I SA/Gl 711/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania egzekucyjnego postanawia: odrzucić skargę. Postanowieniem oznaczonym w sentencji Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. utrzymała w mocy własne postanowienie z dnia [...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 34 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.), w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez naczelnika urzędu skarbowego na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego należność z tytułu zaległych opłat abonamentu rtv. Postanowienie to zawierało pouczenie o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w terminie 30 dni od daty jego doręczenia. Stosując się do pouczenia zawartego w powyższym postanowieniu J. K. wniosła na nie w dniu 22 maja 2018 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Odpowiadając na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Wskazać należy, że w stanie prawnym obowiązującym do dnia 14 sierpnia 2015 r., art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "ppsa") stanowił, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, które obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przepis ten został jednak zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) z mocą obowiązującą począwszy od dnia 15 sierpnia 2015 r. (zgodnie z art. 2 ustawy zmieniającej). W konsekwencji, zgodnie z jego aktualnym brzmieniem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Jak wynika z powyższego, rozstrzygnięcie w przedmiocie stanowiska wierzyciela (niebędącego jednocześnie organem egzekucyjnym) w sprawie zgłoszonego zarzutu w obecnym stanie prawnym, nie może zostać poddane kontroli sądu administracyjnego. Nie jest to jednak równoznaczne z tym, że skarżąca pozbawiona zostanie ochrony prawnej. Postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela ma bowiem charakter incydentalny, nie rozstrzyga o istocie sprawy, a poprzedza jedynie rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego. W pełni skuteczna ochrona praw jednostki, jest zapewniona przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej tj. postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów. W rozpatrywanej sprawie skarżąca wniosła do Sądu skargę na postanowienie w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania toczącego się w przedmiocie stanowiska wierzyciela. Skoro zatem z kognicji sądów administracyjnych zostały wyłączone postanowienia będące stanowiskiem wierzyciela w przedmiocie zarzutów zobowiązanego zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, to w ocenie Sądu postanowienia zarówno procesowe np. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie wyrażające stanowisko wierzyciela, czy też postanowienie wydane na skutek wniosku o wznowienie postępowania toczącego się w przedmiocie stanowiska wierzyciela, również nie podlegają kognicji tego Sądu. Każde bowiem z tych rozstrzygnięć zapada w sprawie, w której wierzyciel wypowiada się w kwestii dopuszczalności lub zasadności zgłoszonych zarzutów. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną czy też postanowieniem w sytuacji, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte kwalifikowaną wadą, wyliczoną enumeratywnie w przepisach prawa. W wyniku wznowienia postępowania organ administracji publicznej wydaje decyzję, w której bądź odmawia uchylenia decyzji, czy postanowienia dotychczasowego, albo też uchyla te orzeczenia i wydaje nowe rozstrzygające o istocie sprawy. Zatem umożliwienie zaskarżenia do Sądu rozstrzygnięcia wydanego na skutek wniosku o wznowienie postępowania prowadzonego w przedmiocie stanowiska wierzyciela byłoby sprzeczne z intencją ustawodawcy, który wyłączył z kognicji sądów administracyjnych ten rodzaj spraw. Ustawodawca zwrócił przy tym uwagę, że postępowanie w sprawie, której granice wyznacza postanowienie wierzyciela o dopuszczalności lub zasadności zgłoszonego zarzutu samo w sobie jest postępowaniem incydentalnym względem postępowania w tym samym przedmiocie toczącego się następnie przed organem egzekucyjnym, a postanowienie wydane w ramach takiego postępowania głównego może zostać zaskarżone do sądu administracyjnego. Na tej podstawie stwierdzono - co zostało już powyżej zaakcentowane - że omawiane wyłączenie nie narusza praw podmiotowych jednostki ani sensu instytucji, której dotyczy. Zatem brak możności zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowienia, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 3 ppsa w istocie nie oznacza pozbawienia strony prawa do sądowej kontroli zgodności z prawem takiego rozstrzygnięcia. Kontrola ta może jednak nastąpić dopiero w ramach postępowania ze skargi na wydane następnie postanowienie organu sprawującego nadzór nad organem egzekucyjnym. W świetle powyższych uwag uznać należy, że stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ppsa niedopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego na postanowienie w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów. Mając zatem powyższe na uwadze, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ppsa zgodnie, z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne, orzeczono jak w sentencji postanowienia.