I SA/Gl 671/13

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 września 2013 r. sprawy ze skargi H. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca na dwóch odrębnych urzędowych formularzach PPF, z dni 12 i 30 czerwca 2013 r. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym łącznie zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W obu wnioskach podkreśliła, że jest osobą samotną, cierpiąca na ciężką, przewlekłą chorobę i utrzymującą się jedynie z emerytury w wysokości 1519 zł. Według wniosku skarżąca jest współwłaścicielem kilku nieruchomości, w tym dwóch lokali mieszkalnych w ½ części. Referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez: udokumentowanie dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącą i przez osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym (wskazano, że należy w tym celu nadesłać potwierdzenie wypłaty ostatniej emerytury, umowy najmu lokalu, a nadto zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy), nadesłanie kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2012 złożonych przez skarżącą oraz przez inne osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, przedłożenie wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i przez osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat, złożenie wyjaśnień na temat obecnej sytuacji mieszkaniowej skarżącej, w szczególności wskazanie, komu przysługuje tytuł prawny do nieruchomości położonej pod adresem podanym jako adres do korespondencji skarżącej, jakie inne osoby tam zamieszkują i ewentualnie w jakich relacjach rodzinnych pozostają ze skarżącą, sprecyzowanie aktualnej miesięcznej wysokości wydatków związanych z leczeniem skarżącej i wykazanie tych wydatków za pomocą faktur VAT, paragonów wystawionych przez apteki, szpitale, przychodnie itp. oraz udokumentowanie ponoszonych przez skarżącą wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Odpowiadając na to wezwanie, skarżąca w piśmie z dnia 27 sierpnia 2013 r. powtórzyła, że jej dochody ograniczają się wyłącznie do emerytury, oraz że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jednocześnie wyjaśniła jednak, że z uwagi na stan zdrowia, wymagający stałej opieki, zamieszkuje w domu swojej córki. Zięć wnioskodawczyni, który również tam mieszka, występował w jej imieniu w niniejszym postępowaniu, lecz pouczono go, że nie należy do kręgu osób mogących być jej pełnomocnikiem – z tego powodu strona wniosła o ustanowienie adwokata. Koszty leczenia i rehabilitacji skarżąca określiła na kwotę około 250 zł miesięcznie, zaś wydatki "na utrzymanie i wyżywienie" – na kwotę około 1100-1300 zł. Dodała, że w miarę możliwości stara się spłacać raty zaległości podatkowej. Wnioskująca nadesłała – w formie kserokopii lub wydruków – następujące dokumenty: decyzję z dnia 1 marca 2013 r. w sprawie waloryzacji emerytury (według niej kwota świadczenia do wypłaty wynosi 1476,70 zł), roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za 2012 r., faktury i rachunek dokumentujące zakup leków w dniach 22 i 27 sierpnia 2013 r. (opiewają one łącznie na sumę 148,07 zł) oraz wyciąg z rachunku bankowego skarżącej za okres od dnia 1 maja 2013 r. do dnia 27 sierpnia 2013 r. (dokumentuje on wpływy wyłącznie tytułem emerytury w łącznej kwocie 4.431,05 zł, obciążenia w łącznej kwocie 5.300,55 zł i saldo dodatnie w kwocie 3.751,20 zł). Wpis od skargi, czyli najwyższa opłata sądowa w postępowaniu, wynosi w sprawie 500 zł. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 tego Prawa obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżąca nie wykazała, iż powyższa przesłanka zachodzi w jej przypadku. Przede wszystkim nie wykonała ona w całości wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, co nie pozwala na wolną od wątpliwości ocenę jej najogólniej rozumianej sytuacji materialnej. Nie nadesłała w szczególności żadnego dokumentu dotyczącego osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym i nawet nie złożyła jakichkolwiek oświadczeń na temat ich statusu majątkowego, zwłaszcza poziomu osiąganych dochodów. Niewystarczające i nieprzekonujące jest bowiem wyjaśnienie, że skarżąca prowadzi takie gospodarstwo samodzielnie. Nie tylko wszak zamieszkuje ona ze swoją najbliższą rodziną, ale i pozostaje pod jej stałą opieką ze względu na ciężki stan zdrowia. Ta ostatnia okoliczność przesądza, iż wnioskodawczyni tworzy z córką i jej rodziną wspólnotę, w ramach której zaspakaja swoje podstawowe życiowe potrzeby, więc dowodzi ścisłej więzi także o charakterze majątkowym. Potwierdza to zresztą fakt, że jej zięć reprezentował jej interesy w postępowaniu sądowym. Niewątpliwie zatem status materialny członków rodziny skarżącej, szczególnie ich dochody, mają wpływ na jej możliwości płatnicze, choćby zmniejszając koszty bieżącego utrzymania poprzez możność ich wspólnego pokrywania przez kilka osób. Skądinąd koszty te, pomimo wezwania, nie zostały udokumentowane. Wnioskująca nie ustosunkowała się także do wezwania w części odnoszącej się do dodatkowych dochodów osiąganych przez nią z najmu nieruchomości. Dochody te odnotowuje organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przy czym w toku postępowania podatkowego ustalono, że są one opodatkowane w sposób ryczałtowy, a więc nie na zasadach ogólnych, jak przychody z emerytury wyszczególnione w przedłożonym rocznym obliczeniu podatku przez organ rentowy (por. pismo sporządzane na podstawie danych z systemu pozostającego do dyspozycji administracji podatkowej, w którym mowa o przychodzie z najmu lokalu opodatkowanych ryczałtowo w 2011 r., k. 3 akt administracyjnych). Nie można wykluczyć, że skarżąca nadal te dochody osiąga, skoro jest współwłaścicielem kilku nieruchomości, czego zresztą nie można tracić z pola widzenia podczas rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, a obecnie opuściła zajmowane przez siebie wcześniej mieszkanie, przenosząc się do córki, co umożliwia rozporządzanie tym składnikiem majątkowym. Niezależnie od dotychczasowych spostrzeżeń uznać wypada, że także przedłożone dokumenty nie potwierdzają, że skarżąca, pomimo niewątpliwie bardzo ciężkiej choroby, nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Nie można bowiem pominąć faktu, że na jej rachunku bankowym po wykonaniu wszystkich operacji, w tym obciążeń, pozostaje saldo dodatnie, które ponad siedmiokrotnie przewyższa wysokość wpisu od skargi. Środki te przekraczają też zadeklarowane miesięczne dochody. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.