I SA/Gl 669/10

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lutego 2011 r. sprawy ze skargi W.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a 1. ustanowić skarżącemu adwokata; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Sygn. I SA/Gl 669/10 UZASADNIENIE Otrzymawszy odpis wyroku z dnia 27 października 2010 r. z uzasadnieniem, małżonka skarżącego, występującą w charakterze jego pełnomocnika, wniosła w jego imieniu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek, podkreśliła, że skarżący jest osobą niepełnosprawną, pozostającą we wspólnym gospodarstwie z nią i pełnoletnim synem, który również ma problemy ze zdrowiem ("pierwsza grupa inwalidzka"). Oświadczyła, że dochody rodziny ograniczają się do jej emerytury oraz rent wnioskodawcy i ich syna w wysokości odpowiednio: 947,53 zł, 1400 zł i 950 zł oraz że "każdy oddzielnie się żywi", m.in. wskutek konieczności przestrzegania odmiennych diet, i jedynie opłaty ponoszone są wspólnie przez nią i małżonka. Pośród wydatków we wniosku wyliczono następujące kwoty: 550 zł – koszt zakupu leków dla członków rodziny (ponad połowa kwoty, tj. 300 zł, przypada na leki skarżącego), 590 zł – miesięczna opłata za energię elektryczną oraz opłaty związane z utrzymaniem domu (m.in. 300 zł – "gaz, woda, węgiel do opału, śmieci", 60 zł "opłaty za telewizję" i 45 zł – "telefon stacjonarny"), w tym ponoszone w okresach dłuższych niż miesiąc (podatek od nieruchomości – 743 zł, naprawy poszycia dachowego – 1800 zł "co jakiś czas"). We wniosku wymieniono następujące składniki majątkowe: dom o powierzchni 100m2, mieszkanie o powierzchni 50m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 15 arów i 87m2. Wykonując wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 4 lutego 2011 r. wyraziła obawę, że "wypełniony [przez nią] wniosek będzie się bardzo różnił, ponieważ nie posiadała[m] przy sobie żadnych dokumentów" i złożyła wniosek o częściowe zwolnienie na wypadek, gdyby nadesłane przez nią dokumenty okazały się niewystarczające. Wyjaśniła nadto m.in., że nikt w jej rodzinie nie posiada rachunku bankowego oraz zwróciła uwagę na niewłaściwie wykonane roboty remontowe w jej budynku i na konsekwencje tego faktu, m.in. grzywnę w wysokości 568 zł nałożoną przez organ nadzoru budowlanego. Do pisma załączyła – w formie kserokopii – większość materiałów objętych wezwaniem, mianowicie: dokumenty dotyczące wydatków ponoszonych w ramach gospodarstwa domowego skarżącego (m.in. paragon za zakup węgla w dniu 24 września 2010 r. na kwotę 870 zł, faktury za energię elektryczną do zapłaty w dniach 1 marca i 1 kwietnia 2011 r., wystawione na kwoty po 593,23 zł), w tym na leczenie (liczne paragony wystawione w ostatnich miesiącach przez apteki, w tym za zakup leków dla skarżącego w dniu 28 października 2010 na kwotę 139,76 zł, a także rachunki za usługi stomatologiczne świadczone jego małżonce, m.in. w dniu 1 października 2010 r. na kwotę 400 zł), dokumentację związaną z remontem poszycia dachowego, w tym fotograficzną, oraz przekazy pocztowe – potwierdzenia wypłaty świadczeń za styczeń bieżącego roku (skarżącemu wypłacono kwotę 1544,40 zł, jego małżonce – 947,53 zł, zaś jego synowi – 1082,60 zł). Wpis od skargi w niniejszej sprawie – który strona uiściła, podobnie jak ostatnio opłatę kancelaryjną za odpis wyroku z uzasadnieniem – wynosi 200 zł. Oznacza to, że każdy inny wpis, którego uiszczenie może wchodzić w rachubę w postępowaniu, w tym wpis od ewentualnej skargi kasacyjnej, może wynieść 100 zł (zob. § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 tego Prawa obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu. W ocenie rozpoznającego wniosek w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi przesłanka do uwzględnienia żądania skarżącego w całości. W ramach jego gospodarstwa domowego wszyscy członkowie jego rodziny uzyskują bowiem stały dochód, którego wysokość wystarcza na bieżące pokrywanie wszystkich życiowych wydatków, w tym tych łączących się z leczeniem. Z przedłożonych dokumentów nie wynika, by wnioskodawca miał trudności z ponoszeniem tych kosztów, także tych nieprzewidzianych, niezwiązanych niejako bezpośrednio z codziennym utrzymaniem, np. ze sfinansowaniem prac remontowych czy z wpłaceniem grzywny nałożonej w konsekwencji przez organ nadzoru budowlanego. Podkreślić jednocześnie wypada, że wydatki te – również jeżeli ujmować je jednostkowo – przewyższają, nierzadko znacznie, wysokość wpisu od skargi kasacyjnej, czyli opłaty sądowej, której uiszczenie może ewentualnie wchodzić w rachubę na obecnym etapie postępowania. Nie ma zatem podstaw, by uznać, że w strukturze wydatków gospodarstwa domowego wnioskodawcy nie można pomieścić środków na opłacenie kosztów postępowania, zabezpieczając na ten cel niezbędne środki; zresztą strona dotąd uiszczała wszystkie opłaty sądowe, m.in. ostatnio opłatę kancelaryjną w wysokości takiej samej, w jakiej może być określony wspomniany wpis od skargi kasacyjnej. Niepodobna również tracić z pola widzenia, że we wniosku wskazano kilka składników majątku nieruchomego. To, że strona skarżąca nie wykazała, iż nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, nie oznacza jednak, że nie wykazała ona zarazem, iż nie może ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym, według art. 245 § 3 tego Prawa, m.in. albo zwolnienie od kosztów sądowych, albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Dochody skarżącego i jego rodziny, jeżeli uwzględnić skalę ponoszonych przez nich wydatków, szczególnie tych na leczenie, nie pozwalają przecież na poczynienie nieograniczonych oszczędności i wygospodarowanie większych środków. Zdaniem rozpoznającego wniosek w granicach ich możliwości finansowych jest poniesienie kosztów sądowych, których wysokość w niniejszej sprawie jest stosunkowo nieznaczna, lecz wyasygnowanie większej kwoty, np. na opłacenie pełnomocnika z wyboru, może wiązać się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego. W tym kontekście podkreślić wypada, że na obecnym etapie postępowania skarżący może potrzebować pomocy profesjonalnego pełnomocnika celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 27 października 2010 r., co przemawia na rzecz przyznania częściowego prawa pomocy w takiej formy, jak wskazana wyżej. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.