I SA/Gl 673/04

Dnia 18 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Przemysław Dumana (sprawozdawca), Sędzia NSA : Eugeniusz Christ, Asesor WSA Teresa Randak, Protokolant : Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2005 roku sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]roku nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Prezydent Miasta Z. ustalił M. S. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres od [...] do [...] 2003 roku w kwocie [...] złotych od wynajmowanego przez podatnika lokalu użytkowego położonego w Z. przy ulicy [...], który według zapewnienia organu stanowi własność gminy Z., (przy stawce za 1 m² – [...] złotych i przy uwzględnieniu [...] m² powierzchni użytkowej). W aktach sprawy znajduje się umowa najmu lokalu dotycząca w/w lokalu, jaką podatnik zawarł z Zarządem Budynków Komunalnych w Z. Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w dniu [...] 2003 roku. Do akt dołączono nadto umowę [...] z dnia [...] 2003 roku, o zarządzanie (administrowanie) nieruchomościami miasta Z., zawartą między Gminą Miejską Z., a Zarządem Budynków Komunalnych w Z. Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością. Od powyższej decyzji odwołał się M. S., kwestionując wymierzenie mu, jako najemcy prowadzącemu w przedmiotowym lokalu kancelarię adwokacką, najwyższej stawki. Wskazał przy tym, iż na tym odcinku ulicy Wolności trwa remont i przebudowa, co powoduje znaczne utrudnienie dostępu klientów. Istnienie tych trudności ma potwierdzać obniżony czynsz od lokalu. Jednak głównym argumentem, podważającym poprawność decyzji pierwszoinstancyjnej, jest zdaniem strony fakt, iż nieruchomość położona przy ulicy [...] jest przedmiotem współwłasności "nie tylko przez wydzielenie lokalu mieszkalnego ale również w stosunku do parceli budynkowej – czyli nieruchomości gruntowej". M. S. podkreślił, iż art. 3 pkt 4 ustawy o podatkach lokalnych wymienia posiadaczy nieruchomości, jako tych, którzy mogą być obciążeni podatkiem, jeżeli jednak nieruchomości stanowią własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Podatnik zaakcentował, że ustawa nie wymienia nieruchomości, które stanowią współwłasność jednostek samorządu terytorialnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] roku, nr [...] uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Z. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi podatkowemu pierwszej instancji, ponieważ z umowy najmu przedmiotowego lokalu wynikało, iż została ona zawarta w dniu [...] 2003 roku, a wynajęty lokal ma powierzchnię [...] m², natomiast podatnikowi ustalono podatek od nieruchomości za cały 2003 rok od powierzchni [...] m². Odnosząc się natomiast do zarzutów strony, w uzasadnieniu decyzji odwoławczej wskazano, że określone przez Radę Miasta Z. stawki podatku od nieruchomości za 2003 rok nie przekraczają górnych granic stawek określonych ustawą, a więc są prawidłowe. Podkreślono również, że Kolegium nie posiada uprawnień do obniżenia ich wysokości, ani zmiany zasad opodatkowania. Wskazano także, że ustawą z dnia 30 października 2002 roku (Dz. U. nr 200, poz. 1683) dokonano istotnej nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 tejże ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 roku, podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych nie stanowiących odrębnych nieruchomości. W związku z tym organ odwoławczy zaznaczył, że użytkownicy nieruchomości (najemcy, dzierżawcy) są również zobowiązani od 1 stycznia 2003 roku opłacać podatek od nieruchomości. SKO nie odniosło się do podnoszonej przez podatnika w odwołaniu sprawy gruntu, ponieważ nie stanowiło to przedmiotu rozstrzygnięcia. Powyższa decyzja organu odwoławczego została podatnikowi doręczona w dniu [...] 2003 roku, a pismem z dnia [...] 2003 roku wystąpił on o uzupełnienie decyzji w trybie art. 111 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. o rozstrzygnięcie "relacji stosunków własnościowych całej nieruchomości" i uprawnienia Gminy do nałożenia obowiązku podatkowego, mimo współwłasności nieruchomości, podczas gdy ustawa wymaga od gminy wyłącznej własności. W uzasadnieniu pisma podniósł, iż w 1979 roku stał się współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości. Postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło uzupełnienia swojej decyzji z dnia [...] roku. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO podniosło, iż art. 213 § 1 Ordynacji podatkowej normuje dwa rodzaje czynności, które zapewniają możliwość uzupełnienia lub sprostowania decyzji. Zgodnie z treścią tego przepisu strona może w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia lub co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub co do skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Skład orzekający Kolegium zwrócił uwagę, iż zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta Z. dotyczyła ustalenia zobowiązania podatkowego wyłącznie od powierzchni wynajętego od gminy lokalu użytkowego, zatem podnoszona przez podatnika sprawa współwłasności gruntu nie mogła być przez Kolegium rozpatrywana, bowiem nie stanowiło to przedmiotu rozstrzygnięcia. W związku z zaskarżeniem powyższego postanowienia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu [...] roku postanowienie nr [...], którym utrzymało w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] roku. Kolegium podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, ponownie podkreślając, ze przedmiotem rozstrzygnięcia w uchylonej i przekazanej do ponownego rozpatrzenia w dniu [...] 2003 roku decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] roku, było ustalenie podatnikowi zobowiązania podatkowego za rok 2003 wyłącznie od powierzchni wynajętego lokalu użytkowego, który – zgodnie z oświadczeniem organu pierwszej instancji – stanowi własność Gminy Z.. Sprawa współwłasności nieruchomości, w ocenie Kolegium, nie stanowiła zatem przedmiotu rozstrzygnięcia. Pismem z dnia [...] 2004 roku M. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego "postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku i poprzedzającą decyzję Prezydenta Miasta Z. nr [...] oraz postanowienie z dnia [...] roku i poprzedzające go postanowienie z dnia [...] roku", wnosząc o "uchylenie zaskarżonej decyzji". W uzasadnieniu skargi (mylnie nazwanej odwołaniem) podatnik podniósł, iż w decyzji Kolegium z dnia [...] roku pominięto kwestie własności i współwłasności, ograniczając się wyłącznie do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu błędnego wyliczenia podatku. Zarówno w/w decyzji, jak i postanowieniom SKO z dnia [...] roku i [...] roku zarzucił naruszenie przepisu art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz wymierzenie podatku w podwójnej wysokości, skoro "w czynszu najmu, podatek od nieruchomości był wliczany w czynsz". W uzasadnieniu skargi strona dowodziła, że powyższa ustawa w art. 3 ust. 4 upoważnia do ustalenia podatku tylko właściciela nieruchomości (jednostki samorządu terytorialnego), natomiast w rozpatrywanym przypadku – wg skarżącego – gmina nie jest właścicielem tylko współwłaścicielem opodatkowanej nieruchomości (lokalu użytkowego), bowiem w budynku, w którym znajduje się lokal najmowany przez skarżącego lokal użytkowy, nabył on wraz z żoną w 1979 roku lokal mieszkalny i prawo własności do ułamkowej części "całości nieruchomości". Skarżący podkreślił, że do czasu nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z dniem 1 stycznia 2003 roku, czynsz najmu obejmował i podatek od nieruchomości, a zatem wymierzanie podatku bez obniżenia czynszu jest podwójnym opodatkowaniem. Prezydent Miasta Z., po przeprowadzeniu ponownego postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] roku, nr [...] ustalił M.S. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres od [...] do [...] 2003 roku w kwocie [...] złotych. W odwołaniu od tej decyzji podatnik powtórzył zarzuty zawarte w swoich wcześniejszych pismach kierowanych do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania i działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, decyzją z dnia [...] roku, nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium podkreśliło, iż organ pierwszej instancji na podstawie złożonego przez podatnika wykazu nieruchomości i umowy najmu lokalu użytkowego z dnia [...] 2003 roku oraz przy zastosowaniu obowiązujących na terenie miasta Z. stawek – prawidłowo ustalił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za okres od [...] do [...] 2003 roku. Decyzję tę M. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się jej uchylenia w całości. W uzasadnieniu w pełni podtrzymał zarzuty sformułowane wcześniej w odwołaniu. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko organów podatkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja będąca przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie jest to zaś, zdaniem Sądu, możliwe w rozpatrywanej sprawie. Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia problemu, czy skarżący obowiązany był opłacać w 2003 roku podatek od nieruchomości dotyczący najmowanego przez niego lokalu użytkowego, stanowiącego własność Gminy Miejskiej Z., w sytuacji kiedy tenże sam skarżący jest właścicielem innego lokalu (lokalu mieszkalnego) usytuowanego w tej samej kamienicy, a co za tym idzie jest również współwłaścicielem części ułamkowej gruntu, na którym budynek ten jest położony. Umowę najmu lokalu użytkowego skarżący zawarł z Zarządem Budynków Komunalnych w Z. Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, która zarządza (administruje) nieruchomościami gminy Z., co potwierdza dołączona do akt sprawy umowa o zarządzanie (administrowanie) nieruchomościami miasta Z.. Fakt wynajęcia przedmiotowego lokalu użytkowego, stanowiącego własność gminy, nie jest kwestią sporną w niniejszej sprawie. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 roku, nr 9, poz. 84), w brzmieniu nadanym z dniem 1 stycznia 2003 roku przez art. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. nr 200, poz. 1683), podatnikami podatku od nieruchomości są między innymi osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne ..., będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, iż podatnikiem podatku od nieruchomości będzie osoba (fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna), która objęła w posiadanie nieruchomość lub jej część, stanowiącą między innymi własność jednostki samorządu terytorialnego. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, iż skarżący, będąc najemcą lokalu użytkowego (tj. nie będącego lokalem mieszkalnym niestanowiącym odrębnej nieruchomości), a będącego własnością gminy, jest podatnikiem podatku od nieruchomości z tytułu posiadania tego lokalu. Bez znaczenia jest w tym wypadku okoliczność, iż podatnik jest jednocześnie współwłaścicielem części ułamkowej nieruchomości gruntowej (z tytułu dysponowania prawem własności innego lokalu), na której położony jest budynek, którego częścią składową jest przedmiotowy lokal użytkowy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 stycznia 2005 roku, sygn. akt I SA/Gl 264/04 – niepubl.). Jak słusznie zwróciło uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, podatek od nieruchomości nie jest podatkiem typu dochodowego i w związku z tym nie może nawiązywać do efektów ekonomicznych uzyskiwanych przez posiadacza nieruchomości, w związku z prowadzoną na niej działalnością gospodarczą. W decyzji dotyczącej ustalenia obowiązku podatkowego nie mogą być nadto rozstrzygane kwestie własności gruntu. Dokonując zatem w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259) kontroli zaskarżonej decyzji z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy podatkowe nie przekroczyły granic swobody interpretacyjnej i nie naruszyły reguł interpretacyjnych ograniczając stosowanie powołanych przepisów do podanego wyżej znaczenia. Sąd stwierdził również, że organy podatkowe nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wniosek organu odwoławczego wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, więc nie stanowi naruszenia prawa. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdził jej zgodność z przepisami prawa. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.