I SA/Gl 718/14

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lipca 2015 r. sprawy ze skargi K. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w kwestii wniosków skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, sygnalizując zamiar złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia, którym odrzucono jego skargę w niniejszej sprawie. Podkreślił, że jest osobą bezdomną, nieosiagającą dochodów i nieposiadającą majątku. Na wcześniejszym etapie postępowania, pismem z dnia 20 sierpnia 2014 r., skarżący podał, że zamieszkuje w Wielkiej Brytanii, a następnie ustanowił pełnomocnika do doręczeń. Dnia 11 czerwca 2015 r. do rąk tego pełnomocnika doręczono wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia w terminie 14 dni danych zawartych we wniosku poprzez: nadesłanie dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego, także na terenie Wielkiej Brytanii, i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, w szczególności zaświadczeń o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń, w tym ewentualnych zasiłków przyznanych na terenie Wielkiej Brytanii, z okresu ostatnich sześciu miesięcy, przedłożenie kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2014 (lub rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy) złożonych przez skarżącego oraz przez inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, dostarczenie wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat, przedstawienie zaświadczenia wydanego we właściwym urzędzie pracy, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (zastrzeżono, że w przypadku, gdyby nie było podstaw do wydania takiego zaświadczenia, należy nadesłać zaświadczenie właściwego organu podatkowego poświadczające, że skarżący za rok 2014 nie wykazał dochodów do opodatkowania oraz że w roku bieżącym nie odnotowano jakichkolwiek wpłat tytułem zaliczek na podatek dochodowy skarżącego), wyjaśnienie, jak przedstawia się sytuacja mieszkaniowa skarżącego i jego rodziny w Wielkiej Brytanii, tj. jaki lokal mieszkalny i na podstawie jakiego tytułu prawnego on zajmuje oraz przedstawienie kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie. Odpowiadając na to wezwanie, skarżący oświadczył w szczególności, że w okresie ostatnich sześciu miesięcy nie osiągnął żadnych dochodów na terenie Wielkiej Brytanii, oraz że obecnie przebywa na terenie Republiki Federalnej Niemiec. Zaznaczył, że nie podlega obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Stwierdził, iż jego ostatni rachunek bankowy został zamknięty, na dowód czego przedstawił kopię pisma z dnia 9 października 2013 r., którym bank wypowiedział umowę rachunku bankowego ze względu na brak operacji. Ponadto skarżący przedłożył kopie dokumentów dostarczonych już wcześniej, tj. zaświadczenia o wymeldowaniu z pobytu stałego z dnia 1 sierpnia 2014 r. (wymeldowanie nastąpiło w dniu wystawienia zaświadczenia; skarżący był zameldowany pod podanym przez siebie adresem od dnia 5 października 1981 r.), oraz zaświadczenie z dnia 1 sierpnia 2014 r., że skarżący był zarejestrowany jako osoba bezrobotna od dnia 8 czerwca 1995 r. do dnia 8 października 1995 r. i od tego czasu nie figuruje w ewidencji urzędu pracy. Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2014 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie ze względu na fakt, że nie wykonał on wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Nadesłał wówczas te same dokumenty, które przedłożył obecnie, poza pismem z banku z dnia 9 października 2013 r., a nadto zawiadomienie z dnia 18 września 2013 r. o zajęciu rachunku bankowego, lecz innego niż ten wymieniony we wspomnianym piśmie z dnia 9 października 2013 r. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m.in. ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. W przeciwnym razie przyznanie prawa pomocy jest wykluczone. Minimum staranności, jaką powinna się wykazać osoba wnosząca o przyznanie prawa pomocy, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania referendarza sądowego. Tymczasem skarżący ponownie nie wykonał wezwania w sposób rzetelny, przedkładając dokumenty bez wartości dowodowej, w większości przedstawione już w związku z poprzednim wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, który został oddalony postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2014 r. Podtrzymać więc wypada pogląd wyrażony w uzasadnieniu tego postanowienia, że niepodobna uznać, iż dowodem pozostawania bez zatrudnienia może być zaświadczenie, w świetle którego skarżący był zarejestrowany jako osoba bezrobotna dwadzieścia lat temu. Z kolei kopia pisma banku z dnia 9 października 2013 r. o wypowiedzeniu umowy rachunku bankowego tylko częściowo czyni zadość wezwaniu wystosowanemu do wnioskodawcy w tym zakresie, skoro według wcześniej dostarczonego zawiadomienia o zajęciu przedmiotem tego zajęcia był rachunek prowadzony w innym banku. Wreszcie ponownie nadesłane zaświadczenie w sprawie wymeldowania z krajowego adresu zamieszkania nie wnosi niczego do sprawy, gdyż skarżący ma zamieszkiwać za granicą. Wnioskodawca po raz kolejny uchylił się od wykonania wezwania w części obejmującej dokumenty źródłowe kluczowe dla ustalenia jego sytuacji, przywołując nowe okoliczności, które mają wyjaśniać brak tej dokumentacji. Okoliczności te jednak same nie są w ogóle udokumentowane, odbiegają od jego wcześniejszych oświadczeń skarżącego i – co najważniejsze – w najmniejszym stopniu nie usprawiedliwiają jego biernej postawy procesowej. Wezwanie wprost dotyczyło wszak wszystkich dochodów uzyskiwanych przez niego, także tych osiągniętych na terenie Wielkiej Brytanii. W konsekwencji to, że miał on przenieść się do innego państwa, nie zwalniało go z obowiązku udokumentowania dochodów otrzymanych w nowym miejscu pobytu. Również wezwanie do wykazania kosztów utrzymania zostało sformułowane w sposób nie pozostawiający wątpliwości, iż chodzi o wszelkie koszty, niezależnie od miejsca ich poniesienia. Bezsprzecznie zaś skarżący musi ponosić tego rodzaju koszty i dysponować środkami na ten cel, gdziekolwiek zamieszkuje. Z pewnością musiał też opłacić podróż, ewentualną przeprowadzkę, przyjazdy do kraju lub korespondencję z pełnomocnikiem do doręczeń itp. Tymczasem wcale nie ustosunkował się do tych kwestii, całkowicie ignorując wezwanie referendarza sądowego i uniemożliwiając przez to poczynienie jakichkolwiek ustaleń odnoszących się do jego sytuacji materialnej i osobistej, a co za tym idzie i przyznanie mu prawa pomocy. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.