I SA/Gl 70/14

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący, który jest w postępowaniu reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, stwierdził, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, która otrzymuje emeryturę w wysokości 800 zł netto. We wniosku nie wskazano innych dochodów ani majątku, poza działką o powierzchni 600 m2 zabudowaną domem mieszkalnym jednoizbowym. Pismem doręczonym w dniu 17 marca 2014 r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia w terminie dziesięciu dni danych zawartych we wniosku poprzez: udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, przedłożenie wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat, nadesłanie kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2013 złożonych przez skarżącego oraz przez inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, a jeżeli zeznania te nie zostały jeszcze złożone – za rok 2012, wyjaśnienie przyczyn, dla których we wniosku nie wspomniano o gospodarstwie rolnym, stanowiącym według skargi główne źródło oszczędności poczynionych przez skarżącego w okresie kilkudziesięciu lat (zastrzeżono, że jeżeli gospodarstwo to zostało zbyte, należy ten fakt udokumentować m.in. za pomocą odpisu stosownej umowy i ewentualnie wyjaśnić, w jaki sposób zostały rozdysponowane środki uzyskane z tego tytułu; jeśli natomiast skarżący lub jego małżonka nadal gospodarstwo prowadzą, należy przedłożyć zaświadczenie wydane we właściwym urzędzie gminy o dochodowości gospodarstwa rolnego oraz zaświadczenia właściwej agencji udzielającego odpowiedzi na pytanie o to, czy skarżący lub któraś z osób pozostających w jego gospodarstwie domowym otrzymuje dopłaty związane z tym gospodarstwem, a jeśli tak, to w jakiej wysokości) oraz nadesłanie kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie. Odpowiadając na wezwanie, pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 26 marca 2014 r. wyjaśnił, że według "informacji uzyskanych od klienta" skarżący uzyskuje tytułem emerytury kwotę 1400 zł netto, a jego małżonka – kwotę 800 zł netto. Dodał, że małżonkowie nie posiadają rachunków bankowych, a gospodarstwo rolne przekazali tytułem darowizny. Do pisma nie załączono żadnych dokumentów źródłowych. Wpis od skargi wynosi 100 zł. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności procesowej, jaką powinna zachować strona, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, tj. złożenia dodatkowych wyjaśnień i nadesłania wszystkich dokumentów źródłowych wymienionych w wezwaniu. Można tego wymagać w szczególności od stron reprezentowanych przez profesjonalnych pełnomocników. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że strona skarżąca nie wykazała, iż powyższa przesłanka zachodzi, gdyż nie wykonała w dostatecznym stopniu wezwania referendarza sądowego. Pełnomocnik nie przedłożył bowiem żadnego z dokumentów źródłowych objętych wezwaniem, mimo że zakreślono w nim dłuższy termin na dokonanie tej czynności, uwzględniając odległe miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Termin ten powinien być wystarczający dla zgromadzenia choćby części żądanej dokumentacji, mógł być zresztą na wniosek przedłużony. Tymczasem pełnomocnik poprzestał na przekazaniu informacji uzyskanych od skarżącego, które skądinąd różnią się od jego oświadczeń zawartych we wniosku i dlatego wymagają weryfikacji poprzez ich konfrontację ze stosowną dokumentacją. We wniosku nie wspomniano wszak o emeryturze wnioskującego, którą wymieniono w piśmie z dnia 26 marca 2014 r., co ukazuje jego sytuację w znacznie lepszym świetle. Oświadczenia na temat dochodów mogą zatem budzić uzasadnione wątpliwości, zwłaszcza że nie przedstawiono także odpisów zeznań podatkowych. Z tego względu nie można też uznać za udowodnione kwestii związanych z gospodarstwem rolnym, które w świetle skargi stanowiło główne źródło oszczędności poczynionych przez skarżącego. Zaznaczyć wypada, że także w tym przypadku w wezwaniu wskazano, za pomocą jakich dokumentów należy wykazać ewentualne zbycie tego gospodarstwa. Strona nie ustosunkowała się również w ogóle do wezwania w części odnoszącej się do wydatków gospodarstwa domowego. W tym kontekście podnieść wypada, że w niniejszej sprawie zachodzi zwiększona potrzeba dokładnego ustalenia stanu faktycznego, szczególnie dochodów i wydatków wnioskującego i jego rodziny, gdyż wysokość należnych w niej kosztów sądowych jest nieznaczna, najmniejsza spośród znanych procedurze sądowoadministracyjnej. Brak materiału dowodowego, będący konsekwencją niewykonania wezwania, uniemożliwia poczynienie tych ustaleń, a co za tym idzie wyklucza przyznanie prawa pomocy. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.