I SA/Gl 700/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Mikołaj Darmosz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 25 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: odrzucić skargę. Prezydent Miasta K. (dalej: "wierzyciel", "organ administracji I instancji"), działający poprzez upoważnionego pracownika Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w K., postanowieniem z 25 kwietnia 2025 r. o nr podanym w sentencji niniejszego postanowienia, działając na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm. – dalej: "u.p.e.a.") oddalił wniesiony przez A. S. (dalej: "strona", "skarżąca", "zobowiązana") zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej w oparciu o tytuły wykonawcze z 19 grudnia 2024 r. nr T/244p/24 i T/245p/24. Organ administracji I instancji nie uwzględnił zarzutu opartego o podstawę wskazaną w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. tj. nieistnienia obowiązku oraz opartego o podstawę wskazaną w art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. tj. braku uprzedniego doręczenia upomnienia. W treści postanowienia zawarto pouczenie o przysługującym stronie prawie wniesienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, za pośrednictwem Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w K.. Postanowienie wierzyciela doręczono zobowiązanej w dniu 8 maja 2025 r. (akta administracyjne k. 48). Zobowiązana pismem z 15 maja 2025 r. wniosła za pośrednictwem Prezydenta Miasta K. skargę na postanowienie wierzyciela z 25 kwietnia 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarżąca zarzuciła w niej m.in. naruszenie art. 11, art. 7, art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz wniosła uchylenie zaskarżonego postanowienia, uchylenie obu tytułów wykonawczych oraz umorzenie postępowania. Wierzyciel za pismem z 29 maja 2025 r. przekazał wspomnianą skargę do tut. Sądu wraz z aktami sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, z uwagi na jej niedopuszczalność spowodowaną brakiem wymaganego przepisami postępowania sądowoadministracyjnego uprzedniego wyczerpania instancyjnej drogi zaskarżenia w ramach postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne z przyczyn innych niż wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-5a tej ustawy. W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Wyjaśnienia wymaga, że stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Art. 3 § 2 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W art. 3 § 2 pkt 4-9 p.p.s.a. wymieniono dalsze akty mogące stanowić przedmiot skargi do sądu administracyjnego (m.in. akty prawa miejscowego, akty nadzoru) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie spraw. Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Katalog aktów podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego ma charakter zamknięty i zawiera się zasadniczo w granicach wynikających z powołanego art. 3 § 2 p.p.s.a. W sytuacji, gdy stronie przysługuje prawo wniesienia jakiegokolwiek niesądowego środka zaskarżenia na akt lub czynność wymienioną wyżej, wniesienie skargi na ten akt lub czynność do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne. Sytuacja taka wystąpiła w niniejszej sprawie. Skarżąca wniosła do WSA w Gliwicach skargę na wydane przez wierzyciela postanowienie w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Tymczasem na postanowienie wierzyciela w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej zobowiązanemu przysługuje zażalenie, o czym wprost stanowi art. 34 § 3 u.p.e.a. Zgodnie z art. 23 § 3 u.p.e.a. w stosunku do organów egzekucyjnych będących organami samorządu terytorialnego nadzór nad egzekucją należności pieniężnych sprawuje samorządowe kolegium odwoławcze. W postanowieniu wierzyciela zamieszczono pouczenie o przysługującym stronie prawie, termie i trybie wniesienia zażalenia do SKO w Katowicach. Dopiero po rozpoznaniu zażalenia przez organ odwoławczy stronie przysługiwać będzie prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 3 w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a.). Wniesienie skargi do sądu administracyjnego przed wyczerpaniem powyższego trybu odwoławczego (zażaleniowego) jest niedopuszczalne i skutkuje odrzuceniem skargi. W związku z powyższym skarga na postanowienie wierzyciela w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, należało uznać za przedwczesną a przez to niedopuszczalną, dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.