I SA/Gl 663/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , , po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach p o s t a n a w i a odmówić stronie skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 19 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A Sp. z o.o. w K. wniesioną na postanowienie oznaczone w sentencji niniejszego postanowienia. W piśmie z dnia 25 lutego 2014 r. strona skarżąca wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pismo to zostało nadane w dniu 25 lutego 2014 r. za pośrednictwem operatora B Sp. z o.o. i wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w dniu 3 marca 2014 r. Postanowieniem z dnia 10 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że strona skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z naruszeniem ustawowego terminu. Sąd wyjaśnił, że nadanie przesyłki za pośrednictwem B Sp. z o.o. nie jest równoznaczne z wniesieniem pisma do sądu, gdyż B Sp. z o.o. nie jest "operatorem wyznaczonym" w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe i nie był nim w dacie nadania przez stronę skarżącą wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony stronie skarżącej w dniu 14 marca 2014 r. W piśmie z dnia 20 marca 2014 r., złożonym osobiście w dniu 21 marca 2014 r., strona skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Uzasadniając wniosek strona skarżąca oświadczyła, że składając wniosek w terminie do operatora B pozostawała w przekonaniu, iż jest to instytucja kurierska, która doręcza pisma sądowe i przyjmując przesyłkę, której adresatem jest sąd, zrealizuje doręczenie w terminie. Skarżąca przyznała, że nie zna szczegółowej logistyki działania B, "przyjęła jednak, że jeżeli ta Instytucja realizuje doręczenia pism sądowych, to również jest na tyle odpowiedzialna, że dostarczy pismo do Sądu w terminie". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "ppsa"), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 ppsa pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 ppsa). Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy, należy uznać, że wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony we wskazanym terminie siedmiodniowym. Przyjmując bowiem najbardziej korzystną dla strony skarżącej interpretację, trzeba stwierdzić, iż przyczyna uchybienia terminu ustała z dniem, w którym powzięła informację o uchybieniu terminu, czyli w dniu doręczenia odpisu postanowienia z dnia 10 marca 2014 r. Doręczenie to nastąpiło w dniu 14 marca 2014 r., wniosek został zaś złożony w dniu 21 marca 2014 r., a więc zachowany został termin, o którym mowa w art. 87 ppsa. W aktach znajduje się również wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, zatem nie zachodzi potrzeba ponownego dokonywania tej czynności. Zaistniała sytuacja daje zatem możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Palestra 2004, nr 1, s. 225). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00 niepubl., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, publ. Lex nr 30748). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 r., nr 23, s.1059). Powyżej zaprezentowane stanowiska wskazują, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy zaprezentowana argumentacja uprawdopodobni brak winy. Odnosząc powyższe uwagi ogólne do niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy. Za okoliczność uprawdopodobniającą brak winy nie może być uznane przekonanie strony skarżącej, że operator za pośrednictwem, którego wniosła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, "to instytucja kurierska, która doręcza pisma sądowe". Sposób wnoszenia pism do sądu uregulowany jest w sposób pozbawiony wątpliwości. Strona skarżąca powinna więc zadbać o swoje interesy, czego przejawem winna być znajomość stanu prawnego, w szczególności w tym zakresie, który dotyczy sposobu wnoszenia pism do sądu. Stronie skarżącej można zatem zarzucić niedbalstwo, przejawiające się nieznajomością prawa. W orzecznictwie wielokrotnie zaś podkreślano, że nieznajomość prawa szkodzi oraz że okoliczność nieznajomości prawa nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 153/97, publ. Lex nr 37127, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt II OZ 175/13, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić należy, że zgodnie z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz.U. z 2012 r., poz. 1529), Poczta Polska S.A. pełni obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie tej ustawy. Oznacza to, że jedynym "operatorem wyznaczonym" jest obecnie Poczta Polska S.A. Strona skarżąca korzystając zaś z usług innego podmiotu, na własne ryzyko zrezygnowała z usług Poczty Polskiej S.A., powierzając doręczenie wniosku o sporządzenie uzasadniania wyroku innemu podmiotowi. Niedoręczenie przez ten podmiot korespondencji w ustawowym terminie nie zwalnia strony z winy za uchybienie terminu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt I OZ 156/13, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważyć w tym miejscu także należy, że Sąd nie wysyłał stronie skarżącej korespondencji za pośrednictwem innego operatora niż Poczta Polska S.A. Niezłożenie zatem wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie jest, w ocenie Sądu, wynikiem niezachowania należytej staranności procesowej przez stronę skarżącą, która wnosząc wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku skorzystała z usług innego operatora niż "operator wyznaczony", jakim jest obecnie Poczta Polska S.A. W konsekwencji strona skarżąca nie dochowała staranności, jakiej można wymagać od przeciętnego uczestnika postępowania znajdującego się w jej sytuacji procesowej. Tym samym można jej przypisać winę w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W związku z powyższym na podstawie art. 86 § 1 ppsa orzeczono jak w sentencji.