I SA/Gl 74/19

WyrokWSA w Gliwicach2019-07-24

Skład orzekający: Dorota Kozłowska, Monika Krywow, Bożena Pindel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek mieszkalny, który w roku podatkowym był w remoncie i nie był zamieszkany, ale przeznaczony pod wynajem w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez wspólników spółki cywilnej, może być opodatkowany wyższą stawką podatku od nieruchomości jako budynek zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że budynek mieszkalny, który w roku podatkowym był w remoncie i nie był zamieszkany, ale przeznaczony pod wynajem w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez wspólników spółki cywilnej, spełnia przesłanki do uznania go za zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej. Fakt ujęcia nieruchomości w ewidencji środków trwałych, dokonywanie odpisów amortyzacyjnych oraz prowadzenie działalności polegającej na wynajmie i zarządzaniu nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, przesądza o gospodarczym przeznaczeniu nieruchomości, nawet jeśli przejściowo nie jest ona wykorzystywana na cele mieszkaniowe lub nie została jeszcze wynajęta.
Stan faktyczny
Spór dotyczył opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2017 r. części budynku mieszkalnego, który był w remoncie i nie był zamieszkany, ale przeznaczony pod wynajem w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez wspólników spółki cywilnej. Organy podatkowe uznały, że budynek ten powinien być opodatkowany wyższą stawką jako zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej, podczas gdy skarżący twierdzili, że ma on charakter mieszkalny i nie jest zajęty na działalność gospodarczą.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Asesor WSA Monika Krywow (spr.), Sędzia WSA Bożena Pindel, Protokolant st. sekretarz sądowy Arkadiusz Kmiotek, , , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2019 r. sprawy ze skargi L. J., J. J., A. S., K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej jako "Kolegium" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., dalej jako "O.p.") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy C. (dalej jako "organ podatkowy") z dnia [...] r., nr [...], ustalającą wspólnikom spółki cywilnej A s.c. – A. S., K. S., L. J. i J. J. (dalej jako "podatnicy", "wspólnicy spółki cywilnej" lub "skarżący") wysokość zobowiązania podatku od nieruchomości za 2017 r. w wysokości [...] zł. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 23 września 2016 r. wspólnicy spółki cywilnej złożyli w organie podatkowym informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, gruntach rolnych i lasach, w której wskazali do opodatkowania grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2 oraz budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2. Następnie w dniu 26 września 2016 r. złożyli korektę powyższej informacji, w której podatnicy wskazali do opodatkowania grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2 oraz budynki mieszkalne o powierzchni [...] m2. Jako podstawę złożenia korekty wskazali błąd rachunkowy popełniony przy składaniu poprzedniej informacji. Postanowieniem z dnia [...] r. organ podatkowy wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2017 r. Decyzją z dnia [...] r. organ podatkowy ustalił podatnikom podatek od nieruchomości za 2017 r. w wysokości [...] zł. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ podatkowy w pierwszej kolejności wskazał, że przedmiotowa decyzja została wydana wobec wspólników spółki cywilnej – jako podatników podatku od nieruchomości, zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2017 r., sygn. akt II FPS 5/16. Następnie organ podatkowy zacytował treść art. 1a ust. 1 pkt 3, ust. 2a pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 716 ze zm., w brzmieniu obowiązującym w 2017 r., dalej jako "u.p.o.l.") i stwierdził, że w świetle tych przepisów podatnicy dokonali niewłaściwego zakwalifikowania stanowiącego w 2017 r. ich współwłasność budynku zlokalizowanego w C. na działkach o nr [...] i [...]. W odniesieniu do tego budynku wskazali bowiem jedynie część jego powierzchni jako budynek związany z prowadzoną działalnością gospodarczą, w pozostałym zaś zakresie jako budynek mieszkalny, podczas gdy całość powierzchni tego budynku powinna być uznana za związana z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ podatkowy stwierdził, że w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych za zasadne uznaje się ustalenie charakteru budynku w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków. Odwołał się przy tym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt II FSK 570/16, wyroku tutejszego Sądu z dnia 18 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 279/16 oraz uchwały z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13. Zdaniem organu podatkowego w świetle powyższych orzeczeń, przy wymiarze podatku od nieruchomości organ związany jest zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o przeznaczeniu (funkcji) gruntów i budynków i nie jest władny korygować tych informacji w toku postępowania podatkowego. Analizując zatem materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazał, że uzyskał informację od właściwego starostwa powiatowego, z której wynika, iż w ewidencji gruntów i budynków na działce [...] ujawniony jest budynek jako "pozostałe budynki niemieszkalne". Organ podatkowy stwierdził przy tym, że znana jest mu treść rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB), zgodnie z którą budynki dzielą się na mieszkalne i niemieszkalne. Budynkami mieszkalnymi są zatem obiekty budowlane, których co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest na cele mieszkalne. W przypadkach zaś, gdy mniej niż połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest na cele mieszkalne klasyfikuje się go jako budynek niemieszkalny, zgodnie z jego przeznaczeniem. Organ podatkowy wskazał również, że właściwe starostwo powiatowe poinformowało go, iż przedmiotowy budynek na dzień 1 stycznia 2016 r. ujawniony był w operacie ewidencji gruntów i budynków, jako pozostałe budynki niemieszkalne (rodzaj budynku wg KŚT), pozostałe budynki niemieszkalne, gdzie indziej niesklasyfikowane (klasa budynku wg PKOB), zaś główna funkcja budynku nie została ujawniona. To zaś oznacza, że na dzień 1 stycznia 2016 r. przedmiotowy budynek nie był budynkiem mieszkalny. Organ podatkowy zwrócił przy tym uwagę, że zgodnie z zawiadomieniem przesłanym przez ww. starostę doszło do zmiany w kartotece spornego budynku na budynek mieszkalny, przy czym datą wprowadzenia zmian jest dzień 6 czerwca 2018 r. W konsekwencji organ podatkowy uznał, że w 2017 r. budynek ten był budynkiem niemieszkalnym, a zatem nie mogła mieć do niego zastosowania stawka podatku wynikająca z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.o.l. Podkreślił również, że jedynie przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l. stanowi, iż najwyższa stawka może być stosowana w przypadku budynków i ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Jednocześnie organ podatkowy wskazał, że z pisma wspólników spółki cywilne z dnia 21 marca 2017 r. wynika, iż przedmiotowy budynek został przez nich ujęty w ewidencji środków trwałych i były od niego dokonywane odpisy amortyzacyjne. Tym samym stanowił on element przedsiębiorstwa podatników. Nadto w piśmie z dnia 6 lutego 2017 r. wskazali oni, że w przedmiotowym budynku nikt nie zamieszkiwał z uwagi na prowadzone w nim prace remontowe. W kolejnym piśmie (z dnia 22 grudnia 2017 r.) podatnicy oświadczyli, że prace remontowe nadal są w toku, a mieszkania w spornym budynku nie były gotowe do wydania najemcom. Zdaniem organu podatkowego oświadczenie zawarte w §1 aktu notarialnego rep. [...] z dnia [...] r., na podstawie którego wspólnicy spółki jawnej nabyli przedmiotowy budynek wraz z gruntami nie może podważać przyjętej funkcji budynku. Podatnicy mają przy tym ujawniony w CiEDG wpis o działalności sklasyfikowanej jako [...] wynajem i zarządzenie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi i nie wykazali również, że część zakupionego budynku wykorzystują na własne cele mieszkaniowe. Organ podatkowy odwołał się przy tym do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II FSK 1124/13. W odwołaniu od powyższej decyzji podatnicy zarzucili nieprawidłowe zastosowanie przepisów nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa oraz nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego odnośnie mieszkalnego charakteru nieruchomości, wnosząc o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia, zgodnie ze skorygowaną informacją IN-1. W uzasadnieniu podniesiono, że korekta informacji IN-1 dotyczącej podziału przeznaczenia nieruchomości na część mieszkalną i użytkową jest zgodna z zastanym przez nabywców nieruchomości stanem faktycznym i deklaracjami podatkowymi składanymi przez poprzedniego właściciela (co potwierdza pismo Prezesa sprzedającej im nieruchomość Spółdzielni z dnia 28 października 2016 r.). Skarżący zarzucili, iż organ bezkrytycznie opiera się na danych z ewidencji gruntów, a ignoruje dowody oferowane przez stronę (ww. pismo z dnia 28 października 2016 r. oraz zatwierdzony projekt budowlany z marca 1991 r.). Tym samym nie rozpatruje całokształtu materiału dowodowego, w szczególności w zakresie istoty sporu, tj. mieszkalnego charakteru budynku. Zdaniem podatników nie jest prawidłowe stanowisko organu podatkowego, iż nieruchomość nabyta w ramach działalności gospodarczej mogłaby być uznana za zajmowaną na cele mieszkaniowe jedynie w przypadku, gdyby przedsiębiorca wykorzystywał ją na cele osobiste, nie związane z działalnością gospodarczą. Jednocześnie sprzeciwili się uznaniu, że sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę uprawnia do zastosowania wyższej stawki podatku wskazując na wyrok tutejszego Sądu z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 1122/12 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 460/08. Wskazali również, że wpisy w ewidencji gruntów i budynków były błędne, albowiem nie odzwierciedlały rzeczywistego stanu faktycznego, a zmiana wpisów w tej ewidencji stanowiła jedynie naprawienie błędów geodety. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Kolegium wskazało, że podstawą prawną wymiaru podatku od nieruchomości stanowią przepisu u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 2017 r. oraz uchwały Rady Gminy Chełm Śląski nr XXIII/134/2016 z dnia 29 listopada 2016 r. w sprawie określenia wysokości stawki podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Śl. Z 2016 r., poz. 6683). Zacytowało zatem treść art. 1a ust. 1 pkt 3 i ust. 2a, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 u.p.o.l. Po przeprowadzeniu analizy stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy zaaprobował rozstrzygnięcie organu podatkowego. Stwierdził przy tym, że do wyliczenia podatku od nieruchomości należało zastosować stawkę podatku dla działalności gospodarczej, jednakże z innych przyczyn niż uczynił to organ podatkowy. Kolegium stanęło na stanowisku, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne jest bowiem to, że stosownie do art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l użyte w ustawie określenia grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Zdaniem organu podatkowego z powyższego przepisu wynika zatem jeden warunek, tj. posiadanie przez przedsiębiorcę, a zatem nie jest konieczne stwierdzenie faktycznego wykonywania na niej działalności gospodarczej. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że na mocy art. 1a ust. 2a pkt 1 u.p.o.l. do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się m.in. budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami. Zdaniem Kolegium przepis ten oznacza, że ustalając zobowiązanie w podatku od nieruchomości dla przedsiębiorcy organ podatkowy winien uwzględnić, czy nie zachodzi okoliczność powodująca wyłączenie budynku lub jego części ze zbioru budynków związanych z działalnością gospodarczą. Następnie organ odwoławczy zaakcentował, że w myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zasadniczo zatem organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09 (ONSAiWSA 2009/5/88, Lex nr 489351), która ma charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 196 § 1 Ordynacji podatkowej. Kolegium wskazało także, że domniemanie zgodności z prawdą dowodu, jaki stanowi wypis z ewidencji gruntów i budynków, jest domniemaniem wzruszalnym (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1536/16). Przeciwko treści takiego dokumentu mogą być przeprowadzone dowody przeciwne, zgodnie z treścią art. 194 § 3 O.p. W konsekwencji organ odwoławczy doszedł do wniosku, że jeżeli podatnik na etapie postępowania podatkowego kwestionuje dane ewidencyjne, powołując się na inne dokumenty świadczące o błędnym zapisie, organ podatkowy powinien je zweryfikować i ustalić, czy istnieje inny dowód świadczący o wadliwości danych ewidencyjnych. W tym kontekście organ odwoławczy zaaprobował podnoszone przez stronę argumenty, że sporna część nieruchomości miała charakter mieszkalny i wskazał, że powyższą okoliczność - wbrew zapisom ewidencji - potwierdzają w szczególności opinia techniczna z marca 1991 r. oraz zaświadczenie z dnia 28 października 2016 r. Spółdzielni B, z których wynika, że na działalność przeznaczona była tylko powierzchnia parteru, gdyż pozostałe powierzchnie były pomieszczeniami mieszkalnymi, a budynek miał pierwotnie charakter mieszkalny (zgodnie z aktem notarialnym zakupu). Jednakże w ocenie Kolegium nie oznacza to jednak, że organ podatkowy wadliwie zastosował do tej części nieruchomości najwyższą stawkę podatku. Zgodnie z cytowanym wyżej art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l. najwyższa stawka może być stosowana w przypadku budynków i ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Organ odwoławczy wskazał zatem, że z akt sprawy wynika, że budynek został nabyty przez wspólników spółki cywilnej w ramach prowadzonej w tej formie działalności gospodarczej. Następnie - jak wskazują sami odwołujący się - obiekt został poddany remontowi w celu wynajęcia lokali mieszkalnych. Dane zamieszczone w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEiDG) wskazują, iż przeważającą działalnością gospodarczą wszystkich wspólników spółki cywilnej jest wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Tym samym, w ocenie Kolegium, budynek ten w całości (tj. wraz z częścią mieszkalną) został przez przedsiębiorców zajęty na potrzeby działalności w powyższym zakresie. Co istotne, w okresie objętym zaskarżoną decyzją nieruchomość nie była faktycznie wykorzystywana na cele mieszkalne, sporna część nieruchomości pozostawała była w remoncie, a umowy najmu lokali mieszkalnych nie zostały zawarte. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wspólnicy spółki cywilnej, reprezentowani przez pełnomocnika w osobie adwokata, zarzucili zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości określonej dla powierzchni [...] m2: - naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 1a ust. 2a pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. polegającą na tym, iż jedynym warunkiem dla zastosowania wyższych stawek podatku od nieruchomości w stosunku do budynku jest sam fakt posiadania przez przedsiębiorców, pomijając dodatkowy wymóg związania z prowadzoną działalnością gospodarczą, a w przypadku budynków mieszkalnych zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej; - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. polegającym na błędnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy w zakresie zajęcia budynków mieszkalnych lub ich części na prowadzenie działalności gospodarczej, podczas gdy materiał dowodowy i powołane w uzasadnieniu decyzji nie dają ku temu logicznych podstaw. Tym samym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej jej decyzji organu podatkowego i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych wywiódł, że w przeciwieństwie do gruntów, w przypadku budynków mieszkalnych ustawodawca użył węższego pojęcia niż "związanie" z prowadzoną działalnością gospodarczą, tj. wymóg jej "zajęcia". Opierając się o wykładnię językową autor skargi podkreślił, że zajęcie na działalność gospodarczą dotyczy faktycznego, fizycznego i technicznego wykorzystania na cele tej działalności, a nie samo jej posiadanie przez przedsiębiorcę. Jego zdaniem skoro zasadą jest, iż do budynków (lub ich części) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się budynków mieszkalnych (lub ich części), to wyjątek zajęcia tych drugich na działalność gospodarczą należy interpretować ściśle i zawężająco. Zdaniem pełnomocnika fakt, iż nieruchomość (w części bezspornie mieszkalna) została nabyta w prowadzonej działalności gospodarczej i ujęta została w ewidencji środków trwałych, zaś nabywcami są przedsiębiorcy prowadzący działalność w zakresie wynajmu nieruchomości własnych, nie może stanowić przesłanki do stwierdzenia, że została zajęta przez tych przedsiębiorców na prowadzenie działalności gospodarczej. Jest to, w ocenie pełnomocnika, tym bardziej znamienne, że sporna część budynku była i jest na etapie remontu. Podkreślił przy tym, że po zakończeniu remontu, zgodnie z oświadczeniami skarżących, zostanie wynajęta zgodnie ze swym przeznaczeniem na cele mieszkalne. Fakt, że pomieszczenia nie są wynajęte, zdaniem pełnomocnika, nie zmienia przy tym charakteru spornej części budynku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. Przy piśmie z dnia 10 lipca 2019 r. pełnomocnik nadesłał zawarte w 2019 r. umowy najmu lokali znajdujących się w spornej części. Na rozprawie w dniu 24 lipca 2019 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał stanowisko w sprawie podkreślając, że sytuacja skarżących nie różni się niczym od sytuacji dewelopera. Który buduje mieszkania i je sprzedaje. Zakwestionował również stwierdzenie organu odwoławczego, że fakt "zajętości: wynika z akt sprawy. Wskazał również, że przed zakupem przez skarżących budynku lokale w nim się znajdujące były własnością spółdzielni handlowo-usługowej i były opodatkowane najniższą stawką. Na pytanie Sądu oświadczył, że przedmiotem działalności skarżących jest najem, zaś w 2017 r. lokale nie były zamieszkane, albowiem były remontowane i sukcesywnie zawierano umowy najmu. Wskazał przy tym, że fakt niezamieszkiwania w tych lokalach nie ma znaczenia dla sprawy. Pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko w sprawie i wskazał, że w jednym z wyroków tutejszy Sąd uznał, że wynajęcie gruntu pod garaże przez osoby fizyczne nawet nieprowadzące działalności gospodarczej powinny być opodatkowane stawką najwyższą. Wskazał przy tym, że w wyroku tym rozstrzygano, czy najem powinien być traktowany jako działalność gospodarcza. Skarżący, który stawił się na rozprawie, oświadczył na pytanie Sądu, że nie potrafi powiedzieć jak były księgowane faktury VAT dot. remontu mieszkań oraz czy zostały wykazane jako koszty uzyskania przychodów z prowadzonej działalności, a także, że nieruchomość nabyły cztery osoby fizyczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W pierwszej kolejność wymaga odnotowania, że niniejsza sprawa jest kolejną sprawą rozpoznawaną przez tutejszy Sąd w odniesieniu do tej samej nieruchomości oraz tych samym skarżących. Przedmiotem uprzednio rozpoznawanej sprawy zarejestrowanej pod sygn. akt 1066/18 była kwestia opodatkowania najwyższą stawką tej samej części budynku (części mieszkalnej), również należącej do skarżących, jednakże podatkiem od nieruchomości za 2016 r. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznaje za aktualne stanowisko wyrażone w wyroku zapadłym w sprawie I SA/Gl 1066/18, albowiem stan faktyczny związany ze sporną częścią nieruchomości nie uległ zmianie. Wskazać zatem przyjdzie, że za podstawę opodatkowania w 2017 r. organy przyjęły budynki niemieszkalne związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2 i grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2. Spór pomiędzy stronami dotyczy przy tym możliwości opodatkowania części budynku o powierzchni [...] m2 obejmującej remontowane lokale mieszkalne najwyższą stawką w podatku od nieruchomości. Zdaniem skarżących sporna część budynku ma charakter mieszkalny i jednocześnie, w ich ocenie, nie jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. Okoliczność tę mają przy tym potwierdzać dokumenty w postaci: opinii technicznej z marca 1991 r., zaświadczenia zbywcy nieruchomości z dnia 28 października 2016 r., a także zaktualizowany w czerwcu 2018 r. wpis w ewidencji budynków, zgodnie z którym budynek (uprzednio oznaczony jako "pozostały budynek niemieszkalny") jest sklasyfikowany jako "budynek mieszkalny". Rozpoznając sprawę należy zauważyć, że na mocy art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. budynki lub ich części podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące m.in. użytkownikami wieczystymi gruntów. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż w świetle art. 3 ust. 1 u.p.o.l. podatnikiem podatku od nieruchomości są wspólnicy spółki cywilnej, a nie spółka cywilna, co wynika z uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2017 r., sygn. akt II FPS 5/16. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. podstawę opodatkowania dla budynków lub ich części stanowi powierzchnia użytkowa. Stosownie zaś do art. 5 ust. 1 u.p.o.l. rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, przy czym ustawodawca określa maksymalne stawki dla poszczególnych kategorii budynków, preferencyjne dla budynków mieszkalnych (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a), a znacznie wyższe dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l.). W niniejszej sprawie stawki te wynikają zatem z uchwały Rady Gminy Chełm Śląski Nr XIII/134/2016 z dnia 26 listopada 2016 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2017 r., w której to uchwale rada gminy określiła stawkę od 1 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych lub ich części w kwocie [...] zł, a od 1 m2 powierzchni użytkowej budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej – [...] zł. Wymaga również zauważenia, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Przepis ten, co wynika z uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09, wiąże organ podatkowy, który to organ nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji budynku wpisanego do ewidencji budynków, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów w tej ewidencji. Odnotowania przy tym wymaga, że po wydaniu powyższej uchwały sądy administracyjne dopuściły wyjątek od tej reguły wskazując, że domniemania, z jakich korzysta dokument urzędowy, w postaci wypisu z ewidencji gruntów, jako dowód o podwyższonej mocy dowodowej, są domniemaniami wzruszalnymi. Uznały bowiem, że w wyjątkowych wypadkach organy i sąd mogą odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów. Może to mieć miejsce tylko wtedy, gdy na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, dojdą do wniosku, że dane z nich wynikające są zdezaktualizowane, a dokumenty, które są obligatoryjną podstawą wpisu do ewidencji gruntów zostały pominięte, pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku na organach podatkowych ciążyć będzie obowiązek pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku (por. m.in. uchwała NSA z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13; wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1930/12). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że omawiany budynek w 2017 r. był sklasyfikowany w ewidencji budynków jako "pozostały budynek niemieszkalny". Również poza sporem pozostaje okoliczność, że zmiany powyższego wpisu dokonano dopiero z dniem [...] r., oznaczając ten budynek jako "budynek mieszkalny". Z akt sprawy wynika również, że przedmiotowy budynek został nabyty przez skarżących (osoby fizyczne), jednakże w związku z prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą w formie spółki cywilnej. Świadczy o tym zarówno oświadczenie zawarte w pkt 3 aktu notarialnego z dnia [...] r. rep [...] nr [...] sporządzonym w Kancelarii Notarialnej notariusza W. K. w S., jak i §4, § 8 i §10 tego aktu. Poza sporem jest również fakt, że sporny budynek pozostawał własnością wspólników spółki cywilnej w 2017 r. Z akt sprawy wynika również, że budynek ten został ujęty w ewidencji środków trwałych, oraz że dokonywane były odpisy amortyzacyjne. Ponadto z oświadczeń skarżących wyrażonych w piśmie z dnia 6 lutego 2017 r., jak i w odwołaniu i skardze, wynika, że sporna część budynku w 2017 r. nie była zamieszkiwana, albowiem prowadzone w nich były prace remontowe w celu wydania lokali nowym najemcom. Mając zatem na uwadze wskazane powyżej przepisy oraz powyższe ustalenia, które są niekwestionowane, odwołać się należy do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w wyroku z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt II FSK 2990/15, a dotyczącego wykładni art. 5 ust. 1 pkt 2. W wyroku tym wskazano: "Należy zauważyć, że stawki podatku od budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, jak też od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 2), zostały uzależnione od zajęcia nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej, podkreślając konieczność wykorzystywania danej nieruchomości, choćby w sposób pośredni, dla celów przedsiębiorstwa. Natomiast analizując omawiany przepis przy zastosowaniu wykładni funkcjonalnej należy zauważyć, że osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą występuje w obrocie w dwojakim charakterze, a mianowicie: jako osoba prywatna zakresie swojego majątku prywatnego oraz jako przedsiębiorca. Występując jako przedsiębiorca osoba fizyczna jest w posiadaniu takiego majątku, który wiąże się z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, jak też majątku "prywatnego", służącego realizacji jej potrzeb osobistych, a często również jej rodziny. Występowanie przez osobę fizyczną w obrocie w tej dwojakiej roli uzasadnia rozróżnienie jej sytuacji prawnopodatkowej na tle przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zakresie podatku od nieruchomości. Innymi słowy, znajdująca się w posiadaniu osoby fizycznej nieruchomość jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l., jeżeli jest posiadana przez tę osobę fizyczną, działającą w charakterze przedsiębiorcy, tj. jest elementem przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub może być uznana za związaną z tym przedsiębiorstwem, jest w jakikolwiek sposób wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej (nie jest przy tym objęta podatkiem rolnym albo leśnym) lub – biorąc pod uwagę cechy faktyczne tej nieruchomości i rodzaj prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej – może być wykorzystana na ten cel. O gospodarczym przeznaczeniu nieruchomości przesądza zatem jej ujęcie w prowadzonej przez osobę fizyczną ewidencji środków trwałych, dokonywanie odpisów amortyzacyjnych czy zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów wydatków dotyczących nieruchomości. Nie są to jednak jedyne kryteria decydujące o takiej kwalifikacji gruntu lub budynku, bowiem do nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zaliczone winny być również te grunty lub budynki, które przejściowo nie są wykorzystywane przez osobę fizyczną w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, ale ich cechy oraz rodzaj powodują, że mogą być one wykorzystywane na ten cel. Natomiast warunków takich nie spełnia nieruchomość (budynek, grunt) przeznaczona na realizację niegospodarczych, osobistych ("prywatnych") celów życiowych osoby fizycznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2017 r. sygn. akt II FSK 791/16)". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, powyższy pogląd w pełni podziela. W konsekwencji powyższego, w ocenie Sądu, sporna nieruchomość spełniała zatem w 2017 r. wszystkie przesłanki do uznania jej za zajętą na prowadzoną działalność gospodarczą, zwłaszcza, że wspólnicy spółki cywilnej jako przedmiot działalność ujęli m.in. wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi i dzierżawionymi. Co więcej w 2017 r. sporna część budynku nie była zajmowana przez skarżących na własne, osobiste cele mieszkaniowe, jak również nie została oddana innym osobom w celu realizacji przez nich potrzeb mieszkaniowych. W ocenie Sądu nie sposób przy tym przyrównać sytuacji skarżących do sytuacji dewelopera. Inny jest bowiem cel prowadzonej działalności, bowiem skarżący zmierzali w 2017 r. do zawarcia umów najmu, zaś developer co do zasady zobowiązuje się do ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienia własności tego lokalu na nabywcę, albo do przeniesienia na nabywcę własności nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym lub użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i własności domu jednorodzinnego na niej posadowionego stanowiącego odrębną nieruchomość, co wynika wprost z treści art. 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1468). W konsekwencji, wobec faktu, że nieruchomość nabyta została w ramach prowadzonej przez skarżących w formie spółki cywilnej działalności gospodarczej, obejmującej w przeważającym zakresie wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, zaś w przedmiotowym okresie ani skarżący, ani tez osoby trzecie nie zajmowały jej na cele mieszkaniowe, należało uznać, że okresie remontu zmierzającego do przygotowania lokali mieszkalnych na wynajem była zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. W konsekwencji za prawidłowe należało uznać opodatkowanie zarówno gruntu, jak i całości budynku według właściwych stawek, tj. jako zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Mając na uwadze powyższe Sąd w oparciu o art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło