I SA/Gl 727/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2011 r. p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. W piśmie z dnia 6 maja 2020 r. T.C. (dalej: Skarżący, Strona skarżąca) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2011 r. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 3 sierpnia 2020 r., Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 2889 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, Skarżący złożył wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Prawomocnym postanowieniem z dnia 26 listopada 2020 r. starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 13 stycznia 2021 r., w piśmie z dnia 22 stycznia 2021 r., Skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 3 sierpnia 2020 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Przesyłka pocztowa zawierająca powyższe pismo została doręczona Skarżącemu w dniu 29 stycznia 2021 r. W dniu 5 lutego 2021 r. Skarżący uiścił na rachunek bankowy sądu kwotę 1000 zł. Równocześnie w piśmie z dnia 5 lutego 2021 r. zwrócił się do Sądu o rozłożenie pozostałej kwoty na raty lub zwolnienie z kosztów sądowych. Przewidziany przez prawo termin na uiszczenie wpisu sądowego od skargi w pełnej wysokości upłynął Skarżącemu z dniem 5 lutego 2021 r. (piątek). Wpis sądowy od skargi nie został uiszczony w pełnej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Stosownie do treści art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Natomiast zgodnie z art. 230 § 2 P.p.s.a. pismami, o których mowa w § 1 są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Jednocześnie na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W przedmiotowej sprawie Skarżący został prawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W otwartym terminie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Prawomocnym postanowieniem z dnia 26 listopada 2020 r. referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. W piśmie z dnia 22 stycznia 2021 r. wezwano Skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 3 sierpnia 2020 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2889,00 złotych, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w przepisanym prawem terminie, Skarżący uiścił w dniu 5 lutego 2021 r. na rachunek bankowy sądu kwotę 1000 zł, a zatem kwotę odpowiadającą jedynie części określonego przez Przewodniczącego Wydziału wpisu sądowego. Nadto zwrócił się o rozłożenie pozostałej części wpisu sądowego na raty lub o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd orzekający stwierdził, że Skarżący nie wykonał w sposób prawidłowy wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Uiszczenie bowiem wpisu sądowego od skargi jedynie w części, a nie w pełnej wysokości, nie może zostać uznane za prawidłowe wykonanie wezwania w tym zakresie. Jedynie uiszczenie wpisu sądowego od skargi w pełnej wysokości i w przewidzianym przez prawo terminie może stanowić prawidłowe wykonanie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego. W realiach sprawy nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że Skarżący, po doręczeniu mu wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, złożył kolejny wniosek o zwolnienie go z kosztów sądowych. Nie może jednakowoż ujść uwadze Sądu, że prawomocnym postanowieniem z dnia 26 listopada 2020 r. sygn. akt I SPP/Gl 263/20 referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że prawomocność postanowienia w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych powoduje powstanie obowiązku uiszczenia przez stronę wymaganego wpisu sądowego (por. postanowienie NSA z 10 lipca 2014 r. sygn. akt II OZ 667/14, orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązku tego nie uchyla wystąpienie przez stronę z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, do czego strona ma prawo na podstawie art. 165 P.p.s.a. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd prawny prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, w myśl którego każdy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po prawomocnej odmowie uwzględnienia uprzednio złożonego wniosku w tym przedmiocie, nie wpływa na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie (por. postanowienia NSA: z 1 marca 2017 r. sygn. akt I OZ 479/17; z 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 810/14; z 20 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 1380/11). W konsekwencji powyższego, po bezskutecznym upływie siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, określonym w zarządzeniu przewodniczącego, wydanym po uprawomocnieniu się postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd winien odrzucić skargę na mocy art. 220 § 3 ustawy P.p.s.a. (por. m. in. postanowienia NSA: z 15 października 2009 r. sygn. akt II OZ 869/09, z 16 grudnia 2011 r. sygn. akt I OZ 1047/11, z 7 lutego 2011 r. sygn. akt II FSK 2274/10 i powołane tam dalsze orzecznictwo). Reasumując, trzeba mieć na uwadze, że złożenie, w terminie przewidzianym na uiszczenie wpisu sądowego, kolejnego wniosku o prawo mocy nie przerywa biegu tego terminu, a jego upływ powoduje przewidziane prawem konsekwencje proceduralne (por. m. in. postanowienia NSA: z 8 maja 2007 r. sygn. akt II FSK 649/06, z 3 lutego 2009 r. sygn. akt I OZ 53/09; z 28 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 252/09. Tożsame stanowisko zajmował również Sąd Najwyższy m. in. w postanowieniu z 21 kwietnia 1999 r. sygn. I CKN 1461/98, publ. OSNC 1999, nr 11, poz. 196). Wskazać również trzeba, że wpis sądowy od skargi nie mógł zostać rozłożony Skarżącemu na raty, zgodnie ze złożonym przez niego wnioskiem. Jak bowiem stanowi art. 229 P.p.s.a. należności z tytułu nieuiszczonych kosztów sądowych oraz grzywien orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym, z wyjątkiem grzywien, o których mowa w art. 55 § 1, art. 149 § 2 oraz art. 154 § 1, mogą być umorzone lub zapłata tej należności może być odroczona albo rozłożona na raty, jeżeli jej ściągnięcie byłoby połączone z niewspółmiernymi trudnościami lub groziłoby dłużnikowi zbyt ciężkimi skutkami. Sąd orzekający podziela w tym miejscu stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym przywołany wyżej przepis odnosi się do nieuiszczonych należności sądowych wskazanych w art. 219 § 1 P.p.s.a., jednakże nie ma zastosowania do opłat, w stosunku do których obowiązek ich uiszczenia powstaje z mocy prawa i których nieuiszczenie powoduje odrzucenie środka prawnego lub pozostawienie pisma bez rozpoznania. Nieuiszczonego wpisu od skargi nie można uznać za nieuiszczoną należność orzeczoną przez sąd w rozumieniu art. 229 P.p.s.a., nie istnieje też prawna możliwość rozłożenia wpisu od skargi na raty, jego umorzenia lub odroczenia terminu jego zapłaty (por. postanowienie NSA z 12 października 2011 r. sygn. akt I OZ 764/11). Podsumowując, wniosek Skarżącego o rozłożenie wpisu sądowego na raty, w realiach niniejszej sprawy, nie mógł odnieść skutku. W następstwie zaistniałych okoliczności Sąd stwierdził, że w przewidzianym prawem terminie, Skarżący nie uiściła wpisu sądowego od skargi w prawidłowej wysokości. Zważywszy ponadto, że postępowanie w przedmiocie przyznania Skarżącemu prawa pomocy zostało już prawomocnie zakończone, kolejny wniosek w tym zakresie nie wpłynął na przerwanie biegu terminu przewidzianego na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. W następstwie zaistniałych okoliczności, Sąd stwierdził, że skarga obarczona jest brakiem fiskalnym, uniemożliwiającym nadanie jej prawidłowego dalszego biegu. W związku z powyższym, na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.