I SA/Gl 716/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lutego 2008 r. sprawy ze skargi J. B.-K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Pismem z dnia 13 lipca 2007 r. skarżący J. B.-K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach - za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w K. - skargę na decyzję tegoż organu z dnia [...] Nr [...] uchylającą w części decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] Nr [...] i obniżającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Zarządzeniem z dnia 17 sierpnia 2007 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie powyższe zostało doręczone skarżącemu w dniu 27 sierpnia 2007 r. (data widniejąca na zwrotnym potwierdzeniu odbioru niniejszego wezwania). W dalszej kolejności, postanowieniem z dnia 24 września 2007 r. tutejszy Sąd odrzucił skargę J. B.-K., wobec nie uzupełnienia wskazanego wyżej braku formalnego skargi. Pismem z dnia 4 października 2007 r. (data nadania pisma w Urzędzie Pocztowym w R.) skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, dokonując jedynie w jego uzasadnieniu własnej oceny dokumentacji zgromadzonej w sprawie przez organy podatkowe. Jednocześnie w piśmie z dnia 3 września 2007 r. (nadanym wraz z pismem zawierającym wniosek o przywrócenie terminu) skarżący podał wartość przedmiotu zaskarżenia, jako uzupełnienie braku formalnego skargi. Następnie, na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem z dnia 7 listopada 2007 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ustanowił dla skarżącego radcę prawnego z urzędu, który to pełnomocnik - zarządzeniem z dnia 17 stycznia 2008 r. - został wezwany do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 23 stycznia 2008 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego – w piśmie z dnia 30 stycznia 2008 r. – wskazał, iż według skarżącego przyczyną uchybienia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi było nie należyte zrozumienie przez niego – działającego wówczas bez profesjonalnego pełnomocnika - pojęcia "wartości przedmiotu zaskarżenia", sposobu jej obliczania oraz skutków nieuzupełnienia tegoż braku formalnego skargi w terminie. Pełnomocnik wyjaśnił, iż skarżący złożył następnie wniosek o przyznanie prawa pomocy m. in. poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, bowiem uznał on, iż wniosek ów oznaczać będzie, że wykonał zobowiązanie Sądu oraz podjął działania w wyznaczonym terminie. Nadto skarżący pozostawał w przeświadczeniu, iż profesjonalny pełnomocnik, ustanowiony w następstwie wniosku o prawo pomocy, wskaże wartość przedmiotu zaskarżenia, a także podejmie dalsze działania w sprawie w imieniu skarżącego. Pełnomocnik skarżącego dodał ponadto, iż po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu skargi, J. B.-K. skontaktował się telefonicznie z tutejszym Sądem by wyjaśnić zaistniała sytuację, natomiast w trakcie rozmowy dowiedział się on o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz o tym, iż wniosek taki może złożyć pełnomocnik po jego ustanowieniu w ramach wniosku o prawo pomocy. Jednakże skarżący, obawiając się niekorzystnych dla niego skutków z uwagi na upływ czasu, osobiście złożył – w piśmie z dnia 4 października 2007 r. – wniosek o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Ratio legis instytucji przywrócenia terminu stanowi niewątpliwie ochrona stron postępowania przed negatywnymi skutkami w zakresie postępowania sądowego, w przypadku braku ich winy w niedokonaniu w terminie czynności procesowej. Aby jednak Sąd mógł rozpoznać merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu, musi on zostać złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.), co w niniejszej sprawie miało miejsce. Rozpoznając merytorycznie przedmiotowy wniosek stwierdzić jednak należy, iż nie mógł zostać uwzględniony. Aby uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wniosek o przywrócenie terminu, strona powinna bowiem uwiarygodnić swoją staranność, jak również fakt że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. Brak winy w uchybieniu terminu przyjąć można jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Kraków 2000r., str. 368 – 370). Zgodnie z utrwalonym w tej mierze poglądem przyjętym w orzecznictwie przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00 niepubl., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, LEX nr 30748). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu (zob. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Zakamycze 2005, s. 219). Powyższe oznacza, że jedną z zasadniczych przesłanek warunkujących uwzględnienie przedmiotowego wniosku jest wykazanie przez wnoszącego braku winy w uchybieniu terminowi, przy czym zastrzec wypada, że nawet najlżejszy rodzaj winy (niedbalstwo) przesądza o odmowie uwzględnienia wniosku. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie J. B.-K. nie uprawdopodobnił braku winy przy uchybieniu terminu. Wbrew twierdzeniu skarżącego nie sposób przyjąć, iż przyczyną uchybienia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi było nie należyte zrozumienie przez niego pojęcia "wartości przedmiotu zaskarżenia", sposobu jej obliczania oraz skutków nieuzupełnienia tegoż braku formalnego skargi w terminie. Bowiem w piśmie z dnia 3 września 2007 r. (nadanym wraz z pismem zawierającym wniosek o przywrócenie terminu z dnia 4 października 2007 r.) skarżący podał wartość przedmiotu zaskarżenia, wskazując, iż "pokrywa się ona z wysokością zobowiązania określoną przez Izbę Skarbową", co oznacza, iż zrozumiał on w sposób należyty znaczenie pojęcia "wartość przedmiotu zaskarżenia". Ponadto, w wezwaniu Sądu z dnia 21 sierpnia 2007 r. do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia (które doręczono skutecznie w dniu 27 sierpnia 2007 r.), skarżący został prawidłowo pouczony o skutkach nieusunięcia tegoż braku formalnego w terminie, a zatem miał on świadomość konsekwencji nie zastosowania się do powyższego wezwania. Warto w tym zakresie wskazać na pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 listopada 1998 r., który stwierdził, iż nieznajomość prawa jest okolicznością, która nie uzasadnia przywrócenia terminu (sygn. akt I SA/Łd 153/97, LEX nr 37127). Jednocześnie, za niezasadne należy uznać twierdzenie skarżącego, iż przyczyną uchybienia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi było jego przeświadczenie, że poprzez złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy "wykonał on zobowiązanie Sądu" oraz podjął działania w wyznaczonym terminie, a także iż profesjonalny pełnomocnik, ustanowiony w następstwie wniosku o prawo pomocy, wskaże wartość przedmiotu zaskarżenia oraz podejmie dalsze działania w sprawie w imieniu skarżącego. Wskazać należy, iż złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy nie stanowi dowodu, że zostały dokonane wszelkie czynności zmierzające do zachowania terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W tym miejscu warto przytoczyć pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony w orzeczeniu z dnia 26 listopada 1997 r., iż oczekiwanie na poradę radcy prawnego nie jest przesłanką uprawdopodobniającą brak winy strony w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej (sygn. akt I SA/Lu 1219/96, LEX nr 31857). Reasumując, w opinii Sądu, nie został uprawdopodobniony brak winy, będący przesłanką przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Z uwagi na powyższe, Sąd mając na względzie podniesione okoliczności sprawy, w oparciu o cytowane przepisy oraz art. 86 § 1 zd. 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.