I SA/Gl 677/10

WyrokWSA w Gliwicach2010-11-18

Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Teresa Randak, Krzysztof Winiarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił, że strona skarżąca jest właścicielem pojazdu i tym samym ciąży na niej obowiązek zapłaty podatku od środków transportowych, mimo jej twierdzeń o zbyciu pojazdu w przeszłości i braku dokumentów potwierdzających tę transakcję?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykazały w sposób jednoznaczny, iż strona skarżąca jest właścicielem pojazdu, co jest kluczowe dla powstania obowiązku podatkowego. Organy oparły się na wątpliwych dowodach i pominęły zeznania świadków oraz oświadczenia strony, naruszając tym samym zasady postępowania dowodowego. Brak udokumentowania zbycia pojazdu przez stronę nie może automatycznie przesądzać o jej dalszym jego posiadaniu, zwłaszcza gdy istnieją inne dowody i okoliczności wskazujące na możliwość jego sprzedaży.
Stan faktyczny
Strona skarżąca została zobowiązana do zapłaty podatku od środków transportowych za 2007 rok od samochodu ciężarowego, który nabyła w 2002 roku. Skarżąca twierdziła, że sprzedała pojazd krótko po jego nabyciu, jeszcze w 2002 roku, jednak nie posiadała dokumentów potwierdzających tę transakcję ani nie pamiętała danych nabywcy. Organy podatkowe uznały, że skarżąca nadal jest właścicielką pojazdu, opierając się na dokumentach nabycia i braku dowodów zbycia, pomijając zeznania świadków potwierdzające sprzedaż. Skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. oraz stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Teresa Randak, Krzysztof Winiarski (spr.), Protokolant Paulina Kowalczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz Miasta P., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, określił M. M. wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2007 r. w wysokości [...] zł. od samochodu ciężarowo-uniwersalnego marki [...] nr rej. [...]. W odwołaniu od tej decyzji podatniczka wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie art. 9 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przez nieuwzględnienie tego przepisu. Strona podnosi, że nie dokonała przerejestrowania tego pojazdu, ponieważ w krótkim czasie od nabycia pojazd ten zbyła. Uznała, że przeprowadzone postępowanie obarczone jest błędami, a nadto decyzja jest wadliwa ponieważ tylko na właścicielu pojazdu ciąży obowiązek podatkowy, a strona nie jest właścicielem samochodu [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że przedmiotem prowadzonego postępowania podatkowego jest określenie wysokości zobowiązania z tytułu podatku od środków transportowych za 2007 r. od samochodu ciężarowo-uniwersalnego marki [...] nr rej. [...], rok produkcji [...], DMC 5.950 kg. Organ, powołując się na treść art. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – w brzmieniu odnoszącym się do rozpatrywanego okresu stwierdził, że obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany (art. 9 ust. 1). Zwrócono uwagę, że zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy podatkowej w przypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności. Jednocześnie, zgodnie z art. 9 ust. 4, obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty. Zaakcentowano, że obowiązek ten wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu (art. 9 ust. 5). SKO zwróciło uwagę, że ww. podmioty są obowiązane składać w terminie do 15 lutego właściwemu organowi podatkowemu deklaracje na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy, sporządzone na urzędowym formularzu (art. 9 ust. 6 pkt 1). W razie zaistnienia okoliczności mających wpływ na powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego, zmiany miejsca zamieszkania lub siedziby – osoby i jednostki są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu korektę deklaracji (art. 9 ust. 6 pkt 2). Powołując się na unormowanie zawarte w art. 11 ust. 1 ustawy podatkowej SKO stwierdziło, że podatek od środków transportowych jest co do zasady płatny w dwóch równych ratach, w terminie do 15 lutego i do dnia 15 września każdego roku. Podatek ten podatnik winien uiszczać bez wezwania. W dalszej kolejności organ odwoławczy przywołał art. 8 ust. 1 ustawy podatkowej, zawierający katalog pojazdów objętych obowiązkiem podatkowym w zakresie podatku od środków transportowych, z którego wynika, że samochód [...] mieści się w tym katalogu. Zaakcentowano przy tym, że w myśl art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Jeśli w postępowaniu podatkowym organ stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłaci w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji, albo ze wysokość zobowiązania podatkowego jest inne niż wykazana w deklaracji, organ po9datkowy na zasadzie art. 21 § 3 Ord. pod. wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Powyższe rozważania prawne organ odwoławczy odniósł następnie do ustalonych okoliczności stanu faktycznego. Zdaniem SKO bezsporną okolicznością jest to, że M.M. jest właścicielem ww. pojazdu i nie zapłaciła należnego podatku od środków transportowych za rozpatrywany rok podatkowy. Skoro zatem strona nie wykonała ciążącego na niej obowiązku podatkowego, organ podatkowy na podstawie art. 21 § 1 Ordynacji podatkowej wydał decyzję, którą określił wysokość zobowiązania podatkowego. Kolegium podniosło, że w aktach sprawy znajduje się kserokopia przesłanej przez Starostwo Powiatowe w Z. faktury VAT z dnia [...] 2002 r., potwierdzającej nabycie przez M. M. samochodu ciężarowo-uniwersalnego [...] nr rej. [...], z adnotacją tego organu, że "Zgłoszono sprzedaż w dniu [...] 2002". W aktach znajduje się też "informacja podatkowa dla Gminy P. za okres od [...] 2002 r. do [...] 2009 r.", z której wynika, ze w dacie [...] 2002 r. pod. poz. 1 wpisano jako nabywcę pojazdu o nr rej. [...] M. M. i zbywającego tenże pojazd, tj. Zakład Produkcyjno-Handlowy [...] , [...] P.. M. M. nie przejestrowała pojazdu na swoje nazwisko, twierdząc że nie zrobiła tego z uwagi na to, iż szybko ten samochód sprzedała (nabyła go w [...] 2002 r., a już w [...] lub na początku maja sprzedała). W dniu [...] 2009 r. wpłynął do organu podatkowego pierwszej instancji wniosek strony o przeprowadzenie postępowania dowodowego przez przesłuchanie wskazanych przez nią świadków na okoliczność, że w roku 2002 zbyła ona przedmiotowy pojazd (J. Z., M. Z. i M.Z.). Wniosek ten ponowiony został w piśmie strony z dnia [...] 2009 r. M. M. konsekwentnie podtrzymywała swoje twierdzenie, że pojazd sprzedała jeszcze w 2002 r. Jednocześnie poinformowała organ pierwszej instancji (pismo z dnia [...] 2009 r.), że ze względu na upływ czasu, nie posiada dokumentów potwierdzających zbycie samochodu. Nie pamięta także osoby nabywcy (z jej oświadczenia wynika, że był to młody człowiek). Z zeznań J. Z. wynika, ze był przypadkowo obecny przy sprzedaży pojazdu, ponieważ M. M. jest zatrudniona w jego firmie na stanowisku księgowej. Nie pamiętał jednak daty sprzedaży. Z zeznań M. Z.(córki J. Z.) wynika, że M.M. wystawiła do sprzedaży ww. pojazd przed posesją świadka, nie była obecna przy sprzedaniu tego pojazdu. Wg M. Z. sprzedaż nastąpiła latem, nie pamięta którego roku, mogło to być około roku 2002. Z kolei przesłuchiwany M. Z. (zięć J.Z.) potwierdził, że pojazd był wystawiony do sprzedaży na wskazanej wyżej posesji. Świadek nie był obecny przy spisywaniu umowy sprzedaży. Wskazał, że kupujący samochód miał zadzwonić do J.Z., a ten skontaktował się z M.Z. i poprosił go o podwiezienie M. M. do osoby kupującej. Wie jednak, że doszło do niej w mieszkaniu strony, a w następnym dniu pojazd zniknął z posesji. Nie jest także w stanie sprecyzować daty sprzedaży ("było ciepło"). Organ pierwszej instancji zwrócił uwagę na sprzeczności w zeznaniach świadków (kwestia obecności J. Z. przy podpisywaniu umowy sprzedaży). Organ odwoławczy stwierdził, że strona nie udokumentowała zbycia przez nią wymienionego pojazdu, bądź też faktu jego czasowego wycofania z ruchu. W ocenie SKO z dokumentów Starostwa Powiatowego w Z. oraz ewidencji pojazdów wynika, że sporny pojazd został nabyty przez M. M. i nadal jest jej własnością. Nie ma zatem podstaw do twierdzenia, że na stronie nie ciąży obowiązek podatkowy. W skardze na powyższą decyzję M. M. wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji wydanej przez Burmistrza Miasta P., a także zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie licznych przepisów regulujących postępowanie podatkowe (art. 233 § 1 pkt 1, 233 § 1 pkt 2 lit. a, art. 180, 191, 200 i 210 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa), a nadto przepisów prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przez zastosowanie tego przepisu do wadliwie ustalonego stanu faktycznego. Skarżąca podkreśliła, że SKO jako bezsporną okoliczność uznało fakt, że jest ona właścicielem samochodu [...] nr rej. [...] i z tego fakty wyprowadziło obowiązki podatkowe. Zdaniem skarżącej wymieniona okoliczność jest sporna, a zaskarżona decyzja nie zawiera wnikliwej analizy istotnych błędów proceduralnych, jakie miały wpływ na ustalenie faktu uznanego jako bezsporny. Wg skarżącej bezsporny jest fakt dokonania przez nią zakupu pojazdu. W jej ocenie bezsporne jest też zbycie pojazdu. Podkreśla, że wydała pojazd nabywcy wraz z dokumentami i kluczami, pobrała cenę sprzedaży i nie jest właścicielem samochodu. Zarzuca organowi wadliwe założenie, że jest ona nadał właścicielem pojazdu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu objętej skargą decyzji. Organ odwoławczy w dalszym ciągu podtrzymuje twierdzenie, że bezsporną w sprawie okolicznością jest to, że M. M. jest właścicielem przedmiotowego pojazdu i nie zapłaciła należnego podatku od środków transportowych za rozpatrywany rok podatkowy. Zdaniem Kolegium skarżąca nie udokumentowała faktu zbycia samochodu ciężarowego, dokonania jego wyrejestrowania czy też czasowego wyłączenia z ruchu. W ocenie organu odwoławczego strona miała możliwość w każdym stadium postępowania do składania wyjaśnień i przedłożenia posiadanych dokumentów, w związku z czym nie naruszono przepisów art. 123 oraz 200 Ordynacji podatkowej. Na rozprawie przed sądem administracyjnym pełnomocnik skarżącej podtrzymał zarzuty i żądanie skargi, a nadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Pełnomocnik wskazał, że organy nie przeprowadziły wszechstronnego postępowania dowodowego, w konsekwencji czego podatniczka – mimo że nie posiada przedmiotowego pojazdu – to i tak zmuszona jest płacić przewidziany prawem podatek. Zaznaczyła też, że podatniczce określono też podatek od środków transportowych za rok 2010. Pełnomocnik powołał się na wyrok WSA w Warszawie o sygn. akt III SA/Wa 64/08. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić. Spór między stroną skarżącą , a organami podatkowymi sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy w świetle dokonanych w toku postępowania podatkowego ustaleń stanu faktycznego, usprawiedliwione jest twierdzenie, że M. M. była w rozpatrywanym roku podatkowym właścicielem samochodu ciężarowego marki [...] nr rej. [...] , rok prod. [...], DMC 5.950 kg, a w konsekwencji podatnikiem należnego od tego pojazdu podatku od środków transportowych. Zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. nr 9, poz. 84 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają: 1) samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 tony i poniżej 12 ton, 2) samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton, 3) ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów od 3,5 tony i poniżej 12 ton, 4) ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów równej lub wyższej niż 12 ton, 5) przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą od 7 ton i poniżej 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego, 6) przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą równą lub wyższą niż 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego, 7) autobusy. Podatnikami podatku od środków transportowych są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami środków transportowych, o których mowa w art. 8 (art. 9 ust. 1 zd. 1 upol). Obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty (art. 9 ust. 4). W przypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności (art. 9 ust. 3). Przytoczone wyżej regulacje prawne nie budzą zastrzeżeń, brak również w rozpatrywanej sprawie kwestii spornych, odnoszących się do wykładni tychże unormowań. Nie budzi wątpliwości, że samochód ciężarowo-uniwersalny marki [...], DMC 5.950 kg, podlegał opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych. Jednakże obowiązkiem podatkowym w zakresie tej daniny publicznoprawnej objęte były (i są nadal) m.in. osoby fizyczne - właściciele środków transportowych wyszczególnionych w art. 8 upol. W rozpatrywanym przypadku zasadnicze znaczenie ma ustalenie, czy podatniczka w analizowanym roku podatkowym była właścicielem ww. pojazdu. W toku całego postępowania podatkowego (jak też sądowoadministracyjnego) skarżąca utrzymywała, że zbyła ten pojazd w 2002 r. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem organu podnoszonym w zaskarżonej decyzji oraz odpowiedzi na skargę, że bezspornym w sprawie jest to, że M. M. jest właścicielem pojazdu. Właśnie kwestia własności samochodu stanowi podstawowy wątek sporny sprawy. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżąca w analizowanym roku podatkowym była właścicielką samochodu ciężarowego marki [...]. Wniosek taki organ wywiódł z następujących faktów: - M. M. dokonała nabycia samochodu [...], na podstawie faktury VAT z dnia [...] 2002 r., wystawionej przez sprzedającego J.Z. - "A" w P. ulica [...] (wartość transakcji – [...] zł.), - z "informacji podatkowej dla gminy P. za okres od [...] 2009 do [...] 2009" wynika, że w dacie [...] 2002 r. pod poz. 1 wpisano jako nabywcę pojazdu o numerze rej. [...] M. M., a zbywającego pojazd – Zakład Produkcyjno-Handlowy [...] , [...] P., - M.M. nie udokumentowała zbycia przez nią ww. środka transportu. Stanowisku temu konsekwentnie oponuje skarżąca, wskazując że ww. samochód sprzedała krótko po jego nabyciu, tj. jeszcze w miesiącu [...] lub na początku [...] 2002 r. Z tych też względów nie przerejestrowała samochodu na swoje nazwisko. Podkreśla, że z nabywcą sporządziła pisemną umowę sprzedaży, a po jej podpisaniu i otrzymaniu należności wydała mu samochód z kluczykami i dokumentami. Jednocześnie oświadcza, że ponieważ postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych zostało wszczęte w 2009 (postanowieniem z dnia [...] r.) nie zachowała swojego egzemplarza umowy sprzedaży samochodu z 2002 r., nie pamięta też danych personalnych nabywcy (twierdzi, że był to młody mężczyzna). Zdaniem skarżącej fakt dokonania sprzedaży została potwierdzona przez J. Z., M. Z. oraz M. Z., których organ podatkowy pierwszej instancji przesłuchał w charakterze świadków. Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd doszedł do przekonania, że nie potwierdza on w sposób niezbity faktu, iż skarżąca jest właścicielem samochodu ciężarowego [...]. Zestawienie dowodów (i argumentów) wskazywanych przez organy podatkowe z oświadczeniami strony, a nadto zeznaniami przesłuchanych świadków powoduje powstanie zasadniczych wątpliwości, co do tego kto jest właścicielem pojazdu. Tylko natomiast jednoznaczne ustalenie, że jest nim skarżąca, rodzi po jej stronie powstanie obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych. Ze wskazywanych przez organy dowodów, jedynie ww. faktura z dnia [...] 2002 r. potwierdza określony fakt, tj. nabycie pojazdu od J. Z.. Nie wiadomo natomiast jaką wartość dowodową ma "INFORMACJA PODATKOWA DLA GMINY P. za okres od [...] do [...] ". Dokument ten nie został przez nikogo podpisany (poświadczono jedynie zgodność kserokopii z oryginałem), nie wiadomo przez jaki organ został sporządzony, w jakiej dacie i do jakich celów (k. 3 akt administracyjnych). Organ nie odniósł się także do znaczenia adnotacji dokonanej na ww. fakturze z dnia [...] 2002 r. o treści: "Zgłoszono sprzedaż w dniu [...] 2002, Starostwo Powiatowe w Z.". Skoro bowiem z ww. "Informacji Podatkowej dla Gminy P. ... " wynika, że zgłoszenie sprzedaży pojazdy przez firmę J.Z. (Zakład Produkcyjno-Handlowy) dokonane zostało [...] 2002 r., to co ma oznaczać data [...] 2002 r. (na fakturze), również dotycząca zgłoszenia sprzedaży. Być może chodzi o kolejną sprzedaż dokonaną przez skarżącą innej osobie. Tego organy nawet nie próbowały wyjaśnić. Z drugiej strony, skoro podatniczka nie dokonała po nabyciu pojazdu jego przerejestrowania na swoje nazwisko, nie mogła go wyrejestrować, bądź czasowo wycofać z ruchu, niedokonanie czego zarzuca organ odwoławczy. W konsekwencji, jeżeli skarżąca nie ma samochodu, nie jest w stanie go wyrejestrować, bo w rejestrze figuruje nadal poprzedni właściciel (J.Z.), to – uwzględniając argumentację organu podatkowego – będzie on w nieskończoność wydawał decyzje w sprawie wymiaru podatku od środków transportowych, w odniesieniu do być może nieistniejącego już samochodu (data produkcji 1987). Zgodnie z art. 180 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w postępowaniu podatkowym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Ordynacja podatkowa w zasadzie nie wprowadza hierarchii mocy dowodowej poszczególnych środków dowodowych, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 193 i 194 Ord.pod.(nie dotyczą one rozpatrywanego przypadku). Ponadto, w świetle art. 180 Ord.pod., niedopuszczalne jest stosowanie formalnej teorii dowodów poprzez twierdzenie, że daną okoliczność można udowodnić wyłącznie określonymi środkami dowodowymi. Takimi dowodami mogą zatem być także zeznania świadków, zeznanie strony, uzyskane w trybie określonym w art. 199 Ord. pod., czy też oświadczenie strony odebrane na jej wniosek przez organ podatkowy pod rygorem odpowiedzialności karnej (art. 180 § 2 Ord. pod.). Organ podatkowy pierwszej instancji przesłuchał trójkę wymienionych wyżej świadków, na okoliczność zawarcia przez skarżącą umowy sprzedaży samochodu w 2002 r. Organ pierwszej instancji wskazał na pewne rozbieżności w zeznaniach poszczególnych świadków. W ocenie jednak Sądu każdy z wymienionych świadków potwierdzał w swoich zeznaniach fakt dokonania sprzedaży samochodu, jak również – z grubsza – okoliczności towarzyszące sprzedaży. Pewne szczegóły mogły przecież umknąć, zważywszy, że transakcja miała mieć miejsce w 2002 r., a świadkowie byli przesłuchiwaniu w 2009 r. Z kolei organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie odniósł się w ogóle do zeznań świadków, poprzestając na zaaprobowaniu konstatacji organu pierwszej instancji, że podatniczka nie wykazała faktu zbycia pojazdu. Stosownie do art. 122 Ord. pod. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Uzupełnieniem powyższej regulacji jest przepis art. 187 § 1 Ord. pod., zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z art. 187 § 1 oraz z art. 122 Ord.pod. wynika zasada oficjalności postępowania dowodowego. To bowiem organ podatkowy ma obowiązek zabiegać w postępowaniu o udowodnienie każdego faktu za pomocą wszystkich dostępnych środków i źródeł dowodowych, by wydać stosowne orzeczenie. Z zasadami oficjalności i zupełności postępowania dowodowego wiąże się obowiązek wyjaśniania wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zebrania materiału dowodowego z urzędu. Nie powinno mieć zatem znaczenia, czy podejmowane czynności dowodowe służą udowodnieniu okoliczności korzystnych dla strony postępowania, czy przeciwnie - pozwalają na podjęcie rozstrzygnięcia dla niej niekorzystnego (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2003 r., I SA/Gd 1237/00, POP 2004, z. 1, s. 1). Nakaz uwzględniania zarówno okoliczności korzystnych, jak i niekorzystnych dla strony jest oczywistym przejawem konieczności działania organów podatkowych w sposób obiektywny. Realizacja prawdy materialnej może mieć miejsce tylko wtedy, gdy wszelkie czynności podejmowane przez organy podatkowe będą realizowane z zachowaniem obiektywizmu i rzetelności. Zdaniem rozpatrującego sprawę składu orzekającego organ odwoławczy uchybił wskazanym regulacjom procesowym i to w sposób mogący mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Opierając swoje stanowisko na wątpliwym dokumencie, tj. "Informacji podatkowej ..." zawierającym informacje sprzeczne (co do daty zgłoszenia sprzedaży) z adnotacją urzędową na fakturze z dnia [...] 2002 r., pominął całkowicie oświadczenia strony, poparte dodatkowo zeznaniami świadków. Zdaniem Sądu organy nie wyczerpały również innych możliwości procesowych, które mogą potwierdzać fakt dokonania sprzedaży pojazdu przez skarżącą. Przeoczono bowiem, że stosownie do obowiązującego w 2002 r.(strona wskazuje, że samochód sprzedała w 2002 r.) przepisu art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 9 września 1990 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. nr 86, poz. 959 ze zm.) obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych ciążył na stronach czynności cywilnoprawnej (a nie jak obecnie tylko na kupującym). Konsekwencją takiej regulacji był obowiązek obu stron czynności cywilnoprawnej (np. umowy sprzedaży) do złożenia we właściwym urzędzie skarbowym deklaracji w pcc oraz jego uregulowanie. Nawet w przypadku umownego obciążenia jednej ze stron czynności cywilnoprawnej obowiązkiem uregulowania podatku w całości, druga ze stron nie była zwolniona od obowiązku dokonania stosownego zgłoszenia w urzędzie skarbowym. Uzyskanie ze strony właściwego urzędu skarbowego informacji o zgłoszeniu przedmiotowej czynności cywilnoprawnej dla potrzeb podatku PCC w sposób ostateczny potwierdzi fakt dokonanej sprzedaży. W sumie zatem, mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję w całości, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. W punkcie drugim Sąd orzekł, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, do czego był zobligowany treścią art. 152 P.o.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło