I SA/Gl 680/10

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Pełnomocnik skarżącego, będący radcą prawnym, wnosząc skargę kasacyjną od wyroku z dnia 29 grudnia 2010 r., przedstawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, skarżący oświadczył, że uzyskuje dochody z działalności gospodarczej w wysokości 20.000 zł, zastrzegł jednak, iż ciążą na nim zobowiązania kredytowe w łącznej wysokości 5.033.000 zł, których miesięczna rata wynosi około 60.000 zł. Stwierdził, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i małoletnim synem. Według wniosku skarżący posiada znaczny majątek nieruchomy (trzy domy, teren budowlano-rolny o powierzchni 8000 m2, teren sportowo-rekreacyjny o powierzchni 8,27 ha oraz należący do jego małżonki grunt rolny o powierzchni 2 ha) oraz ruchomy (dwa kilkuletnie luksusowe samochody osobowe). Wnioskodawca podkreślił wszelako, że majątek nieruchomy jest trudno zbywalny ze względu na obecną sytuację rynkową, zaś majątek ruchomy objęty jest zastawem skarbowym. Na wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku nadesłano w szczególności: wyciągi z trzech rachunków bankowych skarżącego za trzy ostatnie miesiące, dokumentujące liczne operacje, w tym przelewy pomiędzy rachunkami skarżącego, także takimi, z których wyciągów nie nadesłano, mianowicie wyciągi z rachunków w A (suma uznań na tym rachunku to 178.113.72 zł, zaś suma obciążeń – 185.306,24 zł; tylko w marcu skarżący dokonał na rachunek przelewu z rachunku, z którego wyciągu nie nadesłał, w kwocie 7500 zł; ponadto kwotę 14.000 zł przelała B Sp. z o.o. z siedzibą w miejscu zamieszkania skarżącego), w C S.A. (również tutaj skarżący dokonywał wzajemnych przelewów z wykorzystaniem rachunku, z którego wyciągu nie nadesłał, m.in. w dniu 3 stycznia 2011 r. przelał z tego "nieznanego" rachunku, zapewne "firmowego" – gdyż wpłacającego oznaczono jako: "B A.N." – kwotę 89.000 zł, którą jeszcze tego samego dnia przelał na rachunek B Sp. z o.o.; w marcu na wspomniany rachunek "firmowy" skarżący przelał łącznie kwotę 6647 zł, choć niedługo wcześniej, dnia 25 lutego z tego ostatniego rachunku wpłynęła kwota 9900 zł) i w D (suma uznań na tym rachunku tylko za marzec bieżącego roku to 880.078,55 zł, a suma obciążeń 880.051,01 zł; także w tym przypadku w wyciągu występuje rachunek, z którego nie nadesłano wyciągów, kolejny rachunek "firmowy", o innym numerze niż w poprzednio omówionym wyciągu, z którego w marcu przelano kwotę łącznie 209.000 zł, ponadto w tym samym miesiącu B Sp. z o.o przelała na rachunek kwotę łącznie 433.000 zł, a małżonka wpłaciła gotówką 38.000 zł, przy czym na jej rachunek bankowy przelano kwotę łącznie 6571 zł), kopie zeznań podatkowych skarżącego i jego małżonki za ubiegły rok (skarżący – poza przychodami z najmu i z odpłatnego zbycia nieruchomości – wykazał przychód z działalności gospodarczej w wysokości 6.309.108,37 zł, koszty jego uzyskania w wysokości 5.980.706,28 zł oraz dochód w wysokości 328.402,09 zł, zaś jego małżonka jedynie przychód i zarazem dochód w kwocie 1183,14 zł), deklaracji dla podatku od towarów i usług za wrzesień i za ostatni kwartał ubiegłego roku (w tej pierwszej, miesięcznej deklaracji wykazano podstawę opodatkowania w wysokości 827.698 zł, natomiast w deklaracji kwartalnej – 739.906 zł), niezbyt czytelną kopię wykazu środków trwałych (wymieniono w niej m.in. pięć samochodów), sześć harmonogramów spłaty kredytów (wg nich w najbliższym miesiącu skarżący powinien uiścić raty w łącznej wysokości 50.175,01 zł), sprawozdanie finansowe skarżącego za ubiegły rok (wykazano w nim zobowiązania i rezerwy na zobowiązania w wysokości 938.363,86 zł, lecz z drugiej strony zysk netto w wysokości 18.336,55 zł. Spośród innych danych warto odnotować wartości: środków trwałych – 108.619,98 zł, środków pieniężnych w kasie i na rachunkach – 125.155,19 zł, towarów – 2.564.577,25 zł, kosztów działalności operacyjnej 2.482.905,82 zł czy kosztów finansowych – 305.231,40 zł). Z uwagi na fakt, iż wpis od skargi, który zresztą skarżący uiścił w dniu 5 lipca 2010 r., należny był w kwocie 6889 zł, wpis od skargi kasacyjnej wynosi w sprawie 3445 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – niezbędną dokumentację źródłową. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, uznać trzeba, że strona skarżąca nie wykazała, iż powyższa przesłanka zachodzi. Dowiedziono wprawdzie, że na wnioskodawcy ciąży zadłużenie w bardzo dużej wysokości, z którym wiąże się konieczność opłacania również wyjątkowo znacznych comiesięcznych rat, lecz okoliczność ta, aczkolwiek niewątpliwie istotna, nie stanowi niejako sama przez się podstawy przyznania prawa pomocy. Musi ona bowiem być postrzegana w szerszym kontekście, uwzględniającym całokształt sytuacji majątkowej skarżącego, jego możliwości płatnicze, zwłaszcza jeżeli wziąć pod uwagę, że wpis od skargi kasacyjnej, który musi on uiścić na obecnym etapie postępowania, stanowi mniej niż 7% wspomnianej miesięcznej raty wynikającej z przedłożonych harmonogramów (według oświadczenia wnioskodawcy wysokość tych rat jest jeszcze większa i wynosi około 60.000 zł). Już na wstępie trudno zatem przyjąć, by poniesienie takiego dodatkowego wydatku mogło w odczuwalnym stopniu wpłynąć na sytuację wnioskodawcy, w szczególności zaś pogorszyć tę sytuację, i to w taki sposób, który mógłby zaburzyć płynność finansową jego przedsiębiorstwa oraz – co ważne z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy – spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny. Ten wstępny wniosek – sformułowany jedynie w wyniku prostego zestawienia wysokości wpisu od skargi kasacyjnej, stanowiącego równowartość połowy wpisu od skargi, który skarżący przecież uiścił, z jednej strony oraz skali jego stałych obciążeń finansowych z drugiej – znajduje potwierdzenie w treści nadesłanych dokumentów. W ich świetle wszak stan przedsiębiorstwa strony przedstawia się stosunkowo korzystnie. Do konkluzji takiej prowadzi wzgląd na takie fakty jak dodatni wynik finansowy działalności gospodarczej skarżącego za ubiegły rok, zobrazowany zyskiem netto wskazanym w sprawozdaniu finansowym oraz dochodem wykazanym w zeznaniu podatkowym, a także rozmiary uzyskiwanych obrotów i wydatków ponoszonych w ramach działalności, wynikające w sposób bardziej lub mniej pośredni z uwzględnienia wysokości kosztów uzyskania przychodów, kosztów działalności operacyjnej oraz podstaw opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Wszystkie te wielkości są wprost nieporównywalne z kwotą wpisu od skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie. Podobnie wypada porównanie tego wpisu z wartością środków, wartością towarów oraz stanem środków na rachunkach i w kasie, które na ostatni dzień ubiegłego roku wynosiły 125.155,19 zł, czyli przekraczały ów wpis ponad trzydziestosześciokrotnie. W ocenie rozpoznającego wniosek nic nie stoi zatem na przeszkodzie, by w trak rozbudowanej strukturze wydatków rozpatrywanego przedsiębiorstwa znalazło się miejsce również na opłacenie kosztów sądowych w sprawie. Zasadniczych argumentów na rzecz tej tezy dostarcza analiza przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych, odzwierciedlających możliwości płatnicze wnioskodawcy w sposób najbardziej aktualny spośród wszystkich nadesłanych dokumentów. Odnotowują one bowiem liczne przepływy finansowe, które nierzadko przewyższają znacznie nie tylko kwotę wpisu od skargi kasacyjnej, ale i sumę miesięcznych rat kredytów. Podkreślić przy tym wypada, że strona skarżąca – wbrew jednoznacznej treści wezwania referendarza sądowego – nie nadesłała wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, co może stanowić samodzielną przyczynę odmowy przyznania prawa pomocy, uniemożliwiając poczynienie wyczerpujących, zupełnych ustaleń faktycznych. W każdym z przedstawionych wyciągów z trzech rachunków bankowych – poza operacjami pomiędzy tymi rachunkami – występują także wzajemne przelewy z rachunkami skarżącego, co do których wyciągów nie przesłano, częstokroć opiewające na bardzo znaczne kwoty. Dodatkowo wnioskodawca dokonuje tego rodzaju przelewów z wykorzystaniem rachunku bankowego spółki mającej siedzibę w miejscu jego zamieszkania, przelewa również środki na rachunek małżonki, z którego wyciąg także powinien być przedłożony zgodnie z wezwaniem. W kontekście rozpatrywanego wniosku można poprzestać tylko na spostrzeżeniu, że jedynie na ten ostatni rachunek przelano w ubiegłym miesiącu, a więc kiedy skarżący powinien się liczyć z obowiązkiem opłacenia wnoszonej wówczas skargi kasacyjnej, kwotę stanowiącą nieomal dwukrotność wpisu od tej skargi. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.