I SA/Gl 68/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie Sędzia WSA Anna Rotter (spr.), Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 listopada 2024 r. nr 2401-IEW2.4123.10.2024.5 2401-IEW2.4120.7.2024 UNP: 2401-24-241314 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich za zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2018 r. i 2019 r. i w podatku od towarów i usług za grudzień 2018 r. oraz styczeń i maj-wrzesień 2019 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 15 listopada 2024r. nr 2401-IEW2.4123.10.2024.5 2401-IEW2.4120.7.2024 UNP: 2401-24-241314 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS, organ odwoławczy) po rozpatrzeniu odwołania T. S. (dalej: skarżący) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia 9 lipca 2024r. nr [...] orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącego wraz ze spółką jako byłego Prezesa Zarządu B sp. z o.o. (dalej: spółka) za: 1) zaległości spółki w podatku od towarów i usług za: • grudzień 2018 r. w kwocie 634,20 zł • styczeń 2019 r. w kwocie 3932,00 zł • maj 2019 r. w kwocie 216,31 zł • czerwiec 2019 r. w kwocie 12 219,00 zł • lipiec 2019 r. w kwocie 3671,00 zł • sierpień 2019 r. w kwocie 23 064,00 zł • wrzesień 2019 r. w kwocie 20 494,00 zł odsetki za zwłokę od zaległości w podatku od towarów i usług naliczone od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku do dnia wydania decyzji w łącznej kwocie 35 769,00 zł, w tym za: • grudzień 2018 r. w kwocie 384,00zł • styczeń 2019 r. w kwocie 2355,00 zł • maj 2019 r. w kwocie 124,00 zł • czerwiec 2019 r. w kwocie 6918,00 zł • lipiec 2019 r. w kwocie 2053,00 zł • sierpień 2019 r. w kwocie 12 745,00 zł • wrzesień 2019 r. w kwocie 11 190,00 zł oraz koszty egzekucyjne w łącznej kwocie 171,62 zł co razem wynosi: 100 171,13 zł. 2) zaległości spółki w podatku dochodowym od osób prawnych: • za rok 2018 w kwocie 16 341,65 zł oraz odsetki za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2018 rok, które naliczono od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku do dnia wydania niniejszej decyzji w łącznej kwocie 9664,00 zł, • za rok 2019 w kwocie 2783,00 zł oraz odsetki za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2019, które naliczono od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku do dnia wydania niniejszej decyzji w łącznej kwocie 1385,00 zł i koszty egzekucyjne w łącznej kwocie 28,19 zł, co razem wynosi: 30 201,84 zł. Powyższa decyzja wydana została na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025r., poz. 111 ze zm., dalej: o.p.), art. 107 § 1 i § 2 pkt 1, 2 i 4, art. 116 § 1, § 2 o.p. Stan sprawy. Dnia 9 lipca 2024r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wydał wobec skarżącego decyzję w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich za zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2018r i 2019r. i w podatku od towarów i usług za grudzień 2018r. oraz styczeń i maj – wrzesień 2019r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż zaległości podatkowe i pozostałe należności, za które przypisano skarżącemu odpowiedzialność, są następstwem nieuregulowania przez spółkę należności wynikających z deklaracji VAT-7 za grudzień 2018r., styczeń, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień 2019r. oraz zeznań/korekt zeznań CIT-8 za 2018 i 2019 rok. W decyzji zaznaczono, iż dnia 28.09.2016r. w R. na Zwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników spółki W Sp. z o.o. (nazwa zmieniona z dniem 25.10.2016r. na B Sp. z o. o.) wybrano skarżącego na Prezesa Zarządu. Dnia 6.08.2020r. skarżący złożył rezygnację ze sprawowania funkcji Prezesa Zarządu w spółce. Następnie 14.08.2020r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki odwołało skarżącego z funkcji Prezesa Zarządu. Wskazano, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki nie doprowadziło do zaspokojenia wierzytelności Skarbu Państwa. Ustalono, że nie zgłoszono wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Natomiast w zakresie dotyczącym przesłanki wykluczającej odpowiedzialność, określonej w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p., stwierdzono, iż skarżący nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie. Skarżący nie wskazał ponadto realnego mienia spółki, z którego można w znacznej części zaspokoić zaległości podatkowe spółki. Skarżący wniósł odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 9 lipca 2024r. W odwołaniu zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego tj.: 1) art. 116 § 1 ust. 1 pkt. a i b oraz § 4 o.p. poprzez ich błędną wykładnię, a w następstwie niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, iż odwołujący winien ponosić odpowiedzialność solidarną za zobowiązania spółki w sytuacji kiedy to z wyjaśnień odwołującego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż nie miał on możliwości wpływu na kierunek działań spółki w tym również na regulowanie zobowiązań podatkowych, a tym samym brak jest możliwości przypisania mu winy co stanowi element niezbędny dla obciążenia go odpowiedzialnością solidarną, 2) art. 107 § 1 i 2 pkt. 2 o.p. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w następstwie przyjęcie, że skarżący ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki oraz przyjęcie a priori braku występowania przesłanki egzoneracyjnej w postaci braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, w sytuacji kiedy to skarżący ją udowodnił. Decyzją z dnia 15 listopada 2024r. DIAS utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 9 lipca 2024r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2018r i 2019r. i w podatku od towarów i usług za grudzień 2018r. oraz styczeń i maj – wrzesień 2019r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi. W decyzji DIAS podano, iż zaległości spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2018r., za styczeń, maj, czerwiec, lipiec, sierpień oraz wrzesień 2019r. powstały w związku ze złożeniem deklaracji/korekt deklaracji VAT-7 z dnia: • 21.01.2019r. za grudzień 2018 r., w której wykazała kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 4.092,00 zł. • 16.06.2020r. za styczeń 2019 r., w której wykazała kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 3.932,00 zł. • 24.06.2019r. za maj 2019 r., w której wykazała kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 260,00 zł. • 16.06.2020r. za czerwiec 2019 r., w której wykazała kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 12.219,00 zł. • 16.06.2020r. za lipiec 2019 r., w której wykazała kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 3.671,00 zł. • 16.06.2020r. za sierpień 2019 r., w której wykazała kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 23.064,00 zł. • 16.06.2020 r. za wrzesień 2019 r., w której wykazała kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 20.494,00 zł. Natomiast zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych powstały w związku ze złożeniem deklaracji/korekt deklaracji CIT-8 z dnia: • 01.10.2019r. za 2018 rok, w której wykazała kwotę do zapłaty w wysokości 16.485,00 zł, • 01.06.2020r. za 2019 rok, w której wykazała kwotę do zapłaty w wysokości 2.783,00 zł. DIAS zaznaczył, iż w związku z nieuregulowaniem w całości zadeklarowanych zobowiązań, Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wystawił powyższe tytuły wykonawcze: . nr 2427-SEW.723.5402.2019 - za 2018r. - doręczony 10.12.2019 r., . nr 2427.723.425833.2020 - za 2019r. - doręczony 12.08.2020r. . nr 2427-SEW.723.691.2019 - za 12/2018r. - doręczony 15.04.2019r., . nr 2427-SEW.723.1518.2019 - za l/2019r. - doręczony 29.05.2019r. . nr 2427-SEW.723.4422.2019 - za 5/2019r. - doręczony 23.10.2019r., . nr 2427.723.598494.2020 - za 6/2019r. - doręczony 06.10.2020r. . nr 2427.723.598504.2020 - za 7/2019r. - doręczony 06.10.2020r. . nr 2427-SEW.723.5202.2019 za 8/2019r. - doręczony 06.11.2019r. . nr 2427-SEW.723.5547.2019 za 9/2019r. - doręczony 20.01.2020r. Wskazano, iż zobowiązania podatkowe, stanowiące źródło zaległości spółki objęte zaskarżoną decyzją, w dalszym ciągu są wymagalne, nie uległy przedawnieniu. Podano, iż zgodnie z art. 118 § 1 o.p. nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Natomiast stosownie do art. 70 § 1 o.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Organ odwoławczy podniósł, iż dla zaległości w podatku od towarów i usług za 6, 7, 8, 9/2019r. bieg terminu przedawnienia nie rozpoczął się na podstawie art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 oraz art. 70c o.p. ze względu na śledztwo prowadzone przez Delegaturę CBA w K. sygn. akt [...], [...]. 28.2019 wszczęte 10.07.2019r. Organ wyjaśnił, iż pięcioletni podstawowy termin przedawnienia zobowiązań objętych zaskarżoną decyzją nie upłynął i nie ma konieczności analizowania zdarzeń mogących wpływać na jego modyfikację. DIAS zaznaczył, iż zarówno w dniu orzekania przez organ pierwszej instancji, jak i w dniu wydania decyzji organu odwoławczego, zaległości objęte zaskarżoną decyzją były wymagalne. W zakresie pełnienia funkcji członka zarządu, to DIAS ustalił, iż Uchwałą nr 2 z 28.09.2016 r. Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników W Sp. z o. o. (następnie B Sp. z o. o.) powołano skarżącego do pełnienia funkcji Prezesa Zarządu tej spółki. Natomiast na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników B Sp. z o. o., które odbyło się 14.08.2020r. stosowną uchwałą odwołano skarżącego z funkcji Prezesa Zarządu tej spółki. W decyzji DIAS wyjaśniono, iż skarżący pełnił funkcje w zarządzie od 28.09.2016 r. do 14.08.2020 r. Z informacji zawartych w Rejestrze Przedsiębiorców KRS wynika, że wpisem z 25.10.2016r. skarżący został wpisany jako Prezes Zarządu spółki. Z kolei wpisem z 06.06.2023 r. skarżący został wykreślony z tej funkcji. Jak ustalono terminy płatności podatku od towarów i usług za 12/2018r., 1, 5, 6, 7, 8, 9/2019 r. upływały kolejno: za grudzień 2018r. - 25.01.2019 r., za styczeń 2019r. - 25.02.2019 r., za maj 2019r. - 25.06.2019 r., za czerwiec 2019r. - 25.07.2019 r., za lipiec 2019r. - 26.08.2019r., za sierpień 2019r. - 25.09.2019r., za wrzesień 2019r. - 25.10.2019r. Natomiast w podatku dochodowym od osób prawnych upływały kolejno: za 2018r. - 01.04.2019r., za 2019r. - 03.06.2020r. W konkluzji DIAS stwierdził, iż została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 116 § 2 o.p., gdyż w czasie kiedy skarżący pełnił funkcję Prezesa Zarządu spółki upłynął termin płatności spornych zaległości. Jak podano, w związku z nieuregulowaniem przez spółkę zadeklarowanych zobowiązań, Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wystawił tytuły wykonawcze, po czym organ ten postanowieniami z 29.03.2024 r. umorzył postępowania egzekucyjne z uwagi na ich bezskuteczność. W rezultacie DIAS stwierdził, iż wobec bezskuteczności egzekucji spełniona została kolejna przesłanka pozytywna, o której mowa w art. 116 § 1 o.p. Wskazując na art. 108 § 2 pkt 3 w zw. z § 3 o.p. zaznaczono, iż postępowanie w sprawie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności skarżącego za sporne zaległości podatkowe zostało wszczęte w dniu 27.05.2024 r., a wiec po dacie skierowania wymienionych tytułów wykonawczych do egzekucji. Natomiast pismem z dnia 12.04.2024r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w G. [...] Wydział Gospodarczy poinformował, że do dnia 12 kwietnia 2024 roku w Sądzie nie zarejestrowano wniosku o ogłoszenie upadłości, czy wniosku o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego wobec podmiotu B Sp. z o. o. Ustalając właściwy termin na zgłoszenie wniosku o upadłość spółki DIAS oparł się na przepisach znowelizowanej ustawy z dnia 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2025r., poz. 614 ze zm., dalej: p.u.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 01.01.2016 r. W tym stanie prawnym w art. 11 p.u. określono przesłanki niewypłacalności, a mianowicie: 1. Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. 1a. Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. 2. Dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące. 3. Do majątku, o którym mowa w ust. 2, nie wlicza się składników niewchodzących w skład masy upadłości. 4. Do zobowiązań pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nie wlicza się zobowiązań przyszłych, w tym zobowiązań pod warunkiem zawieszającym oraz zobowiązań wobec wspólnika albo akcjonariusza z tytułu pożyczki lub innej czynności prawnej o podobnych skutkach, o których mowa w art. 342 ust. 1 pkt4.  5. Domniemywa się, że zobowiązania pieniężne dłużnika przekraczają wartość jego majątku, jeżeli zgodnie z bilansem jego zobowiązania, z wyłączeniem rezerw na zobowiązania oraz zobowiązań wobec jednostek powiązanych, przekraczają wartość jego aktywów, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące. DIAS podał, iż obie podstawy niewypłacalności są względem siebie niezależne - co oznacza, że upadłość winna być ogłoszona, gdy wystąpi którakolwiek z przesłanek. Natomiast w art. 21 p.u. określono termin na złożenie wniosku o upadłość: 1. Dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. 2. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznanej sprawy, DIAS uznał, iż w sprawie wystąpiła przesłanka wynikającej z art. 11 ust. 1 p.u., tj. w oparciu o niespłacone wymagalne zobowiązania oraz jakiego okresu one dotyczą. Organ odwoławczy ustalił, iż pierwsze zaległości spółki wynikają z braku zapłaty składek FP i FGŚP z terminem płatności 15.09.2017r. Kolejne zaległości pochodzą od innego wierzyciela tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. i dotyczą zaległości w podatku od towarów i usług: za grudzień 2018r. z terminem płatności 25.01.2019 r., za styczeń 2019r. z terminem płatności 25.02.2019 r., za maj 2019r. z terminem płatności 25.06.2019 r., za czerwiec 2019r. z terminem płatności 25.07.2019 r., za lipiec 2019r. z terminem płatności 26.08.2019r., za sierpień 2019r. z terminem płatności 25.09.2019r., za wrzesień 2019r. z terminem płatności 25.10.2019r. Następne zaległości to zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2018r. z terminem płatności 01.04.2019r., oraz za 2019r. z terminem płatności 03.06.2020r. DIAS wyjaśnił, iż licząc trzy miesiące od daty powstania drugiej zaległości (uwzględniając fakt, że w cytowanych powyżej przepisach Prawa upadłościowego jest mowa o utracie zdolności do wykonywania zobowiązań, czyli wskazuje się tu liczbę mnogą), opóźnienie w ich wykonaniu przekroczyło trzymiesięczny okres 26.04.2019 r. Zatem według organu odwoławczego z tym dniem spółka stała się niewypłacalna, a skarżący pełniąc funkcję Prezesa Zarządu winien w terminie najpóźniej do 30 dni, tj. do dnia 26.05.2019 r. zgłosić wniosek o upadłość spółki. W przekonaniu DIAS w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji Prezesa Zarządu spółka stała się niewypłacalną. Sytuacja finansowa spółki w dalszym okresie nie uległa poprawie, bowiem spółka po dacie niewypłacalności generowała dalsze zaległości. W ocenie organu odwoławczego samoistny charakter przesłanek opisanych w art. 11 p.u. powoduje, że nie ma konieczności oceny przesłanki wynikającej z art. 11 ust. 2 tej samej ustawy. Każda z dwóch przyczyn ogłoszenia upadłości wskazanych w art. 11 ust. 1 i 2 p.u. ma samodzielny charakter, a to oznacza w szczególności, że dysponujący dostatecznym majątkiem dany podmiot może zostać uznany za niewypłacalny wówczas, gdy nie będzie regulował swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. W konsekwencji zaistnienie chociażby jednej z nich pozwala na ogłoszenie upadłości, a tym samym obliguje każdego, kto ma prawo reprezentować dłużnika będącego osobą prawną do zgłoszenia w sądzie wniosku o ogłoszenie upadłości nie później niż terminie, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2018 r., II FSK 891/16). DIAS podał, że jednym z obowiązków członka zarządu jest monitorowanie zadłużenia spółki pozwalające na zgłoszenie w odpowiednim czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego, co z kolei uwalnia go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Niezgłoszenie we właściwym czasie stosownego wniosku jest wynikiem zawinionego zaniechania obowiązków członka zarządu, (wyrok SN z 20 stycznia 2011 r., II UK 174/10, publ. OSNP 2012/5-6/73, wyrok NSA z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt I GSK 239/12, dostępne w internetowej bazie orzeczeń www.orzeczenia.nsa.gov.pl). DIAS podniósł, iż w rozpoznanej sprawie wniosek taki nie został złożony.  W ocenie DIAS w okolicznościach rozpoznanej sprawy nie zaistniała przesłanka określona w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p., gdyż w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji istniał stan niewypłacalności spółki, a niezłożenie wniosku we właściwym terminie nie nastąpiło bez winy skarżącego. Wyjaśniono, iż skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów źródłowych potwierdzających, posiadanie jakiegokolwiek majątku przez spółkę. Według skarżącego, zgodził się pełnić funkcję Prezesa Zarządu spółki na prośbę siostry i jej męża, a jego działalność w charakterze Prezesa Zarządu miała jedynie charakter formalny, gdyż realizację zadań na bazie zaufania do członków rodziny scedował na nich. Końcowo DIAS wskazał, iż skarżący nie wykazał żadnego majątku spółki, z którego egzekucja byłaby możliwa i zaspokoiłaby zaległości podatkowe w znacznej części. Ponadto organ egzekucyjny w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego ustalił, że spółka nie posiada żadnego majątku. W ocenie organu odwoławczego skarżący pełnił funkcję Prezesa Zarządu spółki w czasie upływu terminów płatności spornych zobowiązań, które następnie przekształciły się w zaległości podatkowe, egzekucja skierowana do majątku spółki okazała się bezskuteczna, brak jest również przesłanek wyłączających skarżącego z odpowiedzialności jako osoby trzeciej za zaległości spółki, wymienionych w art. 116 § 1 o.p. Jak wskazano w zaskarżonej decyzji, w piśmie przesłanym dnia 20.06.2024 roku do organu pierwszej instancji oraz w odwołaniu skarżący wyjaśnił, iż pełnił funkcję Prezesa Zarządu w sposób pozorny, nie posiadał informacji na temat spraw spółki w tym zobowiązań, nie posiadał wglądu do dokumentacji spółki, posiadał zapewnienie rodziny o należytym prowadzeniu spraw spółki. Skarżący zwrócił również uwagę na brak wykształcenia oraz doświadczenia pozwalającego na pełnienie takiej funkcji, co miałoby uwalniać go od odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki. Odnosząc się do powyższych argumentów DIAS uznał, iż stanowisko skarżącego nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa i ich wykładni. Organ odwoławczy wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 7 sierpnia 2019 r. I SA/GI 442/19. Następnie DIAS podkreślił, iż przepisy ustawy Kodeks spółek handlowych nakładają na członka zarządu określone obowiązki w związku z pełnieniem takiej funkcji, natomiast ustalenia dokonane pomiędzy skarżącym a członkami jego rodziny, które polegały na tym, że to oni faktycznie prowadzą sprawy spółki, nie zwalniają skarżącego z odpowiedzialności za zaległości spółki. Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł na decyzję DIAS skargę do tut. Sądu. Skarżący zarzucił decyzji DIAS: 1. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. naruszenie: a) art. 116 § 1 ust. 1 pkt. a i b oraz § 4 o.p., poprzez ich błędną wykładnię, a w następstwie niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, iż odwołujący winien ponosić odpowiedzialność solidarną za zobowiązania spółki w sytuacji kiedy to z wyjaśnień odwołującego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż nie miał on możliwości wpływu na kierunek działań spółki w tym również na regulowanie zobowiązań podatkowych, a tym samym brak jest możliwości przypisania mu winy co stanowi element niezbędny dla obciążenia go odpowiedzialnością solidarną, b) art. 107 § 1 i 2 pkt 2 o.p. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w następstwie przyjęcie, że skarżący ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki oraz przyjęcie a priori braku występowania przesłanki egzoneracyjnej w postaci braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, w sytuacji kiedy to skarżący ją udowodnił. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji DIAS oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Wniesiono również o zasadzenie kosztów postępowania. Skarżący wyjaśnił, iż w żaden sposób nie mógł kontrolować działalności spółki i nie miał żadnego wpływu na kierunek jej działań. Zarzucił, iż organ nie wykazał, aby skarżący miał jakkolwiek wpływ na kierunek działalności spółki. Skarżący nie miał wglądu w dokumentację księgową, która umożliwiłaby realizacji zobowiązań podatkowych spółki. W ocenie skarżącego otrzymał on zapewnienia od członków swej rodziny, że spółka nie posiada zadłużenia, a jej działalność jest całkowicie legalna. W konsekwencji zdaniem skarżącego nie można stwierdzić, iż ponosi on winę za niezgłoszenie wniosku bądź nie wszczęcie postępowania w przedmiocie ogłoszenia upadłości spółki. Skarżący zwrócił uwagę na uchwałę NSA z dnia 10.08.2009 r. (II FPS 3/09, LEX nr 509153). Powołując się na powyższą uchwałę skarżący podał, iż członek zarządu nie może ponosić odpowiedzialności za okoliczności, na które nie miał jakiegokolwiek wpływu. Zatem w każdym wypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż tylko niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 o.p. Zdaniem skarżącego bazując na deklaracjach swojej rodziny był przekonany, iż działalność spółki ma charakter legalny, a przede wszystkim nie przysporzy mu negatywnych konsekwencji w przyszłości. Skarżący zaznaczył, iż o kierunku działalności spółki decydowali członkowie rodziny z racji scedowanie obowiązków, a decyzja organu naraża go na odpowiedzialność w znaczącej wysokości, której w przyszłości może nie być w stanie zaspokoić. Nie bez znaczenia pozostaje fakt wykształcenia i doświadczenia skarżącego w zakresie pełnienia tego rodzaju obowiązków, które w zasadzie jest żadne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Stosownie do brzmienia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprawowana jest przez sądy administracyjne na podstawie kryterium zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.). Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. W rozpoznawanej sprawie skargę oparto na zarzucie naruszenia przepisów postępowania. Spór pomiędzy stronami dotyczy zagadnienia czy niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, o którym mowa w art. 116 o.p. nastąpiło bez winy skarżącego. Zdaniem skarżącego niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki nastąpiło bez jego winy, gdyż nie miał realnego wpływu na prowadzenie spraw spółki, jako że zarzadzanie spółki spoczywało w rękach jego rodziny. W konsekwencji w ocenie skarżącego zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. Odmiennego zdania jest organ według którego nie zaszła okoliczność o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. Organ podkreślił, iż nie wystąpiła okoliczność w której skarżący nie mógł wykonywać funkcji prezesa zarządu spółki ze względu na obiektywne i nie dające się usunąć przeszkody, gdyż sam dobrowolnie scedował zarzadzanie spółką na członków swej rodziny, nie monitorując sposobu i prawidłowości tego zarzadzania. Rację w sporze należało przyznać organowi. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w powyżej opisanych ramach, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że organ nie naruszył przepisów prawa, które powodowałyby konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Podnieść należy, iż zgodnie z art. 118 § 1 o.p. nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Natomiast stosownie do art. 70 § 1 o.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W realiach rozpoznanej sprawy płatności podatku od towarów i usług za 12/2018r., 1, 5, 6, 7, 8, 9/2019 r. upływały kolejno: za grudzień 2018r. - 25.01.2019 r., za styczeń 2019r. - 25.02.2019 r., za maj 2019r. - 25.06.2019 r., za czerwiec 2019r. - 25.07.2019 r., za lipiec 2019r. - 26.08.2019r., za sierpień 2019r. - 25.09.2019r., za wrzesień 2019r. - 25.10.2019r. Natomiast w podatku dochodowym od osób prawnych upływały kolejno: za 2018r. - 01.04.2019r., za 2019r. - 03.06.2020r. W rezultacie bieg terminu przedawnienia zaległości podatkowych objętych zaskarżoną decyzją upływa, zgodnie z art. 70 § 1 o.p., z dniem 31 grudnia 2024r., natomiast w zakresie zaległości podatkowych w podatku dochodowym za 2019r. upływał z dniem 31 grudnia 2025r. W rezultacie zarówno decyzja organu pierwszej instancji, jak i zaskarżona decyzja zostały wydane i doręczone przed upływem biegu terminu przedawnienia. Zgodnie z art. 116 § 1 o.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2022 r. poz. 2309 oraz z 2023 r. poz. 1723 i 1860) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Z kolei art. 116 § 2 o.p. stanowi, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Zgodnie natomiast z art. 116 § 4 ww. ustawy, przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji. Ponadto według art. 11 ust. 1-2 p.u., dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (ust. 1), przy czym domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące (ust. 1a). Dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące (ust. 2). Stosownie do art. 10 p.u., upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Art. 21 ust. 1 i 2 tej ustawy stanowi, iż dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości (ust. 1). Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami (ust. 2). Nie ulega wątpliwości, że podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości mają charakter rozłączny i samoistny, zatem wykazanie jednej przesłanki z art. 11 ust. 1 p.u. powoduje, że wykazanie drugiej z niech, czyli wykazanie, że zobowiązania dłużnika przekroczyły wartość jego majątku (art. 11 ust. 2 prawa upadłościowego), nie jest konieczne. W realiach rozpoznanej sprawy nie budzi wątpliwości Sądu, że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna (co potwierdzają postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia 29 marca 2024r.). Bezsporne jest także, iż skarżący nie wskazał żadnego mienia spółki, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 2 o.p. Odnośnie drugiej przesłanki egzoneracyjnej to organy prawidłowo stwierdziły, iż w rozpoznanej sprawie wystąpiła przesłanka wynikającej z art. 11 ust. 1 p.u. Jak ustalono, pierwsze zaległości spółki wynikają z braku zapłaty składek FP i FGŚP z terminem płatności 15.09.2017r. Następne to zaległości w podatku od towarów i usług: za grudzień 2018r. z terminem płatności 25.01.2019 r., za styczeń 2019r. z terminem płatności 25.02.2019 r., za maj 2019r. z terminem płatności 25.06.2019 r., za czerwiec 2019r. z terminem płatności 25.07.2019 r., za lipiec 2019r. z terminem płatności 26.08.2019r., za sierpień 2019r. z terminem płatności 25.09.2019r., za wrzesień 2019r. z terminem płatności 25.10.2019r. oraz zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2018r. z terminem płatności 01.04.2019r., oraz za 2019r. z terminem płatności 03.06.2020r. Licząc trzy miesiące od daty powstania drugiej zaległości, opóźnienie w ich wykonaniu przekroczyło trzymiesięczny okres 26.04.2019 r. Z tym też dniem spółka stała się niewypłacalna. W rezultacie prawidłowy jest wniosek organów, iż skarżący jako członek zarządu powinien był w terminie najpóźniej do 30 dni, tj. do dnia 26.05.2019 r. zgłosić wniosek o upadłość spółki. Skarżący pełnił funkcję Prezesa Zarządu spółki od 28 września 2016r. do 14 sierpnia 2020r. W konsekwencji sporne zaległości wynikają ze zobowiązań, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia przez skarżącego obowiązków członka zarządu. Sąd zwraca uwagę, iż w ocenie skarżącego w rozpoznanej sprawie zaistniała przesłanka egzoneracyjna, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. Jak wskazał skarżący, niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki nastąpiło bez jego winy, a on sam w żaden sposób nie mógł kontrolować działalności spółki. Skarżący zawierzył w oparciu o rodzinne więzi i zaufanie, iż działania spółki będą miały charakter legalny i nie przysporzą mu negatywnych konsekwencji. Sąd stwierdza, iż przedstawione przez skarżącego okoliczności nie mogą świadczyć o braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Należy pamiętać, że to członek zarządu ma wykazać, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości w odpowiednim czasie nastąpiło bez jego winy. Dla wykazania tej przesłanki uwalniającej członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki nie wystarczy subiektywne poczucie braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość/układ. Brak takiej winy jest kategorią obiektywną i można się na nią powoływać jedynie w sytuacji, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak tych możliwości wynikał z przyczyn od niego całkowicie niezależnych, np. wskutek obłożonej choroby (por. wyrok NSA z 5 lutego 2025 r., sygn. akt III FSK 1092/23). W realiach rozpoznanej sprawy powyższe okoliczności nie wystąpiły. Jako członek zarządu (jej prezes) skarżący powinien posiadać wiedzę o zaległościach spółki, gdyż jednym z obowiązków członka zarządu jest monitorowanie zadłużenia spółki pozwalające na zgłoszenie w odpowiednim czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego. Niezgłoszenie natomiast we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości na skutek subiektywnej oceny sytuacji ekonomicznej spółki w postaci zapewnień członków rodziny, bez analizy dokumentacji spółki nie może być zaakceptowane, jako zachowanie osoby starannej w dbaniu o własne interesy. Ponadto występujące w art. 116 §2 o.p. sformułowanie "pełnienie obowiązków członka zarządu" należy rozumieć jako zajmowanie stanowiska członka zarządu, posiadanie legitymacji do tego, aby realizować wszystkie czynności związane z pełnioną funkcją. Przyjąć zatem należy, że skarżący jako prezes zarządu spółki kapitałowej występuje lub powinien występować w obrocie prawnym jako profesjonalista. Winien zatem zdawać sobie sprawę z konsekwencji sprawowania tego rodzaju funkcji oraz ryzyka swojego działania lub zaniechania. Na osobach pełniących funkcje prezesa czy członka zarządu ciążą bowiem, wynikające z przepisów Kodeksu spółek handlowych, konkretne obowiązki m.in.: posiadania wiedzy o stanie spraw spółki i starannego działania w zakresie utrzymania jej bytu oraz wypłacalności. Tym samym organ miał w pełni prawo uznać, że prezesowi (członkowi zarządu) spółki można przypisać winę za niezgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości -postępowania układowego (art. 116 §1 pkt 1 lit. b o.p.). O przesłance "braku winy", o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. w sytuacji niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości można mówić jedynie wtedy, gdy członek zarządu spółki, przy zachowaniu wszelkiej należytej staranności podczas prowadzenia jej spraw, wniosku takiego nie złożył z przyczyn od niego niezależnych. Członek zarządu winien wykazać brak winy, czyli udowodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że uchybienie określonemu obowiązkowi było od niego niezależne. Tymczasem skarżący jako Prezes Zarządu spółki powinien posiadać wiedzę o o zaległościach spółki. Podnoszone przez skarżącego okoliczności nie świadczą o zaistnieniu obiektywnych i nie dających się usunąć przeszkód w wykonywaniu funkcji Prezesa Zarządu spółki. W niniejszej sprawie skarżący sam, dobrowolnie zdecydował się na sytuację, w której pomimo, iż pełnił funkcję Prezesa Zarządu, realne zarzadzanie spółką pozostało w rękach członków jego rodziny. Co istotne, skarżący nie zachował należytej staranności, gdyż nie nadzorował osób zarządzających faktycznie spółką, do czego był zobowiązany z racji pełnionej funkcji. Skarżący w sposób bezrefleksyjny poprzestał jedynie na deklaracjach członków swojej rodziny, w szczególności nie kontrolując ksiąg podatkowych czy rachunkowych spółki. Sąd stwierdza, iż dobrowolna, zgodna z wolą skarżącego, rezygnacja z wykonywania obowiązków członka zarządu (Prezesa Zarządu spółki) nie może być utożsamiana z nie dającą się usunąć przeszkodą w wykonywaniu funkcji Prezesa Zarządu. Co za tym idzie skarżącemu można przypisać winę w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, co wyklucza zaistnienie przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. Odnosząc się do treści załączonego do skargi postanowienia z dnia 29 sierpnia 2025r. sygn. akt [...] Prokuratora Prokuratury Regionalnej w K.1 o umorzeniu śledztwa przeciwko skarżącemu, Sąd zwraca uwagę, iż przedmiotem sporu w rozpoznanej sprawie są okoliczności związane z brakiem winy skarżącego w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Tymczasem w/w postanowienie odnosi się do prowadzenia dokumentacji podatkowej i księgowej spółki w aspekcie przepisów prawa karnego. Z powyższych powodów treść w/w postanowienia nie może mieć wpływu na ocenę okoliczności w niniejszej sprawie. Reasumując, podniesione przez stronę w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie mogą zostać uznane za zasadne. Organy podatkowe w prowadzonym postępowaniu dokonały wnikliwej analizy i kompleksowej oceny akt sprawy i nie pominęły żadnego dowodu mogącego mieć istotny wpływ na wydane przez nie rozstrzygnięcia. Nie doszło również do naruszenia przepisów prawa materialnego. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.