I SA/Gl 678/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W piśmie z dnia 17 marca 2014 r. skarżąca wystąpiła o zwolnienie od wpisu od skargi i przyznanie radcy prawnego, akcentując, że nie jest w stanie prowadzić swoich spraw bez fachowej pomocy prawnej, a na odpłatne uzyskanie takowej jej nie stać. Wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca powtórzyła w zażaleniu z dnia 7 kwietnia 2014 r., które wniosła na postanowienie z dnia 10 marca 2014 r. o odrzuceniu zażalenia, jakie po terminie złożyła na postanowienie z dnia 13 stycznia 2014 r. o odmowie przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Omawiany wniosek skarżąca złożyła następnie na urzędowym formularzu z dnia 8 maja 2014 r. W formularzu tym nie sprecyzowała jednak zakresu prawa pomocy, którego przyznania oczekuje. W uzasadnieniu podniosła natomiast, że nie posiada żadnych rzeczy, które mogłaby spieniężyć, gdyż nieruchomość jest obciążona hipoteką a ruchomości przedstawiają wartość złomową. W dalszej kolejności oznajmiła, że ze względu na trudną sytuację finansową nie zatrudnia żadnego pracownika, a wszystkie jej organy pracują bez wynagrodzenia. Zaznaczyła też, że od kilku lat toczy z organem podatkowym spór dotyczący podatku od nieruchomości, po czym wyraziła obawę, iż bez pomocy prawnej niemożliwe będzie pozytywne dla niej zakończenie tych postępowań. Zgodnie z oświadczeniem, jej kapitał podstawowy (zakładowy) jest równy 260.000 zł, wartość środków trwałych wynosi 1.361.962,58 zł, wartość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu opiewa na kwotę 45,17 zł, a saldo konta bankowego (stan na 30 kwietnia 2014 r.) jest ujemne (-24,87 zł). Ponadto majątek prezentuje znaczną wartość księgową (a nie: rynkową), ponieważ budynek w większej części nie posiada centralnego ogrzewania i wymaga kapitalnego remontu, a poza tym jest obciążony hipoteką co oznacza, że nie może zostać sprzedany, ani posłużyć jako zabezpieczenie kredytu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Przedmiotem niniejszego postępowania incydentalnego jest kwestia zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy, który skarżąca zawarła w pismach datowanych na 17 marca 2014 r., 7 kwietnia 2014 r. i 8 maja 2014 r. Jest to kolejne żądanie przyznania prawa pomocy zgłoszone przez skarżącą w niniejszej sprawie. Poprzedni jej wniosek, jak wspomniano, został oddalony postanowieniem z dnia 13 stycznia 2014 r. Z tego powodu jedynie przypomnieć należy, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego składa się na prawo pomocy w zakresie całkowitym, o czym stanowi art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Z kolei w myśl art. 246 § 2 pkt 1 tej ustawy prawo to może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Nie ulega zatem wątpliwości, że przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne jedynie w wyjątkowej sytuacji, a mianowicie wówczas, kiedy ograniczone możliwości płatnicze strony lub ich brak pozbawiają ją możności skorzystania z przysługującego jej prawa do sądu. Przeszkoda ta oczywiście musi być realna, a zatem do stwierdzenia jej istnienia niezbędne jest poznanie sytuacji wnioskodawcy. Co więcej, to właśnie na nim spoczywa ciężar przekonania oceniającego do zasadności zgłoszonego żądania. Jeżeli (tak, jak w rozpatrywanym przypadku) wnioskodawcą tym jest osoba prawna, to wykazanie przez nią zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy sprawia, że weryfikacja ta może (ale nie musi) być dla niej pozytywna. Odniesienie tych uwag do niniejszej sprawy prowadzi do konkluzji, że skarżąca nie wykazała, aby w jej przypadku zachodziły przesłanki przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Przesądza o tym uwzględnienie całego, zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentów, które przedstawiła na poparcie poprzedniego wniosku. Materiał ten uznać należy za wystarczający do stwierdzenia, że także w badanym przypadku przyznanie jej prawa pomocy byłoby niezasadne. Analiza porównawcza obydwóch wniosków pozwala bowiem dostrzec tożsamość ich uzasadnień. Skarżąca upatruje zatem słuszności swego żądania w okolicznościach, które uprzednio legły już u podstaw negatywnego dla niej rozstrzygnięcia. Zarazem nie przedstawia jakichkolwiek powodów, które obecnie miałyby wpłynąć na zmianę oceny wówczas wyrażonej. Wprost przeciwnie, już z samych jej oświadczeń wynika, że sytuacja, w której się znajduje mogła nawet ulec nieznacznej poprawie, na co wskazuje dodatni wynik deklarowanej obecnie wartości zysku lub strat za ostatni rok obrotowy. Z tych względów odmówienie skarżącej przyznania prawa pomocy okazało się konieczne.