I SA/Gl 751/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 23 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w trybie wznowienia postępowania decyzji ostatecznej w sprawie podatku od spadków i darowizn w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, P. G. złożył w Sądzie urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 10 sierpnia 2015 r., w którym zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, akcentując, że uzasadnienie wniosku złożył w odrębnym piśmie. W ów piśmie, datowanym również na 10 sierpnia 2015 r., skarżący nawiązał do merytorycznych aspektów tej sprawy, podkreślając w szczególności, że to na skutek działań administracji publicznej utracił swoje miejsce zamieszkania i miejsce, w którym prowadził działalność gospodarczą. Podkreślił, że utrzymuje się obecnie ze świadczenia socjalnego w kwocie 316 zł. Zaakcentował nadto, że postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie I SA/Wa 675/12 zwolniono go od kosztów sądowych i ustanowiono adwokata z urzędu. Zaznaczył przy tym, że w toku tamtego postępowania w sposób szczegółowy przedstawił swoją sytuacją rodzinną i majątkową. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach (patrz druk PPF) wynika, że skarżący samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, oraz że nie posiada jakiegokolwiek majątku. Z kolei przy piśmie z dnia 14 września 2015 r., odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego, skarżący nadesłał plik dokumentów źródłowych, na podstawie których ustalono, co następuje. Dochód brutto skarżącego w ubiegłym roku zamknął się w kwocie 9.468,31 zł i w całości stanowił dochód z tytułu zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego. Obecnie, tj. do dnia 30 września 2015 r. skarżący otrzymuje zasiłek okresowy w kwocie 271 zł. W sierpniu 2015 r. P. G. otrzymał dodatkowo kwotę 60 zł tytułem zasiłku celowego na zakup butów i odzieży. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w B. potwierdził nadto, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wypada w tym miejscu dodać, że ww. postanowienie przyznające mu prawo pomocy w zakresie całkowitym zostało wydane w dniu 25 kwietnia 2014 r. Ustalono wówczas, że skarżący utrzymuje się wyłącznie ze świadczeń z pomocy społecznej; wtedy było to świadczenie w wysokości 260 zł. Sąd nawiązał jeszcze do sprawy o sygn. akt I SA/Wa 675/12, w której również uwzględniono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej w skrócie: "P.p.s.a.", stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym lub całkowitym (art. 245 § 1 P.p.s.a.). Z uwagi na to, że P. G. zwrócił się do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych, jego wniosek podlega rozpoznaniu w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albowiem dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Jest więc regułą, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w tym zakresie, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zdaniem rozpoznającego wniosek, skarżący wykazał, iż w jego przypadku spełniona jest przesłanka wskazana w ww. przepisie. W toku rozpoznania sprawy uwzględniono przede wszystkim to, że źródłem dochodów wnioskodawcy jest w zasadzie wyłącznie pomoc Skarbu Państwa w postaci świadczeń z ogólnie pojmowanej pomocy społecznej. Nie sposób w takim przypadku przyjąć, że obowiązek poniesienia kosztów sądowych miałby być zaspokojony z uzyskiwanego przez niego wsparcia z budżetu Państwa. Sądy powinny bowiem zabezpieczać prawidłową równowagę pomiędzy, z jednej strony interesem państwa w pobieraniu opłat z tytułu rozpoznawania skarg, a z drugiej strony interesem skarżących w dochodzeniu swych roszczeń. Konsekwencją obciążenia takiej osoby kosztami postępowania sądowego byłaby fikcyjność przyznanych świadczeń z pomocy społecznej. W wyniku poczynionych wyżej rozważań orzeczono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy.