatkowe dochodzone na podstawie tytułów wykonawczych Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.. Otrzymywana więc niewielka kwota podlega, w myśl założeń art. 115 § 6 u.p.e.a., proporcjonalnemu podziałowi na dwóch wierzycieli należności publicznoprawnych. Mimo bowiem umorzenia postępowania egzekucyjnego w odniesieniu do zdecydowanej większości tytułów wykonawczych ZUS, organ egzekucyjny pozostawił do realizacji tytuł wykonawczy ZUS nr [...] z dnia [...]2000 r. obejmujący zaległości w składkach na fundusz ubezpieczenia społecznego za okres 1- 4/1999, a uzyskaną kwotę dzieli proporcjonalnie pomiędzy swój tytuł wykonawczy nr [...]z dnia [...] 2001 r. wystawiony na zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 r. i drugiego wierzyciela.
Jak przyznano w zaskarżonym postanowieniu, zobowiązany istotnie osiągnął w 2013 r. dochód z tytułu umów cywilnoprawnych, jednakże organ egzekucyjny nie posiadał wiedzy na ten temat - w przeciwieństwie do wierzyciela, który winien wiedzieć o objęciu zobowiązanego obowiązkiem składkowym. Organ egzekucyjny wystosował wprawdzie w dniach 5 i 6 sierpnia 2014 r. zawiadomienia o zajęciu praw majątkowych zobowiązanego do płatników składek, którzy złożyli informację PIT-11 o uzyskanych przez zobowiązanego dochodach, jednak w oświadczeniach tylko jeden pracodawca potwierdził, że zobowiązany jest zatrudniony na pół etatu i ma ustalone wynagrodzenie w wysokości [...] zł, które nie podlega egzekucji. Pozostali płatnicy poinformowali, że zobowiązany nie jest zatrudniony na umowę cywilnoprawną oraz umowę o dzieło, przy czym jeden z nich przyznał, że wcześniej były takie umowy zawierane z zobowiązanym, ale wszelkie rozliczenia z tego tytułu zostały zakończone.
W tej sytuacji zasadnym było, w ocenie organu, skorzystanie z możliwości, jaką daje art. 59 § 2 u.p.e.a. i umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego na podstawie tytułów wykonawczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Takie działanie jest zgodne z poglądem prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentujących tezę, że ustawa egzekucyjna poza przypadkami wymienionymi w jej art. 59 § 1, pozostawiła organowi egzekucyjnemu ocenę "perspektyw wszczętego z inicjatywy wierzyciela postępowania egzekucyjnego i wybór: prowadzenia egzekucji lub umorzenia postępowania (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 sierpnia 2010 r. sygn. akt I SA/Gl 403/10).
Organ nadzoru podkreślił, że w odniesieniu do zobowiązanego nie jest możliwym zaspokojenie narastających zaległości składkowych poddanych egzekucji administracyjnej z otrzymywanej kwoty niespełna [...] zł ani obecnie, ani w najbliższym czasie, stąd zasadnym uznać należy zakończenie postępowania egzekucyjnego poprzez jego umorzenie. Nadmienił przy tym, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 cyt. ustawy, nie wyklucza ponownego jego wszczęcia w sytuacji ujawnienia majątku lub źródeł dochodu zobowiązanego przewyższających kwotę wydatków egzekucyjnych, gdyż taką opcję przewiduje art. 61 u.p.e.a. Podjęte przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcie mieści się zatem w granicach dozwolonego i właściwie pojętego uznania administracyjnego, a tym samym nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym go do uchylenia lub zmiany.
Na tak wydane postanowienie wierzyciel wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając mu naruszenie art. 59 § 2 u.p.e.a. i żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, iż organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne na rzecz ZUS z tytułu zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, fundusz pracy i fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych wobec zobowiązanego na podstawie szeregu tytułów wykonawczych. Podniosła, iż nie zgadza się z umorzeniem przedmiotowego postępowania, gdyż w ramach podjętych czynności egzekucyjnych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. dokonano zajęcia świadczenia emerytalnego, które okazało się skutecznym środkiem egzekucyjnym, gdyż organ egzekucyjny uzyskuje kwotę [...]zł w skali miesiąca.
Wierzyciel zgodził się z twierdzeniem, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego ze świadczenia emerytalnego nie doprowadzi do całkowitej realizacji zajęcia, jednakie jego zdaniem może doprowadzić do częściowego zmniejszenia zaległości względem ZUS. Za nieuprawnione uznał natomiast umorzenie postępowania egzekucyjnego obejmującego tylko należności dotyczące składek ZUS i dalszym prowadzeniem egzekucji innych należności publicznoprawnych na rzecz Urzędu Skarbowego w B.. Nadal bowiem dokonywane są potrącenia ze świadczenia emerytalnego na podstawie zajęcia z dnia 17 grudnia 2012 r. obejmującego również egzekwowane zaległości z tytułu podatków.
W ocenie strony skarżącej nie ma żadnych podstaw do uprzywilejowania wierzytelności publicznoprawnych wierzyciela - organu podatkowego, tym bardziej, że znajdują się w tej samej kategorii zaspokojenia co wierzytelności ZUS. Brak jest zatem uzasadnienia aby umorzyć tylko egzekucję należności strony skarżącej.
ZUS zwrócił końcowo uwagę, iż umorzenie przez organ tylko postępowania egzekucyjnego prowadzonego na rzecz ZUS spowoduje, iż wierzyciel ten z uwagi na ciążący na nim obowiązek ustawowy dochodzenia należności ponownie wdroży postępowanie egzekucyjne a Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. dokona zajęcia świadczenia emerytalnego, wskutek czego nastąpi zbieg administracyjny z organem podatkowym, co w konsekwencji spowoduje powrót do obecnego stanu faktycznego.
Zdaniem wierzyciela, w tej sytuacji powstaje wątpliwość, czy w wyniku umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego ze świadczenia emerytalnego, co przynosi comiesięczny dochód, nie pozbawia się ZUS środków zapewniających przynajmniej częściowe zaspokojenie zaległości z tytułu składek uzyskanych w wyniku podziału pomiędzy wierzycieli publicznoprawnych, na rzecz których prowadzona jest egzekucja z zajętego świadczenia.
W odpowiedzi na skargę organ nadzoru potrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że aktualne zadłużenie zobowiązanego to kwota ok. [...]zł i raz jeszcze powtórzył, że organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie 162 tytułów wykonawczych, natomiast kontynuuje egzekucję co do zaległości z tytułu składek za okres od stycznia do kwietnia 1999 r. (tytuł nr [...]) i uzyskaną kwotę dzieli proporcjonalnie pomiędzy wierzycieli: ZUS i Urząd Skarbowy. Fakt ten został przez stronę skarżącą niezasadnie przemilczany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stwierdzenie zatem, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej p.p.s.a.). Ponadto Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 p.p.s.a.
W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny legalności działań organu egzekucyjnego w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na to, że w postępowaniu tym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Kwestionując fakt umorzenia postępowania wierzyciel wskazał, że w ramach podjętych czynności dokonano zajęcia świadczenia emerytalnego zobowiązanego, z którego organ egzekucyjny uzyskuje kwotę [...]zł miesięcznie. Nie zaprzeczył, że otrzymywana w wyniku zajęcia kwota jest znikoma w porównaniu do sumy zaległości dłużnika z tytułu składek, niemniej jednak zaznaczył, iż egzekucja prowadzi choćby do częściowego zmniejszenia zaległości względem ZUS. Główny nacisk wierzyciel położył jednakże za nieuzasadnione w jego opinii umorzenie postępowania egzekucyjnego obejmującego tylko należności dotyczące składek ZUS i jednocześnie dalsze prowadzenie egzekucji innych należności publicznoprawnych na rzecz organu podatkowego.
Zdaniem organu nadzoru natomiast nie budzi żadnych wątpliwości, że z egzekucji nie uda się uzyskać kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne - tym bardziej, że kwota przypadająca z egzekucji świadczenia emerytalnego osoby zobowiązanej jest dzielona proporcjonalnie miedzy dwóch wierzycieli publicznoprawnych.
Mając na uwadze tak zarysowany spór wyjaśnić należy na wstępie, że istotą umorzenia jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma więc na celu jego zakończenie z przyczyn, które zostały enumeratywnie wymienione w art. 59 u.p.e.a. Jedną z przyczyn umożliwiającą organowi egzekucyjnemu umorzenie postępowania jest stwierdzenie - jak przyjęły organy w niniejszej sprawie - że w postępowaniu dotyczącym wyegzekwowania należności pieniężnych nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne - art. 59 § 2 u.p.e.a.
Zaistnienie przesłanki wskazanej w tym przepisie nie nakłada obowiązku umorzenia postępowania egzekucyjnego a jedynie stanowi jego fakultatywną przesłankę. Z przepisu tego wynika zatem (wskazuje na to zwrot "w przypadku stwierdzenia"), że rozstrzygnięcie o umorzeniu, w sytuacji nim określonej, pozostawione zostało uznaniu organu egzekucyjnego. Inaczej rzecz ujmując, umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej w sytuacji, gdy postępowanie to nie doprowadzi do uzyskania kwoty przewyższającej koszty jego prowadzenia, następuje wedle uznania organów egzekucyjnych, które winny kierować się względami celowościowymi. Niemniej jednak, dla zastosowania tego przepisu konieczne jest wszechstronne rozważenie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy egzekucyjnej, prowadzące do ustalenia przez organ egzekucyjny w myśl zasady swobodnej oceny dowodów, że zobowiązany nie posiada majątku wystarczającego do zaspokojenia kosztów postępowania egzekucyjnego. Podkreślenia również wymaga, że badanie istnienia tej przesłanki musi odnosić się do aktualnego stanu faktycznego, czyli na dzień wydania postanowienia na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a.
W ocenie Sądu powstały między stronami spór należy rozstrzygnąć na korzyść organów, gdyż dokonana w sprawie kontrola sądowoadministracyjna nie wykazała by zaskarżone postanowienie naruszało prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Organ egzekucyjny a następnie organ nadzoru zasadnie przyjęły, że w prowadzonym wobec dłużnika postępowaniu egzekucyjnym zaistniała przesłanka jego umorzenia, określona w art. 59 § 2 u.p.e.a. Sąd podziela stanowisko organu nadzoru, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że dłużnik nie posiada majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego i uzyskanie w drodze egzekucji środków, które przewyższyłyby wydatki egzekucyjne. Zauważyć trzeba, iż celem ustalenia majątku osoby zobowiązanej i uzyskiwanych przez nią dochodów organ egzekucyjny zwrócił się do szeregu instytucji takich jak: ZUS, PGNiG, [...], Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie, Powiatowy Urząd Pracy, CEPiK, Ministerstwo Sprawiedliwości. Zobowiązany złożył też dwukrotnie oświadczenie o stanie majątkowym. Na podstawie uzyskanych informacji organ ustalił, że dłużnik otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł miesięcznie, z czego potrącana jest kwota [...] zł na poczet jego zaległości publicznoprawnych. Zatrudniony jest także na ½ etatu w firmie, w której pobiera uposażenie w kwocie niepodlegającej egzekucji. Nie ma żadnych wymagalnych wierzytelności, nie jest zatrudniony na podstawie umów cywilnoprawnych. Posiada wraz z żoną mieszkanie własnościowe, przy czym zadłużenie z tytułu opłat za mieszkanie i media zamyka się kwotą [...] zł. Ruchomości znajdujące się w mieszkaniu nie mają żadnej wartości egzekucyjnej. Dłużnik jest nadto właścicielem samochodu Daewoo Tico z roku 1997, niezbędnego do poruszania się. Jest osobą schorowaną. W drodze korespondencji z bankami ustalono, że nie prowadzą dla zobowiązanego rachunku bankowego.
W ocenie Sądu, podjęte czynności i dokonane na ich podstawie ustalenia pozwalały na stwierdzenie, że zobowiązany nie posiada składników majątkowych wystarczających choćby na pokrycie wydatków egzekucyjnych, określonych w art. 64b u.p.e.a. Zaakcentować trzeba, że na dzień wydania rozstrzygnięcia jego zadłużenie z tytułu składek na rzecz ZUS wynosiło prawie [...]zł.
Podkreślenia również wymaga, że wbrew twierdzeniom skargi organ nie umorzył postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wszystkich 170 tytułów wykonawczych ZUS, ale w dalszym ciągu prowadzi egzekucję należności z tytułu o nr [...] i kwotę uzyskaną ze świadczenia emerytalnego dzieli proporcjonalnie pomiędzy wierzycieli ZUS i Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.. Z tego względu nie sposób zgodzić się z zarzutem, że umarzając egzekucję należności pieniężnej z tytułu składek organ egzekucyjny działa na korzyść tylko jednego wierzyciela, uprzywilejowując wierzytelności podatkowe. Celowość podjęcia takiego rozstrzygnięcia uzasadnia dodatkowo okoliczność, że w przypadku, gdy koszty egzekucyjne (które mają pierwszeństwo zaspokojenia - art. 115 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego - pokrywa je wierzyciel (art. 64c § 4 cyt. ustawy). Postępowanie egzekucyjne musi więc być prowadzone w taki sposób, by w sytuacji, gdy stwierdza się w jego toku, że zobowiązany nie może pokryć nawet kosztów egzekucyjnych, nie narażać wierzyciela na dodatkowe koszty egzekucyjne na skutek podejmowania kolejnych czynności - o czym wierzyciel zdaje się zapominać.
Uznając, że umorzenie postępowania egzekucyjnego w kontrolowanej sprawie było uzasadnione, Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 59 § 2 u.p.e.a..
Końcowo stwierdzić należy, iż organ nadzoru słusznie zauważył w zaskarżonym postanowieniu, że umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 2 u.p.e.a. nie zamyka ostatecznie wierzycielowi możliwości dochodzenia należności, bowiem zgodnie z art. 61 u.p.e.a., w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2, wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Powyższy przepis stanowi zatem zabezpieczenie interesów wierzyciela na wypadek, gdyby po umorzeniu postępowania egzekucyjnego uległ zmianie stan faktyczny w ten sposób, że wyjdą na jaw okoliczności świadczące o istnieniu majątku zobowiązanego, umożliwiającego skuteczne prowadzenie egzekucji. Istnienie takiej, jedynie potencjalnej, możliwości nie uzasadnia jednak, w przekonaniu Sądu, pozostawienia postępowania egzekucyjnego ciągle otwartym w sytuacji, gdy na dany moment ustalono, że nie może ono doprowadzić do choćby częściowego zaspokojenia wierzyciela i istnieją ustawowe przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego z tego tytułu.
W tym stanie rzeczy zarzuty skargi okazały się bezzasadne, wobec czego skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło