I SA/Gl 721/14

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-01-08

Skład orzekający: Gabriel Radecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżącej zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skoro skarżącej przyznano już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, co obejmuje również koszty związane ze skargą kasacyjną, to wniosek o zwolnienie od kosztów był zbędny i postępowanie w tym zakresie należało umorzyć. Jednocześnie, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że sytuacja materialna skarżącej (samotne wychowywanie dziecka, niskie dochody z renty socjalnej, zasiłku pielęgnacyjnego i alimentów) uzasadnia przyznanie tego świadczenia, zwłaszcza w kontekście zamiaru wniesienia skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną (samotne wychowywanie syna, dochody z renty socjalnej, zasiłku pielęgnacyjnego i alimentów). Skarżąca sygnalizowała zamiar wniesienia skargi kasacyjnej. Wcześniej skarżącej zostało przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
1. ustanowić skarżącej adwokata; 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi G. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a 1. ustanowić skarżącej adwokata; 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych, sygnalizując zamiar wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 3 grudnia 2014 r. Uzasadniając wniosek, podkreśliła, że samotnie wychowuje syna i utrzymuje się wyłącznie z renty socjalnej, zasiłku pielęgnacyjnego oraz alimentów na dziecko. Zaznaczyła, że zamieszkuje w domu należącym do rodziców. Skarżącą zwolniono od kosztów sądowych postanowieniem z dnia 30 lipca 2014 r. W uzasadnieniu tego postanowienia nawiązano m.in. do postanowienia z dnia 5 listopada 2013 r., którym w postępowaniu w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1127/13 stronę zwolniono od kosztów sądowych i ustanowiono jej adwokata. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Na wstępie powtórzyć trzeba, że skarżącej przyznano już prawo pomocy i to w zakresie, którego częściowo dotyczy jej obecny wniosek. Postanowieniem z dnia 30 lipca 2014 r. zwolniono ją przecież od kosztów sądowych, a orzeczenie to zachowało do chwili obecnej moc obowiązującą. Podkreślić wypada, że zwolnienie wynikające z tego postanowienia odnosi się do całości kosztów sądowych, jakie związane są z postępowaniem w sprawie, w tym do tych, które łączą się z wniesieniem skargi kasacyjnej. Stosownie wszak do art. 241 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako P.p.s.a.) zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w postanowieniu bez określenia zakresu tego zwolnienia oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Tym samym wniosek o zwolnienie od kosztów był w rozpatrywanej sprawie zbędny, zaś postępowanie o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie bezprzedmiotowe i jako takie podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., stosowanego w stosunku do postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy na zasadach analogii. Dlatego orzeczono jak w punkcie drugim sentencji. Zgodnie z kolei z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. obejmującym bądź zwolnienie od kosztów sądowych, bądź ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, np. adwokata – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosując przytoczony przepis w rozpatrywanej sprawie, również należy mieć przy tym na względzie, że skarżącej przyznano już w niej prawo pomocy w takim zakresie, zwalniając ją od kosztów sądowych. Zadośćuczynienie jej obecnemu wnioskowi o ustanowienie adwokata w praktyce oznacza bowiem, że w dwóch etapach przyznane jej zostanie prawo pomocy w zakresie całkowitym, na który – w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. – składają się oba analizowane dobrodziejstwa procesowe. To zaś skłania do uwzględnienia podczas oceny wniosku także surowszych kryteriów wynikających z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Według niego przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zdaniem rozpoznającego wniosek w przypadku skarżącej powyższa przesłanka zachodzi, przy czym można to stwierdzić bez potrzeby wzywania o dokumenty źródłowe, uwzględniając materiał dowodowy zgromadzony w przywołanej już sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1127/13. Odnotowania wymaga szczególnie decyzja z dnia 5 grudnia 2012 r. o przyznaniu wnioskodawczyni na stałe wspomnianego we wniosku zasiłku pielęgnacyjnego. Z jej uzasadnienia wynika, że wnioskująca jest trwale niezdolna do pracy i w związku z tym otrzymała rentę socjalną, o której też mowa we wniosku. Z tego względu brak podstaw, by kwestionować zawarte w rozpatrywanym wniosku oświadczenia na ten temat, ponieważ jest mało prawdopodobne, by sytuacja strony ulega polepszeniu, np. poprzez uzyskanie przez nią nowego źródła dochodu. W aktach sprawy o sygn. I SA/Gl 1127/13 znajduje się też ugoda w sprawie alimentów. Niewątpliwie skarżąca osiągając takie dochody i mając na utrzymaniu dziecko nie jest w stanie opłacić adwokata z wyboru, a jego udział w postępowaniu może okazać się konieczny z uwagi na jej zamiar sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku kończącego postępowanie w sprawie. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło