I SA/Gl 663/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – umorzenie zaległości podatkowej z odsetkami za zwłokę w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych Przedmiotem skargi jest w tej sprawie decyzja odwoławczego organu podatkowego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą skarżącej umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2013 r. z tytułu odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości wraz z odsetkami. W motywach zaskarżonej obecnie decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w K. podkreślił, że w niniejszym przypadku wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika, o której mowa w art. 67a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej w skrócie: "O.p."). Inicjując niniejsze postępowanie sądowe, A. K. wniosła między innymi o zwolnienie od kosztów sądowych. Niezbędny w tym zakresie druk formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy został dołączony do skargi. W jego motywach skarżąca odnotowała, że ze względu na bardzo trudną sytuację materialną nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. W treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca zeznała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małoletnim synem w wynajętym mieszkaniu. Żadne z nich nie posiada składników majątkowych o wartości przekraczającej 5000 zł. Dochody ww. gospodarstwa oznaczono w kwocie 1600 zł, z kolei niezbędne wydatki oszacowano na kwotę 1400 zł. Mając powyższe na względzie zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."), stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym lub całkowitym (art. 245 § 1 P.p.s.a.). Z uwagi na to, że A. K. zwróciła się do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych, jej wniosek podlega rozpoznaniu w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albowiem dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Jest więc regułą, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w tym zakresie, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zdaniem rozpoznającego wniosek skarżąca wykazała, iż w jej przypadku spełniona jest przesłanka wynikająca z ww. przepisu. W toku rozpoznania sprawy uwzględniono przede wszystkim ustalenia, które poczynił organ podatkowy przed wydaniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uznaniu referendarza okoliczności, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji zostały ustalone w nieodległym czasie, a sam zaś proces gromadzenia dokumentów źródłowych przebiegał skrupulatnie, co oznacza, iż nie jest konieczne wzywanie obecnie skarżącej do udokumentowania podnoszonych przez nią okoliczności. Zestawienie aktualnie złożonego przez nią oświadczenia z dokumentacją zgromadzoną przez organy podatkowe pozwala skonstatować, że sytuacja materialna skarżącej nie uległa poprawie w ciągu ostatnich kilku miesięcy. Tym samym jej możliwości finansowe A. K. nie zmieniły się, a taki stan rzeczy musi skutkować przyjęciem, że nie będzie ona w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i syna. Marginalnie należy podkreślić, że za zwolnieniem skarżącej od kosztów sądowych przemawia nadto dodatkowa okoliczność. Otóż przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie jest decyzja organu podatkowego o odmowie umorzenia skarżącej zaległości podatkowych wraz z odsetkami. W motywach decyzji z dnia [...] r. odnotowano, że w przypadku skarżącej zachodzi przesłanka "ważnego interesu podatnika". Rzecz jasna wymaga podkreślenia, że literalnie przesłanka z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. różni się o tej, która wynika z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Nie mniej jednak w orzecznictwie (zob. np. wyrok NSA o sygn. FSK 2211/04, I SA/Lu 220/08; oba dostępne na stronie internetowej: http:// orzeczenia.nsa.gov.pl) oraz w doktrynie (S. Babiarz i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, LexisNexis 2007, s. 316 – 317) wskazuje się, iż "ograniczenie definicji ważnego interesu podatnika wyłącznie do nadzwyczajnych nieprzewidywalnych zdarzeń losowych, mających bezpośredni wpływ na sytuację podatnika byłoby zbyt daleko idące. Interes podatnika, w rozumieniu art. 67a § 1 pkt 3, należy widzieć bardziej szeroko, mając na uwadze nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale także normalną sytuację ekonomiczną, w tym wysokość uzyskiwanych przez stronę dochodów, jak również konieczność ponoszenia wydatków, np. związanych z kosztami leczenia członków najbliższej rodziny podatnika". Z taką właśnie normalną sytuacją ekonomiczną mamy do czynienia w tej sprawie. Skarżąca wszak z trudem bilansuje swój budżet gospodarstwa domowego. Ostatnio poczynione rozważania nie mogą rzecz jasna w jakikolwiek sposób wpłynąć na rozstrzygnięcie skargi w tej sprawie, nie mniej jednak charakteryzują nienajlepszą sytuację materialną skarżącej, również w kontekście obecnie rozpoznanego wniosku. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy.