I SA/Gl 67/08

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. S. i K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Każde z nich podkreśliło, że nie osiąga żadnych dochodów z działalności gospodarczej. Według skarżących pozostają oni we wspólnym gospodarstwie domowym z dwoma dorosłymi synami i poza nieruchomością stanowiącą ich miejsce zamieszkania nie posiadają majątku. Referendarz sądowy wezwał skarżących do uzupełnienia danych zawartych we wniosku poprzez: udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżących i osoby pozostające z nimi w gospodarstwie domowym (zastrzeżono, że w wypadku, gdyby synowie skarżących byli osobami bezrobotnymi, należy przedstawić poświadczające to zaświadczenia właściwego urzędu pracy, wyjaśniającego również, czy mają oni prawo do zasiłku), przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżących i osoby pozostające z nimi w gospodarstwie domowym, nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2007 złożonych przez skarżących oraz osoby pozostające z nimi w gospodarstwie domowym (wskazano, że w przypadku, gdyby którekolwiek z tych zeznań nie zostało złożone, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie właściwego organu podatkowego), złożenie wyjaśnień dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez każde ze skarżących (zaznaczono, że wyjaśnienia te powinny być wsparte stosowną dokumentacją: w przypadku zawieszenia lub wykreślenia tej działalności z ewidencji – zaświadczeniem potwierdzającym ten fakt oraz odpisem ostatnio sporządzonej ewidencji środków trwałych, w razie kontynuowania działalności – zaświadczeniem o treści wpisu w ewidencji gospodarczej oraz odpisami: deklaracji na podatek od towarów i usług składanych w okresie ostatnich sześciu miesięcy, ewidencji środków trwałych posiadanych w ramach działalności gospodarczej oraz prowadzonych w związku z nią ksiąg rachunkowych lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów), nadesłanie ostatniej informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych złożonej przez skarżących na potrzeby podatku od nieruchomości oraz udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków z tytułu stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Wykonując to wezwanie, skarżący nadesłali odpisy zeznań podatkowych złożonych przez nich za 2007 r. (według nich skarżący wykazał przychód w wysokości [...]zł, koszty jego uzyskania w wysokości [...]zł, w tym z działalności gospodarczej odpowiednio [...]zł i [...]zł, co dało stratę w kwocie [...]zł, z kolei skarżąca – przychód w wysokości [...]zł, koszty jego uzyskania w wysokości [...] w tym z działalności gospodarczej odpowiednio [...]zł i [...]zł, co dało stratę w kwocie [...]zł). Wnioskodawcy oświadczyli ponadto w szczególności, że ich synowie "nie są zarejestrowani ani zatrudnieni" oraz że nie posiadają rachunków i lokat bankowych. Poinformowali również, iż suma opłat związanych z utrzymaniem ich domu wynosi [...] zł. Wpis w sprawie wynosi [...] zł. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżący nie wykazali, iż w ich najogólniej rozumianej sytuacji materialnej powyższa przesłanka została spełniona, nie nadsyłając większości dokumentów, o które ich wzywano. Stosownie zaś do art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który został przywołany w wezwaniu do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, wezwanie takie wystosowuje się do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Fakt, iż skarżący nie uczynili zadość powyższemu obowiązkowi, uniemożliwia zatem weryfikację informacji zawartych we wnioskach poprzez ich konfrontację ze stosowną dokumentacją i tym samym poczynienie ustaleń, które byłyby wolne od wątpliwości. Weryfikacja ta nie może być przy tym przeprowadzona w oparciu o nadesłane odpisy zeznań podatkowych, które pozwalają wyłącznie na wyciągnięcie ogólnych wniosków dotyczących sytuacji majątkowej podatników w roku ubiegłym, nie dostarcza natomiast żadnych informacji aktualnych, na temat dochodów osiąganych w roku bieżącym. Dane te powinny natomiast być zawarte w żądanych w wezwaniu: dokumentacji księgowej, odpisach deklaracji dla podatku od towarów i usług oraz wyciągach z rachunków bankowych, które skarżący – jako osoby prowadzące działalność gospodarczą – winni posiadać. Podnieść jednocześnie wypada, że analiza treści wspomnianych zeznań podatkowych również nie daje jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia rozpatrywanych wniosków. Odzwierciedlone w nich wartości, w szczególności wysokości przychodów oraz kosztów ich uzyskania, obrazujących – w znacznym uproszczeniu istoty rzeczy – przede wszystkim wysokość wydatków ponoszonych przez podatników, wprost niewspółmiernie przewyższają wysokość kosztów sądowych w sprawie. Żadna z opłat, jakie skarżący mogą mieć obowiązek uiścić w toku postępowania, nie przekroczy wszak kwoty [...] zł, czyli najniżej wysokości wpisu spośród przewidzianych w procedurze sądowoadministracyjnej. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.