I SA/Gl 748/08

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 17 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniając wniosek, zwróciła przede wszystkim uwagę na problemy zdrowotne swoje i małżonka oraz na związane z nimi wydatki na zakup leków w wysokości około [...]zł miesięcznie. Według wniosku skarżąca i jej małżonek utrzymują się jedynie z emerytur w łącznej wysokości [...] zł, a ich majątek nieruchomy tworzą dom, dom w stanie surowym, działka gruntu oraz nieruchomość rolna o powierzchni 4,1280 ha. Do wniosku dołączono m. in. dokumentację medyczną strony i jej małżonka. Referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku poprzez: udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącą i jej małżonka, przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i jej małżonka, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont, nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2007 złożonych przez skarżącą i jej małżonka (lub ich wspólnego zeznania), przedstawienie zaświadczenia wydanego przez Agencję Rynku Rolnego, udzielającego odpowiedzi na pytanie o to, czy skarżąca lub jej małżonek otrzymują dopłaty związane z posiadanym przez nich gospodarstwem rolnym, a jeśli tak, to w jakiej wysokości i udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków z tytułu stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz kosztów leczenia, w szczególności zakupu leków. Wezwanie to doręczono w dniu 27 sierpnia 2008 r., jednak do chwili obecnej nie zostało ono wykonane. Skarżąca uiściła za pośrednictwem swojego rachunku bankowego należny w sprawie wpis w wysokości [...] zł, następnie zaś w piśmie z dnia 2 września 2008 r. zwróciła się do Sądu o zwrot tej opłaty oraz o "nierozpatrywanie" sprawy. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 przywołanej ustawy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że strona skarżąca nie wykazała, że powyższe przesłanki zostały spełnione, nie wykonując wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, skądinąd stosunkowo obszernego. Podkreślić zaś wypada, iż wezwanie takie – w myśl art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wystosowuje się do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Omawiane wezwanie oznacza więc w praktyce, iż złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. W rezultacie niewykonanie wezwania nie usuwa mankamentów wniosku, uniemożliwiając weryfikację twierdzeń skarżącej oraz ich konfrontację z niezbędną dokumentacją, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jej możliwości płatniczych. Taki stan rzeczy nie pozwala zaś uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w omawianej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05). Odnotować również trzeba, że w niniejszej sprawie zachodzi szczególna konieczność poczynienia wnikliwych ustaleń faktycznych, skoro skarżąca była w stanie, pomimo podniesionych przez siebie argumentów, uiścić cały należny wpis, będący najwyższą opłatą, jaka w ogóle może wchodzić w rachubę w tym postępowaniu. Na marginesie zauważyć przy tym wypada, iż strona, jak wynika z jej pisma z dnia 2 września 2008 r., nie zamierza kontynuować dochodzenia swoich praw w tymże postępowaniu, co niejako samo w sobie podważa potrzebę przyznania jej profesjonalnego pełnomocnika. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.