I SA/Gl 664/14

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi C. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – umorzenia zaległości podatkowej w kwestii wniosków skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 100 (słownie: sto) złotych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu zwrócił przede wszystkim uwagę na to, że systematycznie dokonuje spłaty należności celnych – w ubiegłym roku suma tych spłat wyniosła 100.000 zł, niedawno zaś dokonano sprzedaży licytacyjnej pojazdu, którym wykonywał usługi transportowe, co zmusiło go do wynajęcia takiego pojazdu. Zaznaczył, że ma na utrzymaniu żonę, która nie jest nigdzie zatrudniona, świadcząc jedynie okazjonalnie prace dorywcze. Według wniosku dochód miesięczny skarżącego brutto wynosi 5860 zł, z kolei suma wydatków aż 6461,51 zł, choć obejmuje ona także składki na ubezpieczenie społeczne w wysokości 1042,46 zł. Ponadto pośród wydatków wyliczono m.in. kwoty przeznaczone na: zakup paliwa (1500 zł), czynsz (1148,75 zł), dzierżawę samochodu (200 zł), zakup energii (500 zł) i życie (900 zł). We wniosku nie wskazano żadnego majątku. Wykonując wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, skarżący przedłożył: podsumowanie ewidencji przychodów za pierwsze półrocze bieżącego roku (przychody z działalności skarżącego, opodatkowane ryczałtowo, wyniosły łącznie 34.058 zł, przy czym przychody miesięczne wahały się od 3280 zł w maju do 7158 zł w kwietniu), wydruk z rejestru zakupów krajowych, obejmujący, jak zastrzegł skarżący, wyłącznie zakupy, od których przysługuje odliczenie podatku od towarów i usług (w pierwszym półroczu bieżącego roku wartość tych zakupów zamknęła się łączną kwotą 18.239,52 zł; są to głównie wydatki na paliwo, a także na usługi księgowe i dzierżawę pojazdu), deklaracje składane dla potrzeb tego podatku w pierwszym półroczu bieżącego roku (najwyższą podstawę opodatkowania, 10.980 zł, wykazano w styczniu, najniższą, 3280 zł – w maju) zestawienie danych dotyczące odliczanych przez skarżącego składek na ubezpieczenie społeczne (w maju bieżącego roku wykazano zapłatę z tego tytułu łącznie kwoty 987,39 zł), zeznań podatkowych skarżącego i jego małżonki za ubiegły rok (wykazała ono przychód z działalności wykonywanej osobiście w kwocie 800 zł) wraz z jej oświadczeniem i z rachunkiem za wykonaną przez nią pracę z dnia 15 lipca ubiegłego roku opiewającym na kwotę 582,19 zł, potwierdzenia zamknięcia rachunków bankowych skarżącego, kopię faktury dokumentującej sprzedaż licytacyjną w dniu 9 czerwca 2014 r. pojazdu skarżącego za kwotę 4674 zł, umowę najmu lokalu na czas określony do dnia 31 lipca 2014 r. wraz z wyjaśnieniem, że właściciel odmówił zawarcia kolejnej umowy, wobec czego skarżący zajmuje obecnie lokal bez tytułu prawnego, rozliczenie należności za mieszkanie (wynika z niego, że skarżący w tym roku opłacał wszystkie te należności na bieżąco, ale wskutek zaległości powstałej pod koniec ubiegłego roku ich saldo jest ujemne i zamknęło się kwotą 2525,80 zł), oświadczenie w sprawie kosztów utrzymania w pierwszym półroczu bieżącego roku (wyliczone one zostały na łączną kwotę 14.875,29 zł) oraz kilka potwierdzeń zapłaty tych kosztów. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc to unormowanie do niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżący nie wykazał, że w jego sytuacji zachodzi powyższa przesłanka uwzględnienia jego wniosku w całości, aczkolwiek dokładnie wykonał wezwanie do uzupełnienia danych zawartych w tym wniosku, nadsyłając kompletną dokumentację źródłową. Nie można bowiem nie dostrzec, że w świetle tej dokumentacji prowadzi on działalność, osiągając regularnie przychody i ponosząc wydatki, które kilkukrotnie przewyższają wysokość wpisu sądowego od skargi (średnio miesięcznie przychody wynoszą 5676,34 zł, a wydatki, i to tylko te, od których odliczono podatek od towarów i usług, 3039,39 zł). W takim stanie rzeczy pogląd, że nie może on opłacić również kosztów sądowych w jakiejkolwiek części, pozostawałby w sprzeczności z zasadą, iż przedsiębiorca powinien te koszty, jako świadczenie o charakterze publicznoprawnym, traktować priorytetowo w stosunku do pozostałych wydatków związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą, zwłaszcza tych, które takiego charakteru nie mają. Ponadto skarżący jest w stanie także wygospodarować środki potrzebne na pokrycie kosztów własnego utrzymania w stopniu niepozwalającym zaliczyć go do osób znajdujących się w ubóstwie, dla których w pierwszej kolejności przeznaczona została instytucja prawa pomocy. Niepodobna jednak tracić z pola widzenia innych okoliczności, które wynikają z przedłożonej dokumentacji. Bezsprzecznie przecież wnioskodawca ma poważne problemy, które ograniczają jego możliwości płatnicze. W wyniku sprzedaży licytacyjnej pojazdu niezbędnego do wykonywania działalności gospodarczej musi on taki pojazd wynajmować, co zwiększa koszty działalności, zmniejszone do kosztów koniecznych, takich jak wydatki na paliwo. Koszty te, do których zaliczają się np. składki na ubezpieczenie społeczne, pochłaniają znaczną część uzyskiwanych przychodów. Ma to doniosłe znaczenie, jeżeli zważyć, że dochody żony skarżącego są niewielkie i niestałe, co sprawia, iż w praktyce pozostaje ona na jego utrzymaniu. W tych kontekście nie można pominąć trudnej sytuacji mieszkaniowej wnioskodawcy, mianowicie korzystania z lokalu bez tytułu prawnego, znacznej wysokości czynszu najmu i zaległości wyliczonych w tym zakresie. Te wszystkie fakty uzasadniają wniosek, że bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny może on ponieść tylko ułamek kosztów, o którym mowa w sentencji, odpowiadający najniższemu wpisowi znanemu procedurze sądowoadministracyjnej, a zarazem w przybliżeniu 1/10 kwoty uiszczanej przez niego tytułem składek na ubezpieczenie społeczne, czyli także świadczenia publicznoprawnego. Wydatek taki nie powinien również zaburzyć w większym stopniu płynności finansowej prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.