I SA/Gl 703/10

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi M.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...],[...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; 2. ustanowić skarżącej adwokata. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek, podniosła, że jest nauczycielką samotnie wychowującą niepełnosprawne dziecko i osiągającą niewielkie dochody, pomniejszone dodatkowo w związku ze spłatą zadłużenia kredytowego. Zwróciła zarazem uwagę na wydatki na leczenie dziecka oraz łączące się z rozpoczęciem przez nie edukacji szkolnej. Ponadto podkreśliła, że zamieszkuje w mieszkaniu kwaterunkowym nadającym się do kapitalnego remontu oraz że jest ofiarą przemocy ze strony byłego męża, który wniósł o zmniejszenie zasądzonych od niego alimentów i nadal w różny sposób ją szykanuje. Na wezwanie referendarza sądowego do nadesłania dokumentacji źródłowej, obejmujące m.in. wyciągi i wykazy z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, skarżąca nadesłała, w większości w formie kserokopii, następujące dokumenty: pisma wzywające ją do spłaty zadłużenia (m.in. pisma z dnia 15 maja 2010 r. i z dnia 9 sierpnia 2010 r. dotyczące zadłużenia związanego z kartą kredytową w wysokości odpowiednio: 675,10 zł i 1188,04 zł, wezwanie z dnia 23 lipca 2010 r. do zapłaty zobowiązania z tytułu pożyczki w wysokości 1109,96 zł, pisma z dnia 14 kwietnia 2010 r. i z dnia 11 maja 2010 r. w sprawie zaległości w opłatach za przedszkole oraz za mieszkanie w wysokości odpowiednio: 281,20 zł i 1022,34 zł ), dokumentację dotyczącą dochodów skarżącej (m.in. zaświadczenie jej pracodawcy z dnia 9 sierpnia 2010 r., według którego w ostatnim miesiącu przelano na jej rachunek bankowy kwotę 1451,65 zł, decyzja przyznająca zasiłek pielęgnacyjny na syna w wysokości 153 zł miesięcznie, pozew o obniżenie alimentów oraz wniosek z dnia 11 lipca 2010 r. o wszczęcie egzekucji tych świadczeń), stanu zdrowia jej syna (m.in. orzeczenie z dnia 26 stycznia 2009 r. o jego niepełnosprawności, zgodnie z którym w jego przypadku zachodzi konieczność "zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne ułatwiające funkcjonowanie danej osoby" i "stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji") oraz kosztów utrzymania gospodarstwa domowego (m.in. fragment wyciągu z rachunku bankowego potwierdzający uiszczenie przez skarżącą kwoty 150 zł tytułem opłaty za energię elektryczną). Wnioskodawczyni oświadczyła nadto, że wystąpiła o wydanie zaświadczeń dotyczących zadłużenia kredytowego oraz że rozpoczęła studia wyższe z uwagi na spoczywający na nauczycielach obowiązek powiększania kwalifikacji. Twierdzenia te udokumentowała. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 tego Prawa obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżąca w wystarczającym stopniu wykazała, iż powyższa przesłanka została spełniona, aczkolwiek ocena jej sytuacji majątkowej napotyka na pewne wątpliwości. Stanowią one konsekwencję niewykonania tej części wezwania referendarza sądowego, która dotyczyła wyciągu z posiadanego przez nią rachunku bankowego. Wyciąg ów jest zaś niewątpliwie istotny, gdyż – jak wynika z dostarczonych dokumentów – służy on do regulowania niektórych rachunków i przelewane są na niego tak wynagrodzenie strony, jak i przyznany jej zasiłek pielęgnacyjny. Nie było przy tym żadnych powodów, dla których nie mógł on być przedstawiony w żądanym zakresie, skoro nadesłano jego fragmenty dokumentujące niektóre spośród operacji wykonanych w jego ramach. Niemniej jednak wątpliwości te powinny być rozstrzygnięte na korzyść skarżącej. Przedstawiony materiał dowodowy wskazuje bowiem, że skarżąca w praktyce utrzymuje się wraz z małoletnim synem głównie ze swojego wynagrodzenia, gdyż jej były małżonek nie uiszcza regularnie zasądzonych od niego alimentów, które muszą być dochodzone w trybie egzekucyjnym. Wynagrodzenie to bezsprzecznie nie wystarcza przy tym na pokrycie wszystkich niezbędnych wydatków, czego dowodzą liczne wezwania do spłaty ciążących na niej zaległości, w tym tych najbardziej podstawowych, dotyczących opłat za mieszkanie. Nie można również tracić z pola widzenia stanu zdrowia syna wnioskodawczyni, który wymaga poważnych dla niej wydatków. W ocenie rozpoznającego wniosek w takim stanie rzeczy nie można od niej wymagać, aby dodatkowo ponosiła jeszcze koszty postępowania w sprawie, choćby w niewielkiej wysokości. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.