I SA/Gl 678/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi B.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia 1) zwolnić skarżącego od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w części przekraczającej kwotę 700,00 (słownie siedemset 00/100) złotych, 2) w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Prawomocnym postanowieniem z dnia 24 marca 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zwolnił B.P. od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w części przekraczającej kwotę 700 zł, a w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalił. W dniu 4 stycznia 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) do ww. Sądu wpłynęła skarga kasacyjna strony skarżącej od wyroku z dnia 25 października 2011 r., mocą którego oddalono skargę na decyzję wskazaną w komparycji niniejszego postanowienia. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego do skargi kasacyjnej, B.P. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek (patrz pkt 5 druku PPF z dnia 24 stycznia 2010 r.) skarżący podniósł, że nie jest w stanie ponieść wymaganej opłaty sądowej, gdyż jego zarobki w chwili obecnej wynoszą 1500 zł brutto, ponadto część tej kwoty jest przekazywana na zobowiązania komornicze. Jednocześnie nadmienił, że ma na utrzymaniu dwoje dzieci, które jeszcze się uczą. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zeznał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną i dwójką synów. Skarżący oświadczył, że nie posiada jakiegokolwiek majątku, ani zasobów pieniężnych. Zaakcentował dalej, że w jego małżeństwie wyłączono wspólnotę majątkową w 1996 r. W dniu 13 lutego 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, wpłynął plik dokumentów tytułem uzupełnienia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Na ich podstawie ustalono, co następuje. B.P. posiada zaległości z tytułu należności podatkowych, których łączna wysokość wraz z kosztami egzekucyjnymi i odsetkami wynosi 43.136.913,28 zł (stan na dzień 17 stycznia 2012 r.). Dochód skarżącego z tytułu stosunku pracy stanowił w 2011 r. kwotę 16.331,28 zł. W roku 2010 skarżący osiągnął dochód w kwocie 7.279,28 zł. Małżonka skarżącego osiągnęła w 2011 r. dochód z działalności wykonywanej osobiście w kwocie 1.083,75 zł, zaś w 2010 r. była to kwota 3.251,25 zł. Jednocześnie dochód przyniosła jej prowadzona działalność gospodarcza (była nim kwota 1.253,09; przychód – 233.524,33 zł przy kosztach jego uzyskania – 232.271,24 zł). Jej rachunek bankowy jest obciążony do kwoty 934.751,61 zł. Z kolei z wyciągów z rachunku bankowego skarżącego wynika m.in., że jego miesięczny dochód z tytułu stosunku pracy wynosi około 1.040,00 zł netto. Na stałe miesięczne opłaty w gospodarstwie domowym składają się wydatki z tytułu: zużycia energii elektrycznej – 258 zł; wywozu odpadów komunalnych – 63,88 zł i usług telekomunikacyjnych – ok. 250 zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Intencją wnioskującego jest w tej sprawie uzyskanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (vide pkt 4 druku PPF). Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wstępie rozważań przyszło zwrócić uwagę, że już na wcześniejszym etapie niniejszego postępowania sądowego oceniono sytuację materialną i finansową skarżącego w kontekście możliwości partycypowania w kosztach sądowych. W tym stanie rzeczy rozpoznanie obecnego wniosku polega w zasadzie na zbadaniu, czy okoliczności, które legły u podstaw poprzedniego rozstrzygnięcia, uległy zmianie. Zgodnie bowiem z art. 164 P.p.s.a. postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem, a stosownie do art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Nie budzi przy tym wątpliwości, że zmiana ta w przypadku postępowania w przedmiocie prawa pomocy musi być istotna. Instytucja prawa pomocy stanowi wszak gwarancję przysługującego stronie m. in. na mocy art. 45 Konstytucji RP prawa do sądu – nie może być zaś mowy o realizacji tego prawa, gdy sytuacja majątkowa strony w trakcie jednego postępowania jest oceniana odmiennie niż uprzednio i na niekorzyść tylko z uwagi na fakt, iż zmieniła się ona w jakimkolwiek stopniu, choćby nieznacznym. Byłoby to zresztą nie do pogodzenia z zasadą zaufania do organów państwa oraz stabilności orzeczeń sądowych. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanego stanu faktycznego, stwierdzić trzeba, że brak jest podstaw do odstępowania od oceny możliwości finansowych skarżącego powziętej w poprzednim postanowieniu w przedmiocie kosztów sądowych. Uznano, że dochód w gospodarstwie domowym skarżącego, po pomniejszeniu o niezbędne wydatki pozwoli także i teraz na pokrycie kosztów sądowych wyłącznie w części oznaczonej w sentencji niniejszego orzeczenia. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 245 § 4 oraz art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., wziąwszy nadto pod uwagę art. 164 i 165 tej ustawy, orzeczono jak w sentencji.