I SA/Gl 720/09

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 21 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, stwierdziła, że w związku z urodzeniem dziecka przebywa na urlopie wychowawczym i utrzymuje się ze środków otrzymywanych od rodziców oraz ojca dziecka. Według wniosku skarżąca nie posiada żadnego majątku poza mieszkaniem, w którym zamieszkuje, i nie osiąga żadnych dochodów. Strona oświadczyła nadto, że korzysta z linii debetowej. Referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia danych zawartych we wniosku poprzez m.in.: udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącą i osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym (wskazano, że należy w tym celu nadesłać zaświadczenia o wysokości zasiłków, wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy, a nadto oświadczenia rodziców skarżącej i ojca jej córki wskazujące wysokość pomocy finansowej udzielonej jej w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz że oświadczenia te powinny być wsparte stosowną dokumentacją w postaci m.in. odpisu wyroku zasądzającego alimenty, potwierdzeń zapłaty, poleceń przelewów itp.), przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą oraz inne osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont (zastrzeżono, że w przypadku gdyby rachunki te były zajęte, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, a w razie ich likwidacji po dniu 2 marca 2009 r. – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku), wyjaśnienie, komu przysługuje tytuł prawny do lokalu, który w świetle akt administracyjnych stanowił miejsce zamieszkania skarżącej (sprecyzowano, że wyjaśnienia te, także w wypadku utraty tego tytułu prawnego przez skarżącą, należy poprzeć stosowną dokumentacją w postaci np.: odpisów ksiąg wieczystych, umów najmu itp.) oraz udokumentowanie za pomocą odpisów faktur lub rachunków wysokości wydatków z tytułu stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Skarżąca nadesłała: oświadczenie swojej matki, złożone, jak wynika z jego treści, w imieniu obojga jej rodziców, że rodzice ci w okresie ostatnich trzech miesięcy udzielili jej pomocy, dokonując niezbędnych zakupów, zwłaszcza żywnościowych, oraz odpisy: pisma pracodawcy skarżącej o przedłużeniu jej urlopu wychowawczego do dnia 24 kwietnia 2011 r. i zeznania podatkowego za ubiegły rok, w którym wykazano przychody jedynie ze stosunku pracy. Ponadto w piśmie z dnia 12 października 2009 r. wnioskodawczyni oświadczyła, iż w okresie ostatnich trzech miesięcy otrzymała pomoc od ojca dziecka w kwocie [...] zł oraz że wszystkie należności, które – jeśli chodzi o utrzymanie gospodarstwa domowego – wyliczyła na sumę [...] zł, reguluje gotówkowo, nie przechowując żadnych pokwitowań. Wyjaśniła również, że mieszkanie stanowiące wcześniej miejsce jej zamieszkania należy do jej rodziców oraz że nie posiada żadnych lokat. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że strona skarżąca nie wykazała, iż powyższa przesłanka zachodzi. Przede wszystkim nie wykonała bowiem wezwania referendarza sądowego w sposób wskazany w jego treści. Uwaga ta dotyczy zwłaszcza tej części wezwania, która dotyczyła rachunku bankowego. W piśmie z dnia 12 października 2009 r. skarżąca poprzestała przecież w tym zakresie jedynie na ogólnikowym oświadczeniu, co najwyżej pośrednio odnoszącym się do rozpatrywanej kwestii, mianowicie, iż wszelkie płatności reguluje gotówką, ignorując w konsekwencji precyzyjne wezwanie o nadesłanie dokumentów, m.in. wyciągów bankowych, które mogą stanowić wyłączną podstawę ustaleń faktycznych umożliwiających uwzględnienie wniosku. Taka postawa wnioskodawczyni wzmacnia wątpliwości, które miały być usunięte wskutek wykonania wezwania do uzupełnienia danych w nim zwartych. Z treści tego wniosku wynika wszak, że strona korzysta ze spornego rachunku bankowego, skoro wspomniała o "linii debetowej", z kolei w znajdującym się w aktach administracyjnych (k. 9 odwrót) oświadczeniu o stanie majątkowym z dnia 2 marca 2009 r., a więc sprzed około pół roku, podała, że na jej rachunku bieżącym znajduje się kwota [...] zł, czyli nieomal dziesięciokrotnie przewyższająca kwotę wpisu od skargi, będącego najwyższą opłatą, której uiszczenie może wchodzić w grę w niniejszym postępowaniu. W przywołanym oświadczeniu mowa jest zresztą także o znacznych środkach znajdujących się na książeczce mieszkaniowej ([...] zł) oraz na lokacie ([...] zł), co również uzasadnia daleko idącą ostrożność podczas oceny wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia 12 października 2009 r. Podobne zastrzeżenia można odnieść do oświadczeń na temat mieszkania wcześniej zajmowanego przez stronę, kosztów utrzymania gospodarstwa domowego oraz otrzymywanego przez nią wsparcia finansowego, które też nie zostały udokumentowane w sposób wyraźnie przecież wskazany w wezwaniu. Niemniej jednak te ostatnie oświadczenia też nie przemawiają na rzecz wniosku skarżącej. W ich świetle otrzymuje ona bowiem stosunkowo dużą pomoc od ojca dziecka (średnio miesięcznie [...] zł), która to kwota pozwala jej na partycypację w kosztach sądowych, tym bardziej że część bieżących potrzeb jej i jej dziecka ma być finansowana przez jej rodziców. Skądinąd sytuacja majątkowa skarżącej, zwłaszcza wysokość środków będących do jej dyspozycji, umożliwiła jej czasową rezygnację z dochodowej pracy zawodowej i przedłużenie bezpłatnego urlopu wychowawczego. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.