I SA/Gl 751/12

PostanowienieWSA w Gliwicach2012-09-24

Skład orzekający: Gabriel Radecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest bezrobotna, nie ma prawa do zasiłku i utrzymuje się z prac dorywczych w zamian za wyżywienie oraz drobne kwoty, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która jest bezrobotna, nie ma prawa do zasiłku i utrzymuje się z prac dorywczych w zamian za wyżywienie oraz niewielkie kwoty, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd uznał, że przedstawione przez skarżącego dowody, w tym zaświadczenie o bezrobotności i oświadczenia o niskich dochodach z prac dorywczych, są wystarczające do spełnienia tej przesłanki, nawet jeśli nie wszystkie okoliczności zostały formalnie udowodnione.
Stan faktyczny
Skarżący A.B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. Uzasadnił wniosek swoim bezrobociem, brakiem prawa do zasiłku oraz utrzymywaniem się z prac dorywczych w zamian za wyżywienie i niewielkie kwoty (około 100 zł miesięcznie). Do wniosku dołączył zaświadczenie o zarejestrowaniu jako osoba poszukująca pracy oraz rachunki dotyczące utrzymania nieruchomości. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku, co skarżący uczynił, ponownie nadsyłając zaświadczenie i rachunki oraz składając dodatkowe oświadczenia.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono skarżącemu doradcę podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 września 2012 r. sprawy ze skargi A.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; 2. ustanowić skarżącemu doradcę podatkowego. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Uzasadniając wniosek, podkreślił, że jest osobą bezrobotną, nie mającą prawa do zasiłku i utrzymująca się jedynie z prac dorywczych, wykonywanych w zamian za wyżywienie oraz drobne kwoty przeznaczane na pokrycie podstawowych wydatków. Do wniosku załączono zaświadczenie z dnia 18 czerwca 2012 r., zgodnie z którym wnioskujący jest od dnia 30 kwietnia 2012 r. zarejestrowany jako osoba poszukująca pracy. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący ponownie nadesłał to zaświadczenie oraz kserokopie dwóch rachunków dokumentujących niewielkie kwoty związane z utrzymaniem nieruchomości. Jednocześnie oświadczył, że prace dorywcze wykonuje sporadycznie, bez umowy, oraz że kwoty, otrzymywane przez niego obok wyżywienia, wynoszą około 100 zł miesięcznie. Podkreślił zarazem, iż zamieszkuje samotnie i nie posiada rachunków bankowych. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 tej ustawy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżący w wystarczający sposób wykazał, iż w jego przypadku przesłanka ta została spełniona, przedstawiając zaświadczenie potwierdzające, iż od kilku miesięcy jest on osobą bezrobotną, nie mającą prawa do zasiłku. Za wiarygodne można przy tym uznać jego pozostałe oświadczenia, według których prowadzi on gospodarstwo domowe samotnie i utrzymuje się z drobnych prac dorywczych w zamian za wyżywienie i niewielkie kwoty, chociaż okoliczności te nie zostały udowodnione. Trzeba bowiem z jednej strony wziąć pod uwagę fakt, że charakter prac dorywczych, które skarżący ma wykonywać, może uniemożliwiać ich udokumentowanie, skoro podstawą takich prac z reguły są umowy zawierane ustnie, a z drugiej że wersji prezentowanej przez wnioskodawcę nie można wykluczyć w świetle treści zgromadzonego materiału dowodowego. Kierując się zatem dyrektywami wypływającymi z prawa do sądu, realizacji którego służy przecież instytucja prawa pomocy, przyjąć trzeba, że skarżący nie może pokryć kosztów postępowania nawet w minimalnym zakresie. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło