I SA/Gl 688/18

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. z tytułu sprzedaży nieruchomości w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczyła, że uzyskuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 1959,53 zł i samodzielnie wychowuje małoletnią córkę, która otrzymuje alimenty w kwocie 400 zł. Wyliczyła swoje wydatki, uwzględniając m.in. raty pożyczek oraz kredytu. We wniosku nie wskazano majątku, poza prawem do lokalu obciążonego prawem hipotecznym. Odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, skarżąca nadesłała w szczególności: zaświadczenie w sprawie wynagrodzenia za pierwsze półrocze bieżącego roku (najniższą kwotę, 1.882,83 zł przelano na rachunek skarżącej w marcu, najwyższą 1.905,53 zł w styczniu, lutym i kwietniu), kopię wyroku z dnia 23 stycznia 2015 r. orzekającego rozwód jej małżeństwa i zasądzającego alimenty na rzecz córki, dokumenty dotyczące kosztów utrzymania najczęściej z fragmentami wyciągów bankowych potwierdzających ich zapłatę, m.in. informacji na temat opłat za mieszkanie, wynoszących 546,30 zł (składniki opłaty uzależnione od ilości osób wyliczono dla dwóch osób), kopię pierwszej strony umowy kredytu zaciągniętego na potrzeby mieszkaniowe łączące się z tym lokalem, zawartej dnia 16 lutego 2015 r. przez skarżącą jako współkredytobiorcę z inną osobą, wyciąg z rachunku bankowego posiadanego przez skarżącą i wspomnianą osobę (za pośrednictwem tego rachunku regulowane są opłaty łączące się z lokalem oraz raty kredytu; rachunek zasilany jest przelewami głównie przez skarżącą; współposiadacz rachunku przelał na niego w dniu 2 maja 2018 r. kwotę 400 zł) oraz wyciąg z jej drugiego, wyłącznie osobistego rachunku (poza wynagrodzeniem i alimentami odnotowuje on po stronie wpływów wpłaty gotówkowe, dokonane w dniach 10 i 19 lipca 2018 r. na łączną kwotę 520 zł). Wnioskująca złożyła również wyjaśnienia na temat rachunku bankowego, którego numer podano w wezwaniu, oraz przyczyn nieprzedłożenia dokumentów dotyczących jego zamknięcia (dokumenty te mają znajdować się u jej byłego męża, a koszty uzyskania stosownego zaświadczenia może ona pokryć po wypłacie wynagrodzenia). Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli wedle art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Musi ona więc tę przesłankę udowodnić, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności procesowej, jaką winna ona przejawić, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, tj. złożenia dodatkowych wyjaśnień i nadesłania wszystkich dokumentów źródłowych wymienionych w wezwaniu. Odnosząc te uwagi do niniejszej sprawy, stwierdzić wypada, że pomimo iż skarżąca ustosunkowała się do każdego z punktów wezwania i podjęła próbę zgromadzenia rzetelnej dokumentacji, przedłożony przez nią materiał dowodowy nie pozwala na wolną od wątpliwości ocenę jej sytuacji. Nie można w szczególności wykluczyć, że choćby okazjonalnie otrzymuje ona jeszcze inne dochody niż te zadeklarowane we wniosku, skoro w ubiegłym miesiącu, w trakcie kiedy toczyło się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, wpłaciła łącznie 520 zł na rachunek bankowy, na który przelewane są przecież jej wynagrodzenie i alimenty jej córki. Ponadto drugi rachunek bankowy posiada wspólnie z inną osobą, która również ten rachunek zasila ze swojego rachunku, chociaż rzadziej niż wnioskodawczyni. Za pośrednictwem tego ostatniego rachunku bankowego regulowane są przy tym opłaty za mieszkanie i raty kredytu zaciągniętego na związane z nim cele mieszkaniowe. Co więcej, współposiadacz rachunku występuje jako kredytobiorca w umowie kredytowej. W tym kontekście trudno przyjąć, że wnioskująca samodzielnie ponosi, skądinąd bez zaległości, wszystkie koszty utrzymania gospodarstwa domowego, którego skład także nie przedstawia się jednoznacznie. Podkreślenia zarazem wymaga, iż wezwanie odnosiło się do wszystkich osób, jakie w tym gospodarstwie pozostają. Brak natomiast podstaw, by kwestionować wyjaśnienia na temat rachunku bankowego, którego numer podano w wezwaniu. Nie można też tracić z pola widzenia, że wynagrodzenie skarżącej nie jest wygórowane, szczególnie jeżeli zważyć, iż ma ona na utrzymaniu dziecko i jest zobowiązana czy raczej współzobowiązana do spłaty kredytu. Dlatego oceniając stan faktyczny w dostępnym zakresie, uznano, że bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego jest ona w stanie uiścić tylko część kosztów, o której mowa w sentencji, nieznacznie przekraczającą zaledwie 1/10 jej wynagrodzenia. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.