I SA/Gl 685/18

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 listopada 2018 r. sprawy ze skargi T. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 7 września 2018 r., nie wypełniając jednak rubryki nr 4 przeznaczonej do oznaczenia zakresu żądania. Był to kolejny jego tego rodzaju wniosek w sprawie – poprzedni został pozostawiony bez rozpoznania zarządzeniem z dnia 17 sierpnia 2018 r., które zostało utrzymane w mocy postanowieniem z dnia 24 września 2018 r. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyraził dezaprobatę wobec działalności organów państwa, stanowiących jego zdaniem wyraz jego dyskryminacji jako obywatela obcego państwa, wskazując na potrzebę przyznania mu doradcy podatkowego. Oświadczył, że utrzymuje się z najmu i z renty, których wysokości jednak nie podał, oraz że udostępnił synowi i synowej dwa samochody osobowe. Wniosek nie zawiera innych informacji na temat majątku skarżącego, poza ogólną wzmianką o jego dewastacji, wspomina też o znacznych zobowiązaniach, nie podając ani ich źródła, ani wysokości. Nie wymieniono w nim osób pozostających z wnioskującym we wspólnym gospodarstwie domowym. Pismem doręczonym dnia 12 października 2018 r. starszy referendarz sądowy wezwał skarżącego do sprecyzowania zakresu wniosku w terminie 7 dni pod rygorem przyjęcia, że domaga się on jedynie ustanowienia doradcy podatkowego, jak wskazał w uzasadnieniu wniosku, oraz do uzupełnienia w tym terminie danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie: dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych, także tych dotyczących ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, złożonych przez lub w imieniu skarżącego oraz innych osób pozostających z nim w gospodarstwie domowym za rok 2017, wyciągów z wszelkich rachunków bankowych oraz prowadzonych przez spółdzielcze kasy oszczędności, posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat, kopii umów najmu zawartych przez lub w imieniu skarżącego (lub przez osoby pozostające w jego gospodarstwie domowym) jako wynajmującego albo dotyczących należących do niego nieruchomości oraz dowodów uiszczenia czynszu i innych należności z tego tytułu z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentu pozwalającego ustalić tytuł prawny, na podstawie którego skarżący korzysta z lokalu wskazanego jako jego adres zamieszkania, np. umowy najmu, decyzji o przydzieleniu lokalu itp., kopii umów darowizny samochodów osobowych dokonanych na rzecz syna i synowej, a nadto kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego i nieruchomości wymienionych we wniosku oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie. Wezwanie to nie zostało dotąd wykonane. Skarżący nie wykonał także dwukrotnie wezwań do uzupełnienia wniosków o przyznanie prawa pomocy złożonych przez niego w sprawie I SA/Gl 143/18, w wyniku czego wnioski te zostały oddalone. W obu przypadkach wezwania obejmowały takie same dokumenty, co wezwanie wystosowane do niego w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Na wstępie stosownie do rygoru, jakim opatrzono wezwanie do sprecyzowania zakresu wniosku, zauważyć wypada, że skarżący domaga się jedynie ustanowienia doradcy podatkowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli wedle art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m.in. ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Musi ona więc tę przesłankę udowodnić, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności procesowej, jaką skarżący powinien przejawić, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, tj. złożenia dodatkowych wyjaśnień i nadesłania wszystkich dokumentów źródłowych wymienionych w wezwaniu. Według art. 255 P.p.s.a. wezwanie takie wystosowuje się do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości. Umożliwia ono weryfikację oświadczeń zamieszczonych we wniosku poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, a co za tym idzie gwarantuje wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Tymczasem skarżący w ogóle nie wykonał tego rodzaju wezwania, uchylając się w istocie po raz kolejny od przedstawienia podstawowych dokumentów obrazujących jego sytuację. Podobnie ustosunkował się wszak do wezwań o analogicznej treści wystosowanych do niego w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 143/18, w której dwukrotnie już odmówiono mu z tego powodu przyznania prawa pomocy. W konsekwencji powtórzyć wypada przede wszystkim wypowiedziane w tamtej sprawie spostrzeżenie, że całkowicie zignorował on wezwanie w części odnoszącej się do prowadzonej przez niego działalności polegającej na najmie nieruchomości, obejmujące zeznania podatkowe w tym zakresie, umowy najmu, dowody uiszczenia czynszu itp., mimo że w świetle złożonych w tamtym postępowaniu oświadczeń, których zresztą w tej sprawie nie powtórzył, chodziło o główne źródło jego dochodu. Poprzestał również na ogólnikowych wyjaśnieniach na temat swojego majątku nieruchomego, bardziej szczegółowo opisanego w jednym z wniosków złożonych w powołanej innej sprawie. Skarżący w nie wykonał wezwania dotyczącego rachunków bankowych, a w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 143/18 ustalono, iż przynajmniej jeden taki rachunek posiada. Nie udokumentował wcale kosztów utrzymania gospodarstwa domowego. Ma on zaś zamieszkiwać za granicą, podczas gdy odbiera korespondencję pod wskazanym adresem krajowym. Uzasadnia to dalsze pytania o to, gdzie w rzeczywistości wnioskodawca mieszka, czy wciąż utrzymuje lokal zagraniczny, a jeśli tak, to jak często i przez jaki czas tam bywa i w jaki sposób pokrywa łączące się z tym koszty, w tym koszty podróży. Wszystkie te pytania pozostają bez odpowiedzi. Brak dokumentów źródłowych wyłącza poczynienie ustaleń faktycznych dotyczących któregokolwiek z aspektów sytuacji skarżącego, w szczególności dochodów i wydatków jego gospodarstwa domowego, stanu rodzinnego i majątku. Taki stan rzeczy uniemożliwia więc uwzględnienie wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.