I SA/Gl 735/09

WyrokWSA w Gliwicach2010-03-23

Skład orzekający: Przemysław Dumana, Teresa Randak, Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny ma obowiązek zawiesić postępowanie egzekucyjne na wniosek zobowiązanego z powodu braku doręczenia pełnomocnikowi oryginalnych tytułów wykonawczych obcego państwa wraz z ich tłumaczeniem na język polski?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny ma obowiązek zawiesić postępowanie egzekucyjne tylko w przypadkach enumeratywnie wymienionych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Brak doręczenia pełnomocnikowi oryginalnych tytułów wykonawczych obcego państwa wraz z ich tłumaczeniem nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania, jeśli dokumenty te zostały doręczone zobowiązanemu zgodnie z przepisami o doręczeniach, nawet jeśli odbiorcą była osoba trzecia (dorosły domownik).
Stan faktyczny
Pełnomocnik zobowiązanego wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych obcego państwa, domagając się doręczenia oryginalnych tytułów wykonawczych wraz z tłumaczeniem na język polski. Organ egzekucyjny odmówił zawieszenia postępowania, wskazując, że dokumenty zostały doręczone żonie zobowiązanego, co jest skutecznym doręczeniem. Pełnomocnik kwestionował skuteczność doręczenia i podnosił, że brak tych dokumentów uniemożliwił zgłoszenie zarzutów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie WSA Teresa Randak (spr.), Marzanna Sałuda, Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2010 r. sprawy ze skargi P. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. z późn. zm., powoływanej dalej jako k.p.a./ oraz art. 17 i 18 oraz 56 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz. U. Nr 229, poz. 1954 z 2005 r. z późn. zm., powoływanej dalej jak u.p.e.a./ - postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r. nr [...] o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec P. L.( L. ). W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. prowadził wobec P. L. postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych Ministra Finansów z dnia 26 stycznia 2009 r. o numerach AP14/916/145/WIL/09/253/DE/I, AP14/916/145/WIL/09/253/DE/II, AP14/916/145/WIL/09/253/DE/III, obejmujących podatek dochodowy za lata 2001 – 2003 wraz z odsetkami za zwłokę, dodatek za opóźnienie od podatku dochodowego za lata 2002 – 2003 i odsetki od podatku dochodowego za lata 2001 – 2003 oraz dodatek solidarnościowy do podatku dochodowego za lata 2001 – 2003, wystawionych na podstawie zawiadomienia o zaległościach podatkowych stanowiącego niemiecki tytuł wykonawczy z dnia 30 września 2008 r. sygn. akt 053/653/400066 EB08a. W ramach realizacji w/w tytułów wykonawczych, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] 2009 r. Nr [...] dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego w "A" w K. i zajęcia samochodu osobowego marki [...] rok produkcji [...] numer rejestracyjny [...] oraz spisał protokół o stanie majątkowym zobowiązanego. Zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego zostało doręczone wraz z odpisami w/w tytułów wykonawczych oraz niemieckim tytułem wykonawczym wraz z jego tłumaczeniem na język polski w dniu [...] 2009 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru powyższych dokumentów. Wnioskiem z dnia [...] 2009 r. pełnomocnik zobowiązanego będący radcą prawnym wystąpił do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. o doręczenie na jego adres oryginalnych tytułów wykonawczych sporządzonych w języku niemieckim wraz z ich uwierzytelnionym tłumaczeniem na język polski oraz zawieszenie postępowania do czasu ich doręczenia, gdyż nie otrzymanie tej korespondencji nie może wywoływać skutków prawnych w postaci jej zaskarżenia. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego odmówił doręczenia oryginalnych tytułów wykonawczych na adres pełnomocnika oraz zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględniając złożone na to postanowienie zażalenie, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] r. uchylił postanowienie organu egzekucyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w C.. Rozpoznając ponownie wniosek pełnomocnika, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] oddalił wniosek zobowiązanego o doręczenie oryginalnego tytułu wykonawczego wraz jego tłumaczeniem na język polski oraz odmówił zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny wskazał, że żądane dokumenty zostały doręczone żonie zobowiązanego w dniu [...] 2009 r., a to z kolei przesądza o braku podstaw prawnych do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, gdyż nie zachodzi żadna z okoliczności określonych w art. 56 § 1 ustawy egzekucyjnej. Organ podkreślił ponadto, że pełnomocnictwo zostało udzielone w dniu [...] 2009 r., a więc po doręczeniu spornych tytułów wykonawczych. Na w/w postanowienie pełnomocnik wniósł zażalenie do organu nadzoru, domagając się: 1. uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji bądź o, 2. zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego. W ocenie pełnomocnika, organ egzekucyjny nienależycie rozważył okoliczności dotyczące wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, ponieważ nie doręczył oryginałów tytułów wykonawczych w języku niemieckim wraz z ich tłumaczeniem na język polski. Pełnomocnik podniósł ponadto, że żona zobowiązanego otrzymała jedynie zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego wraz z odpisami polskich tytułów wykonawczych, a zgodnie z art. 66 ustawy egzekucyjnej w trakcie postępowania wszczętego na wniosek obcego państwa, zobowiązany zgłasza zastrzeżenia dotyczące zagranicznego tytułu wykonawczego w formie zarzutów wyłącznie do właściwych władz tego państwa. Nie doręczenie zobowiązanemu tytułu państwa niemieckiego uniemożliwiło zatem zobowiązanemu zgłoszenie zarzutów, a to uzasadniło uwzględnienie wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do argumentacji zawartej w zażaleniu, Dyrektor Izby Skarbowej w K. w pierwszej kolejności powołał się na treść art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując, że postępowanie egzekucyjne obligatoryjnie podlega zawieszeniu w przypadkach enumeratywnie wskazanych w tym przepisie. W badanej sprawie żadna z okoliczności wymienionych w tym przepisie nie miała miejsca, albowiem niezależnie od faktu doręczenia w dniu [...] 2009 r. całej dokumentacji otrzymanej od Ministra Finansów, przesłanki wskazanej przez pełnomocnika w/w przepis nie formułuje. Jak podkreślił organ nadzoru nakaz doręczenia zagranicznego tytułu wykonawczego wraz z odpisem tytułu wykonawczego wystawionego przez organ wykonujący wynika z art. 66 § 4 ustawy egzekucyjnej. Z obowiązku tego organ egzekucyjny wywiązał się doręczając dokumenty w dniu [...] 2009 r. żonie zobowiązanego E. L.. Fakt ten poświadcza zwrotne potwierdzenie odbioru, podające oznaczenie rodzaju pism, zwrócone organowi egzekucyjnemu beż żadnych adnotacji poczynionych przez odbierającego. Jak podniósł organ nadzoru, do doręczania pism – na zasadzie art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 43 Kpa pisma doręcza się dorosłemu domownikowi, który odbierając pismo, zobowiązuje się do jego oddania adresatowi. Wszelkie zatem konsekwencje związane z nie wywiązaniem się z tego obowiązku ponosi w badanym przypadku żona zobowiązanego E. L.. Dodatkowo organ stwierdził, że nie było żadnego powodu, aby organ egzekucyjny wybiórczo kierował do zobowiązanego dokumentację otrzymaną z Ministerstwa Finansów. Podniósł także, że o zbiorczym wyekspediowaniu dokumentów świadczy "lekkie skrzywiony numer pisma", właśnie z uwagi na obszerne oznaczenie rodzaju wszystkich pism wysłanych do zobowiązanego w dniu [...] 2009 r. Organ nadzoru wskazał ponadto, że w badanej sprawie nie ma zastosowania – wskazany w zażaleniu art. 66 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – gdyż reguluje on kwestie pobierania opłaty komorniczej. Nie ma też zastosowania art. 66 zf § 1 tej ustawy stanowiący, że w trakcie postępowania egzekucyjnego wszczętego na wniosek obcego państwa zobowiązany może zgłosić zastrzeżenia dotyczące zagranicznego tytułu wykonawczego lub należności pieniężnych objętych tym tytułem, zwanych "zarzutami, wyłącznie do właściwych władz tego państwa i zgodnie z prawem tego państwa. O wniesieniu zarzutów zobowiązany może powiadomić organ wykonujący lub organ egzekucyjny. Jak zaznaczył organ nadzoru, pouczenie tej właśnie treści zostało zawarte w części G formularza tytułów wykonawczych wystawionych przez Ministra Finansów, a więc zobowiązany miał możliwość wniesienia zarzutów także na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Ministra Finansów. W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, pełnomocnik domagał się: 1. uchylenia zaskarżonego postanowienia, 2. zasądzenia kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, 3. zwolnienia skarżącego z kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik zarzucił naruszenie: a. prawa, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 66 za § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a to z powodu nie doręczenia zobowiązanemu oryginałów tytułów wykonawczych wraz z ich tłumaczeniem na język polski, b. art. 66 zf § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez pozbawienie strony możliwości wniesienia zastrzeżeń/zarzutów na skutek nie doręczenia oryginalnych tytułów wykonawczych wraz z ich tłumaczeniami. Pełnomocnik wskazał ponadto na: 1. sprzeczność ustaleń organu podatkowego I i II instancji z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie poprzez nie wykazanie, że zobowiązany otrzymał tytuły wykonawcze obcego państwa wraz z ich tłumaczeniami na język polski, 2. nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a w szczególności nie wykazanie w sposób nie budzący wątpliwości by przesyłka odebrana w dniu [...] 2009 r. zawierała tytuły wykonawcze obcego państwa w oryginale wraz z ich tłumaczeniem. Uzasadniając skargę, pełnomocnik przedstawił przebieg postępowania w sprawie wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego, a następnie cytując pogląd zawarty w wyroku NSA z dnia 1 sierpnia 2008 r. sygn. akt I FSK 50/05 podkreślił, że organ nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że w przesyłce odebranej w dniu 11 lutego 2009 r. zawarte były tytuły wykonawcze obcego państwa wraz z ich tłumaczeniami na język polski. Uznał, że wbrew twierdzeniu organu II instancji osoba odbierająca przesyłkę nie ma możliwości zapoznania się z jej treścią i porównać jej zawartości z danymi umieszczonymi na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Sugerowanie takiej możliwości nie ma żadnego uzasadnienia ani odzwierciedlenia w praktyce doręczania korespondencji przez urzędników pocztowych. Jak zaznaczył, organ nie może wymagać od osoby odbierającej przesyłkę dokonywanie czynności, które nie wynikają z żadnego przepisu prawa. Kontynuując, pełnomocnik wskazał, że jakkolwiek nie było racjonalnych powodów do wybiórczego wysyłania korespondencji – to jednak korespondencję wysyłają ludzie i że pomyłka może zdarzyć się w każdej instytucji, w tym także publicznej. W ocenie pełnomocnika fakt, iż na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wymienione były wszystkie dokumenty wcale nie przesądza o okoliczności doręczenia ich zobowiązanemu, gdyż mogła zaistnieć sytuacja gdzie przesyłka nie zawierała wszystkich dokumentów wymienionych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, bo ich po prostu do przesyłki nie włożono. W przypadku wątpliwości co do zawartości przesyłki organ winien wątpliwości rozstrzygnąć na korzyść podatnika. Polemika bowiem prowadzi jedynie do przedłużania postępowania i zwiększenia kosztów z nim związanych, a nie to winno być celem organu podatkowego. Organ, po przedstawieniu zarzutów winien niezwłocznie dostarczyć wymagane dokumenty a nie – jak to nazwał pełnomocnik – upierać się przy swej nieomylności. Dyrektor Izby Skarbowej, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętego skargą postanowienia. Na rozprawie w dniu 23 marca 2010 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał argumentację zawartą w skardze, podkreślając, że przesyłka zawierająca tytuły wykonawcze obcego państwa wraz z ich tłumaczeniami została doręczona nieprawidłowo, gdyż odebrała ją żona zobowiązanego, a nie sam zobowiązany, a takiego doręczenia "nie przewidują przepisy Ordynacji podatkowej". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie zasadnym jest wskazanie, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skarga okazała się bezzasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie, którym utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji odmawiające zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Istota sporu koncentruje się zatem na prawie/obowiązku ( kompetencji ) organu do zawieszenia – na wniosek zobowiązanego – prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego obcego państwa postępowania egzekucyjnego. W ocenie organu egzekucyjnego i organu nadzoru w sprawie badanej nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. Nr 229, poz. 1954 z 2005 r. z późn. zm. ) – w dalszej części uzasadnienia określana zamiennie skrótem "upea" – a skoro tak, organ nie mógł zadośćuczynić wnioskowi zobowiązanego. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej organ winien zawiesić postępowanie egzekucyjne, a to z tego tytułu, że wystąpiono o doręczenia pełnomocnikowi oryginalnych tytułów wykonawczych wystawionych przez obce państwo wraz z uwierzytelnionym tłumaczeniem ich na język polski w celu zapewnienie zobowiązanemu prawa do zgłoszenia zrzutów. Zdaniem pełnomocnika do czasu doręczenia w/w dokumentów pełnomocnikowi istniały przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Instytucję zawieszenia postępowania egzekucyjnego reguluje art. 56 § 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Katalog przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymienionych ww. przepisie ma charakter zamknięty. Zawieszenie postępowania może nastąpić z urzędu, na wniosek wierzyciela albo zobowiązanego. Należy przy tym zauważyć, że art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymienia przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobody wyboru, czy to do zawieszenia postępowania, czy też odmowy zawieszenia (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 1996 r., sygn. akt I SA/Lu 339/96, publik. System Informacji Prawnej LEX nr 29731). Sama ocena, czy istniały podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, powinna nastąpić według stanu rzeczy z chwili rozpatrywania przez organ egzekucyjny (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1526/96, System Informacji Prawnej LEX nr 31564). Ustawodawca użył określenia "postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu..." wskazując tym samym, iż rozstrzygnięcie podejmowane na jego podstawie ma charakter związany, to znaczy, że jeżeli zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w art. 56 § 1 pkt 1 - 5 ustawy, to organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania. Sformułowanie "postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu" nie pozostawia wątpliwości, iż zawieszenie postępowania jest obowiązkiem organu egzekucyjnego, który stosownie do postanowień art. 56 § 3 ustawy, wydaje w tej kwestii postanowienie. A contrario, brak którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie obliguje organ do wydania postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W rozpoznawanej sprawie, pełnomocnik zobowiązanego wystąpił z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, domagając się jednocześnie doręczenia – na jego adres – oryginalnych tytułów wykonawczych w języku niemieckim i ich uwierzytelnionego tłumaczenia na język polski oraz zawieszenia postępowania do czasu tego doręczenia. Zasadnym jest zatem podkreślenie dwóch okoliczności: - pierwszej, że pełnomocnictwo do reprezentacji zobowiązanego zostało udzielone w dniu [...] 2009 r. i w tym też dniu doręczone do organu egzekucyjnego ( karta nr 21 akt egzekucyjnych ), - po drugie, doręczenie tytułów wykonawczych w języku niemieckim wraz z ich uwierzytelnionym tłumaczeniem na język polski, tytułów wykonawczych wystawionych przez Ministra Finansów oraz zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego – doręczono zobowiązanemu do rąk żony zobowiązanego – w dniu [...] 2009 r. ( potwierdzona kserokopia odbioru przesyłki – karta nr 5 a akt egzekucyjnych ). Pierwsza ze wskazanych okoliczności jest bezsporna, drugą natomiast kwestionuje pełnomocnik, podnosząc, że przesyłka, która została doręczona żonie zobowiązanego nie zawierała niemieckich tytułów wykonawczych i ich uwierzytelnionego tłumaczenia na język polski. Na rozprawie sądowej pełnomocnik zakwestionował natomiast doręczenie przesyłki do rąk "dorosłego domownika" podnosząc, że przesyłka winna być doręczona bezpośrednio zobowiązanemu. Przede wszystkim wymaga komentarza zgłoszona przez stronę skarżącą podstawa zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W świetle zacytowanego powyżej przepisu art. 56 § 1 upea nie ulega wątpliwości, że nie obejmuje ona żadnej z przesłanek określonych w tym przepisie. Skoro zatem w niniejszej sprawie nie wystąpiła ani jedna z przesłanek zawieszania postępowania wymieniona w art. 56 § 1 pkt 1 ustawy, to organ odmawiając zawieszenia postępowania nie naruszył prawa, a skoro tak, argumentacja skargi nie mogła zostać uwzględniona. Odnosząc się jednak do pozostałych argumentów, zasadnym jest podniesienie, że stosownie do art. 18 upea, w sprawach nie uregulowanych w niniejszej ustawie, odpowiednie zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Problematyka doręczania pism nie została uregulowana w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zatem na mocy w/w przepisu skuteczność doręczenia dokumentów egzekucyjnych należy ocenić według przepisów tego właśnie Kodeksu. Oczywiście nie może zostać uwzględniony zarzut – zgłoszony przez pełnomocnika na rozprawie – dotyczący naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, gdyż przepisów tej ustawy nie stosuje się do postępowania egzekucyjnego w administracji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 stycznia 2003 r. sygn. akt III SA 1611/01 "Do postępowania egzekucyjnego w administracji mają zastosowanie przepisy art. 39-44 k.p.a. dotyczące sposobów doręczania pism" ( porów. System Informacji Prawnej LEX nr 126734 ). Zgodnie z art. 66 za § 4 upea "Organ wykonujący, w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wniosku o dochodzenie należności pieniężnych, kieruje wystawiony przez siebie tytuł wykonawczy do właściwego organu egzekucyjnego w celu wykonania. Jednocześnie organ wykonujący przesyła do właściwego organu egzekucyjnego odpis wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego wraz z zagranicznym tytułem wykonawczym celem doręczenia zobowiązanemu. Przepisów art. 15 nie stosuje się". Z treści art. 32 wynika, iż organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. Natomiast sposoby doręczania pism zostały określone w przepisach art. 39-44 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 43 upea w przypadku nieobecności adresata – a więc w sytuacji, która miała miejsce w niniejszej sprawie – pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Nie zasługuje zatem na uwzględnienie zarzut, jakoby przesyłkę można było skutecznie doręczyć wyłącznie zobowiązanemu/skarżącemu. Doręczenie przesyłki do rąk żony E. L. ma bowiem – co wynika z w/w przepisu – charakter prawnie skutecznego doręczenia. Ostatni z zarzutów dotyczył braku w przesyłce, którą odebrała żona zobowiązanego, oryginalnych tytułów wykonawczych wraz z ich uwierzytelnionym tłumaczeniem na język polski. Organy podatkowe przyjęły, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru – w przesyłce były w/w dokumenty. Oceniając zasadność tego zarzutu należy przyznać rację Dyrektorowi Izby Skarbowej, co do tego, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, znajdującym się w aktach egzekucyjnych ( karta numer 5a ) wymienione zostały dokumenty, których doręczenia domagał się pełnomocnik tj. oryginał zawiadomienia o zaległościach i tłumaczenie na język polski. Poza sporem pozostaje okoliczność, że przesyłka została odebrana przez żonę, w dniu [...] 2009 r. W przesyłce tej – co także pozostaje poza sporem – znajdowały się tytuły wykonawcze wystawione przez organ wykonawczy tj. Ministra Finansów, obejmujące prawidłowe pouczenie o przysługującym zobowiązanemu prawie zgłoszenia zarzutów wyłącznie do władz obcego państwa, zgodnie z prawem tego państwa ( art. 66 zf ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – karty numer 2, 3 i 4 akt egzekucyjnych). Nie ma więc racji pełnomocnik, że skarżący nie mógł zgłosić zarzutów, gdyż nie otrzymał oryginalnych dokumentów, gdyż pouczenie co do trybu zgłoszenia zarzutów zostało ujęte w tytułach wykonawczych wystawionych przez Ministra Finansów. W tytułach tych określono także rodzaj egzekwowanej należności tj. podatek dochodowy, podatek za opóźnienie do podatku dochodowego i podatek solidarnościowy do podatku dochodowego. Na marginesie – w ocenie Sądu – zasadnym jest wyrażenie spostrzeżenia, że otrzymanie jak twierdzi pełnomocnik korespondencji bez dwóch dokumentów w dniu [...] 2009 r. pozostało bez reakcji zobowiązanego, aż do chwili ustanowienia pełnomocnika. Wydaje się, że właściwą reakcją, po stwierdzeniu różnicy, pomiędzy oznakowaniem na kopercie, a jej zawartością byłaby interwencja w organie, w celu uzyskania tychże dokumentów. Zgłaszanie takiego wniosku po upływie bez mała miesiąca mało prawdopodobnym czyni twierdzenie pełnomocnika, zwłaszcza w konfrontacji, ze znajdującym się w aktach "zwrotnym potwierdzeniem odbioru". Pośrednio, fakt doręczenia w/w dokumentów zobowiązanemu wynika także z treści pisma organu egzekucyjnego skierowanego do Ministra Finansów z dnia 19 marca 2009 r., w którym organ egzekucyjny informuje organ wykonawczy o podjętych czynnościach (karta numer 24 akt egzekucyjnych ), a także z pisma z dnia [...] 2009 r. skierowanego do Dyrektora Izby Skarbowej (karta numer 27 akt egzekucyjnych). Końcowo, zasadnym jest rozważenie, czy ewentualny brak w/w dokumentów w przesyłce doręczonej zobowiązanego w dniu [...] 2009 r. mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, uchybienia procesowe mają cechę istotności, przede wszystkim w takiej sytuacji, gdy pozbawiają stronę jej praw zagwarantowanych przepisami prawa. W tym konkretnym postępowaniu uchybieniem takim byłby przykładowo brak pouczenia o przysługującym prawie i trybie zgłoszenia zarzutów. Jak wcześniej wskazano zarówno o charakterze egzekwowanych należności, jak i przysługujących zobowiązanemu prawach, głównie zaś możliwości zgłoszenia zarzutów skarżący posiadał pełną wiedzę na podstawie wystawionych przez Ministra Finansów tytułach wykonawczych. Ujmując rzecz inaczej, nawet gdyby przyznać rację pełnomocnikowi, co do faktu braku w przesyłce dokumentów w postaci oryginalnych tytułów wykonawczych w języku niemieckim i ich uwierzytelnionym tłumaczeniem na język polski – brak ten w żaden sposób nie mógł wpłynąć na uprawnienia procesowe zobowiązanego. W tej sytuacji zasadną jawi się konkluzja, że nie był to brak mający istotny wpływ na wynik sprawy. Konsekwentnie, należałoby zatem podnieść, że brak w/w cechy przesądza o tym, że zaskarżone postanowienie z tego tylko tytułu nie mogło zostać uchylone, gdyż zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz, 1270 z późn. zm. ) – w dalszej części uzasadnienia określana skrótem "ppsa" – Sąd uchyla postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Sąd takiego naruszenia nie stwierdził, a ta konstatacja przesądziła o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło