I SA/Gl 69/12

PostanowienieWSA w Gliwicach2012-03-27

Skład orzekający: Referendarz Gabriel Radecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest zbędny i podlega umorzeniu, skoro ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje zwolnienie z mocy prawa?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zbędny i podlega umorzeniu, ponieważ strona skarżąca jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku uiszczania takich kosztów na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. Jednocześnie, osoba samotnie wychowująca trójkę dzieci, bezrobotna i utrzymująca się z niewielkich dochodów, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, wskazując na samotne wychowywanie dwójki własnych dzieci i małoletniego brata, brak majątku oraz utrzymywanie się z alimentów i zasiłku w kwocie 2008 zł. Po uzupełnieniu wniosku, przedstawiła dokumenty potwierdzające jej status osoby bezrobotnej, zaległości w opłatach za mieszkanie oraz niskie dochody. Sąd rozpoznał wniosek w przedmiocie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono skarżącej radcę prawnego. 2. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], nr [...] [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a 1. ustanowić skarżącej radcę prawnego; 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniając wniosek, podkreśliła, że jest matką wychowującą samotnie dwójkę własnych dzieci oraz – w ramach rodziny zastępczej – małoletniego brata. Stwierdziła nadto w szczególności, że nie ma żadnego majątku i utrzymuje się wyłącznie z alimentów i zasiłku z pomocy społecznej w łącznej wysokości 2008 zł. Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, skarżąca nadesłała dokumenty, które potwierdzają powyższe okoliczności, w tym wysokość dochodów uzyskiwanych przez stronę, m.in. zaświadczenie, że od dnia 29 sierpnia 2011 r. jest ona osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, oświadczenia osoby wynajmującej jej mieszkanie, według którego zaległości w opłatach za mieszkanie wynoszą około 6500 zł, wyciąg z rachunku bankowego i zeznanie podatkowe za ubiegły rok. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Na wstępie zaznaczyć trzeba, że skarżącej przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia takich kosztów. Tym samym wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych był w rozpatrywanej sprawie zbędny, zaś postępowanie o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stosowanego w stosunku do postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy na zasadach analogii. Dlatego orzeczono jak w punkcie drugim sentencji. Przystępując natomiast do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałej części, a zatem do wniosku o ustanowienie radcy prawnego, stwierdzić należy, że stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m.in. ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, np. radcy prawnego – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie rozpoznającego wniosek w świetle dokumentacji nadesłanej przez skarżącą nie ulega wątpliwości, że wykazała ona, iż w jej sytuacji powyższa przesłanka została spełniona. Jest ona bowiem osobą bezrobotną, wychowującą trójkę dzieci i wykazującą dochody jedynie z tytułu alimentów i zasiłku z pomocy społecznej. Dochody te nie wystarczają jej przy tym na pokrycie wszystkich niezbędnych wydatków rodziny, czego dowodzą znaczne zaległości w opłatach za mieszkanie. W takim stanie rzeczy przeznaczenie jakiejkolwiek, najmniejszej nawet kwoty na potrzeby postępowania może wiązać się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla skarżącej i jej rodziny. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło