I SA/Gl 70/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, , , po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; Skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o zwolnienie go od kosztów sądowych. Wniosek ten został złożony na formularzu PPF z dnia 27 lutego 2008 r. W jego uzasadnieniu skarżący podniósł, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący we wspólnym gospodarstwie domowym (mieszkanie spółdzielcze własnościowe – własność K. B. żony skarżącego) przebywa wraz z małżonką. Ich łączne dochody wynoszą [...] zł brutto. Skarżący oświadczył nadto, że posiada pakiet akcji Spółki Akcyjnej A o wartości nominalnej w kwocie [...] zł. Do formularza dołączono potwierdzenia wpłat dokonanych na rzecz Urzędu Skarbowego w C. tytułem podatku dochodowego od osób prawnych. Mając na względzie złożone wyżej oświadczenie, biorąc również pod uwagę materiały źródłowe zebrane w aktach administracyjnych sprawy, pismem z dnia 7 marca 2008 r. (wysłanym w dniu 10 marca 2008 r.), referendarz sądowy wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia danych zawartych we wniosku – w terminie 7 dni - poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenie dokumentów źródłowych w szczególności: wykazanie za pomocą odpisów bądź kserokopii stosownych dokumentów (np. rachunki, faktury za media, w tym gaz, prąd, energia elektr., telefon, potwierdzenia dokonania opłat czynszowych itp.) jakiego rzędu kwoty aktualnie obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; w tych ramach należało uwzględnić wydatki ponoszone w lokalu stanowiącym adres zamieszkania jak i w lokalu, który ustanowiono jako miejsce dla korespondencji (o ile takie są ponoszone), nadesłanie wyciągów lub wykazów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i pozostałych osób będących we wspólnym gospodarstwie domowym rachunków bankowych, w tym oszczędnościowo-rozliczeniowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, nadesłanie zaświadczeń o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz otrzymywanych świadczeń (kwoty netto) z okresu ostatnich trzech miesięcy (ten punkt wezwania dotyczy wnioskującego i jego żony oraz innych osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym; zaświadczenia te winny uwzględniać premie oraz inne gratyfikacje otrzymywane poza wynagrodzeniem zasadniczym) wraz z informacją w jaki sposób środki te zostały wypłacone (przelew, wypłata w kasie, itp.), wykazanie tytułu prawnego do lokali położonych w S. przy ul. Z. i ul. S. (własność, współwłasność, służebność itp. – np. aktu własności, odpisu z księgi wieczystej, umowy darowizny, najmu, użyczenia, itp.), złożenie wyjaśnień dot. posiadanych akcji spółki prawa handlowego; o ile sprzedaż tych akcji jest niemożliwa to należało tę okoliczność wykazać. W wezwaniu zawarto pouczenie, zgodnie z którym niezastosowanie się do zakresu i wyznaczonego terminu, potraktowane będzie jako brak należytego wykazania przez stronę spełnienia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej także w skrócie: P.p.s.a. Cytowane wyżej wezwanie, przesłane na wskazany przez G. K. adres dla korespondencji, uznano za doręczone skarżącemu w trybie art. 73 P.p.s.a., mając nadto na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2006 r. sygn. akt P 13/05, w dniu 28 marca 2008 r. Pismem procesowym z dnia 4 kwietnia 2008r. (data wpływu do Sądu- 8 kwietnia 2008r.) skarżący zwrócił się o wydłużenie terminu wyznaczonego dla uzupełnienia wniosku do dnia 11 kwietnia 2008 r. W tych ramach wyjaśnił, że o treści wezwania dowiedział się drogą telefoniczną w dniu 3 kwietnia 2008 r. Prośba G. K. z uwagi na zakreślony w niej termin, nie została rozpatrzona w ramach zarządzenia (brak technicznej możliwości doręczenia zarządzenia o przedłużeniu terminu do dnia 11 kwietnia 2008 r.) nie mniej jednak, niejako wskutek uwzględnienia wniosku skarżącego, sprawę skierowano do późniejszego rozpatrzenia. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został jednakże uzupełniony. W dalszej kolejności postanowieniem z dnia 6 maja 2008 r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy. W terminowo złożonym sprzeciwie od tego orzeczenia, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie mu prawa pomocy. W załączeniu nadesłał kopie potwierdzeń wpłat dokonywanych na rzecz Urzędu Skarbowego w C. tytułem podatku od osób prawnych oraz tytułem wpisów sądowych od skarg w dwóch sprawach toczących się przed tut. Sądem. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje. Na wstępie stwierdzić należy, iż z uwagi na skutecznie wniesiony sprzeciw postanowienie referendarza, przeciwko któremu został on wniesiony utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlegała rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Konsekwencja taka wynika bowiem z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Przechodząc do rozpoznania przedmiotowego wniosku wskazać należy, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że poniesienie pełnych kosztów postępowania skutkowałoby uszczerbkiem utrzymania koniecznego wnioskodawcy i jego rodziny (art.246 § 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a.). O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia, ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s.c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. W tym też kontekście przyjąć należy, że rozstrzygnięcie wniosku zależało od tego, co zostało udowodnione przez stronę (por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s.319). Strona zobowiązana jest więc do przedstawienia w sposób rzetelny i jednoznaczny wszelkich danych niezbędnych do dokonania oceny oraz udokumentowania tych okoliczności, które wskazują, iż bez otrzymania prawa pomocy pozbawiona zostałaby możliwości skorzystania z konstytucyjnego prawa do sądu. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie uczynił zadość opisanemu wyżej wymogowi. Przedstawił jedynie kserokopie potwierdzeń wpłat na konto Urzędu Skarbowego w C. tytułem podatku od osób prawnych oraz kserokopie potwierdzeń uiszczenia wpisów sądowych (w sprawie o sygn. I SA/Gl 812/07 uiszczony został wpis w kwocie [...] zł, z kolei w sprawie o sygn. I SA/Gl 434/07 w wysokości [...] zł). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych uniemożliwia kontrolę twierdzeń wnioskodawcy oraz bezsprzeczną ocenę jego sytuacji finansowej, a co za tym idzie nie pozwala na uwzględnienie wniosku. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. działając oparciu o art. 260 tej ustawy odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy.