I SA/Gl 747/13

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Pełnomocnik skarżącego, będący adwokatem, przedstawił jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca podkreślił, że nie uzyskuje żadnego dochodu i dlatego musi korzystać z pomocy finansowej rodziny. Ponadto zobowiązany jest do zapłaty alimentów wobec syna w wysokości 1000 zł miesięcznie. Skarżący wskazał, że posiada nieruchomość zabudowaną o wartości około 70.000 zł. Do wniosku dołączono odpis decyzji z dnia 25 marca 2013 r. o uznaniu wnioskodawcy za osobę bezrobotną i odmowie przyznania mu prawa do zasiłku. Referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez m.in. udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, nadesłanie zaświadczenia wydanego we właściwym urzędzie pracy, że jest on nadal osobą bezrobotną, przedłożenie wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym (zastrzeżono, że jeżeli rachunki te zostały zajęte, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, a w razie ich likwidacji po dniu 20 kwietnia 2009 r. – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub odpis umowy z bankiem o zamknięciu rachunku) oraz udokumentowanie kosztów utrzymania gospodarstwa domowego i ewentualnych zaległości w tym zakresie. Odpowiadając na wezwanie, pełnomocnik stwierdził, że skarżący zamieszkuje wraz z matką w należącym do niej lokalu, lecz nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego, korzystając jedynie z jej wsparcia finansowego. Powtórzył, że nie uzyskuje on jakichkolwiek dochodów, ale utracił status bezrobotnego, nie stawiając się na wezwania urzędu pracy. Pełnomocnik wyjaśnił również, iż wnioskodawca nie posiada rachunku bankowego. Zapowiedział też nadesłanie odpisu wyroku zasądzającego alimenty, o który wystąpił do właściwego sądu. Pełnomocnik przedłożył odpisy, w większości poświadczone przez niego za zgodność z oryginałem, następującej dokumentacji: oświadczenie matki skarżącego, według którego w okresie trzech miesięcy udzieliła ona pomocy synowi w kwocie 300 zł, wniosku z dnia 30 lipca 2013 r. o wydanie odpisu wyroku zasądzającego alimenty, dokumenty potwierdzające wypłatę emerytury matce skarżącego (kwota do wypłaty wynosi 876,73 zł), dwa rachunki związane z utrzymaniem mieszkania, wystawione na matkę skarżącego, skierowane do niej zawiadomienie o wysokości opłat za mieszkanie (od 1 lipca bieżącego roku wynoszą one 389,42 zł), umowę, na podstawie której uzyskała ona tytuł prawny do lokalu, zeznanie podatkowe skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za ubiegły rok (wykazano w nim przychód z działalności gospodarczej w kwocie 11.630 zł, koszty jego uzyskania w kwocie 20.000 zł i stratę w kwocie 8.370 zł), oświadczenie matki syna skarżącego z dnia 18 sierpnia 2010 r., że alimenty w kwocie 1000 zł są płacone do jej rąk "od dnia przysądzenia do dnia dzisiejszego" oraz pocztowych potwierdzeń zapłaty tych alimentów za różne miesiące w ciągu ostatnich dwóch lat (ostatnie potwierdzenie dotyczy wpłaty kwoty 3000 zł w kwietniu bieżącego roku). Wpis od skargi, wyliczony z uwzględnieniem wartości przedmiotu zaskarżenia podanej w skardze, wynosi 1500 zł. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli wedle art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu, przedstawiając, z własnej inicjatywy lub na wezwanie, niezbędną dokumentację źródłową. Minimum staranności, jakiej można wymagać od strony, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do wykonania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Dotyczy to zwłaszcza wnioskodawcy, który reprezentowany jest przez pełnomocnika profesjonalnego. Tymczasem pełnomocnik skarżącego nie wykonał takiego wezwania w dostatecznym stopniu, co uniemożliwia wolną od wątpliwości ocenę przesłanek przyznania prawa pomocy w rozpatrywanym przypadku. Większość nadesłanych materiałów nie dotyczy wszak bezpośrednio wnioskodawcy, lecz obrazuje sytuację jego matki, z którą ma on nie pozostawać we wspólnym gospodarstwie domowym, w szczególności wskazuje jej dochody i wydatki ponoszone przez nią w związku z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Dochody pozostające do dyspozycji skarżącego i ciążące wyłącznie na nim wydatki wynikają z dokumentów dwojakiego rodzaju. Mianowicie oświadczenie jego matki określa jedyne jego udokumentowane dochody, tj. udzielane przez nią wsparcie finansowe, zresztą bardzo niewielkie, pozwalające na pokrycie wyłącznie drobnych codziennych wydatków, natomiast dowody odnoszące się do alimentów – wysokość ciążącego na nim w tej materii obowiązku. Te ostatnie są przy tym wystarczające i pozwalają na wyciągnięcie stosownych wniosków bez potrzeby sięgania do treści wyroku zasądzającego alimenty, o którego odpis pełnomocnik wystąpił. Zarówno oświadczenie matki dziecka skarżącego, aczkolwiek z niewiadomych powodów opatrzone datą sprzed prawie trzech lat, jak i – zwłaszcza – potwierdzenia zapłaty alimentów, choć pochodzące z różnych okresów, umożliwiają bowiem ustalenie wysokości tego obowiązku w kwocie podanej we wniosku. W tym kontekście podkreślić jednak wypada, że kwoty uiszczane z tego tytułu przez skarżącego przekraczają znacznie kwotę deklarowanych przez niego dochodów, a także niewielkich dochodów jego matki, która w świetle jego oświadczeń ma go w istocie utrzymywać. Ważne przy tym jest to, że najwyższa wpłata, w wysokości 3000 zł, została przez niego dokonana w kwietniu bieżącego roku, czyli w czasie, gdy miał on być już osobą bezrobotną, niemająca prawa do zasiłku – decyzję w tej materii wydano dnia 25 marca 2013 r.; skądinąd w tym miesiącu została też sporządzona skarga, w której zawarty został wniosek o prawo pomocy, mimo iż wpis od skargi w niniejszej sprawie ma wysokość dwukrotnie niższą. Wątpliwości, jakie wiążą się z tym faktem, nie rozwiewa oświadczenie pełnomocnika na temat przyczyn, dla których wnioskodawca ma już nie być zarejestrowany jako bezrobotny. Jest tak tym bardziej dlatego, że poprzestał on wyłącznie na oświadczeniu, iż strona nie posiada rachunku bankowego, chociaż wezwanie precyzowało sposób, w jaki należało udokumentować likwidację tego rachunku po dniu 20 kwietnia 2009 r. (zaświadczenie banku lub umowa o zamknięciu rachunku bankowego). W tym dniu sporządzono protokół kontroli, w której wskazano numer posiadanego wówczas przez skarżącego rachunku bankowego (k. 89 odwrót-90, tom II akt administracyjnych). Nie udowodniono zatem, że rachunek ów został zamknięty, co nie pozwala wykluczyć, iż skarżący nadal go wykorzystuje lub zgromadził na nim jakieś środki. Materiał dowodowy nadesłany przez pełnomocnika dotknięty jest więc mankamentami i nie przyczynia się do pełnego wyjaśnienia sytuacji wnioskodawcy, nie potwierdzając przywołanych przez niego okoliczności. Pełnomocnik profesjonalny powinien jednak zadbać, by było inaczej, podejmując starania celem nie tylko nadesłania wszystkich dokumentów wskazanych w wezwaniu, czego w rozpatrywanym przypadku nie uczynił, ale i wykazania powodów, dla których część z nich nie może być przedłożona; w niniejszej sprawie mógł przedstawić np. jakikolwiek dokument wystawiony w urzędzie pracy, poświadczający oświadczenie na temat wykreślenia skarżącego z rejestru osób bezrobotnych i przybliżający okoliczności, w jakich to nastąpiło, w tym datę wykreślenia. Wtedy można byłoby uznać, że z należytą starannością wykonał wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, udzielając wyczerpującej odpowiedzi na pytania postawione w wezwaniu i czyniąc tym samym zadość obowiązkowi dostarczenia całościowego i przekonującego materiału dowodowego dla potrzeb postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.