I SA/Gl 754/20

WyrokWSA w Gliwicach2020-10-07

Skład orzekający: Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Dorota Kozłowska, Monika Krywow

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, związany wiążącym stanowiskiem wierzyciela co do zarzutu nieistnienia obowiązku, może odmówić uwzględnienia tego zarzutu, nawet jeśli zobowiązany kwestionuje fakt otrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny, związany wiążącym stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., nie jest uprawniony do ponownego badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zarejestrowanie odbiornika RTV bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej.
Stan faktyczny
A. E. (zobowiązany) wniósł zarzuty do tytułu wykonawczego dotyczącego zaległości z tytułu opłaty abonamentowej RTV. Organ egzekucyjny uznał zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony, będąc związanym stanowiskiem wierzyciela (Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A.). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Zobowiązany skarżył postanowienie Dyrektora, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących dowodu rejestracji odbiornika i zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Asesor WSA Monika Krywow (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2020 r. sprawy ze skargi A. E. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako "Dyrektor" lub "organ nadzoru"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej jako "k.p.a.") oraz art. 17 § 1 i art. 18, art. 23 § 1, § 4 pkt 1 i art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm., dalej jako "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia A. E. (dalej jako "zobowiązany" lub "skarżący"), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. (dalej jako "organ egzekucyjny") z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie zarzutów do tytułu wykonawczego z dnia [...] r., nr [...]. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego, na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r., nr [...] wystawionego przez Pocztę Polską S. A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej (dalej jako "Wierzyciel") obejmującego zaległości z tytułu opłaty abonamentowej RTV za okres od 1 marca 2018 r. do 31 marca 2019 r. Ww. zawiadomieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia zobowiązanego w Urzędzie Miasta w Z. Odbiór zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego zobowiązany potwierdził w dniu [...] r. Pismem z dnia 26 lipca 2019 r. zobowiązany, powołując art. 33 § 1 pkt 1 oraz art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. wniósł zarzut oparty na nieistnieniu egzekwowanego obowiązku, wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, a zawiadomieniem z dnia [...] r. wstrzymał realizację zajęcia. Następnie pismem z dnia [...] r. organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska. Postanowieniem z dnia [...] r., Wierzyciel uznał za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S. A. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] r. Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r. uznał za nieuzasadniony zarzut wniesiony w sprawie egzekucji prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r., nr [...]. Na powyższe postanowienie zobowiązany złożył zażalenie, wnosząc o uchylenie przedmiotowego postanowienia w całości i wydanie rozstrzygnięcia uwzględniającego zarzut ewentualnie przekazującego sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi egzekucyjnemu w całości. Zobowiązany podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wskazał, że w świetle przytoczonych poglądów prezentowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych, wierzyciel zobowiązany jest przedstawić dowód powiadomienia zobowiązanego, jako abonenta o nadaniu indywidualnego numeru. Jeżeli z twierdzeń wierzyciela wynika, że powiadomienie to nastąpiło drogą pocztową, wierzyciel obowiązany jest przedstawić dowód wysłania pisma powiadamiającego. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie wierzyciel dysponuje jedynie kopią zawiadomienia, bez jakiegokolwiek dowodu jego przesłania. W konsekwencji wobec niewykazania przez wierzyciela, iż wypełnił on obowiązek wysłania zobowiązanemu zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego, brak podstaw do stwierdzenia, że po stronie zobowiązanego powstał obowiązek uiszczenia abonamentu RTV. Utrzymując w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, Dyrektor w pierwszej kolejności wskazał, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego. Można je wnosić w fazie wszczęcia postępowania, tj. w terminie 7 dni od daty otrzymania przez zobowiązanego odpisu tytułu wykonawczego, o czym stanowi art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Stwierdził, że przedmiot wniesienia zarzutów wyznacza przepis art. 33 § 1 tej, który zawiera zamknięty katalog przyczyn uzasadniających wniesienie tego środka prawnego. Zaznaczył przy tym, że zgodnie z przepisem art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § ł pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku, o którym mowa w art. 33 § 2, stanowiska wierzyciela nie wymaga się. Jednocześnie wskazał na treść art. 34 4 i 5 u.p.e.a. Dokonując oceny legalności postanowienia organu egzekucyjnego i odnosząc się do okoliczności faktycznych i prawnych z art. 34 u.p.e.a., Dyrektor stwierdził, że w terminie prawem przewidzianym, zobowiązany, powołując art. 33 § 1 pkt 1 oraz art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. wniósł zarzut oparty na nieistnieniu egzekwowanego obowiązku, wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wnosząc powyższy zarzut zobowiązany zaprzeczył, by po 13 grudnia 2007 r. składał wniosek o rejestrację odbiornika RTV lub też by wierzyciel zawiadomił go pisemnie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. W konsekwencji stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, że jakikolwiek odbiornik RTV będący w posiadaniu zobowiązanego został zarejestrowany, a tym samym, że istnieje podstawa do żądania uiszczenia przez zobowiązanego opłaty abonamentowej. Wierzyciel w swoim stanowisku uznał zarzut nieistnienia obowiązku za niezasadny. Z postanowienia wierzyciela wynika, iż w toku prowadzonego postępowania ustalono, że zobowiązany dokonał rejestracji odbiornika telewizyjnego, w wyniku której została wydana książeczka radiofoniczna, która służyła do dokonywania opłat abonamentowych oraz stanowiła dowód potwierdzający dokonanie rejestracji odbiorników. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych ww. rejestracji został przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...]. Odnosząc się do zarzutu podniesionego przez zobowiązanego, a opartego o treść art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., organ nadzoru podkreślił, że stanowisko wierzyciela jest dla niego wiążące, a przepisy u.p.e.a. nie przyznają organowi egzekucyjnemu prawa kwestionowania, bądź oceny postanowienia wierzyciela. W tej sytuacji organ egzekucyjny miał obowiązek uznać wniesiony przez zobowiązanego zarzut za nieuzasadniony, gdyż obowiązujące w tym zakresie uregulowania prawne nie przyznają organowi egzekucyjnemu prawa dobrowolnego uznania. W związku z powyższym uznał, że organ egzekucyjny będąc związany stanowiskiem wierzyciela, nie naruszył prawa orzekając zgodnie ze stanowiskiem wierzyciela. Po otrzymaniu informacji o ostateczności stanowiska wierzyciela, postanowieniem z dnia [...] r. uznał za nieuzasadniony zarzut wniesiony do tytułu wykonawczego z dnia [...] r. Nr [...], powołując się na wiążącą moc stanowiska wierzyciela. Podkreślił, iż organ egzekucyjny spełnia tylko rolę organu wykonawczego i rozstrzyga kwestie wskazane w u.p.e.a. Nie może zatem wnikać w zasadność i wymagalność obowiązku wskazanego przez wierzyciela w tytule wykonawczym. Również organ nadzoru nad prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym nie jest uprawniony do wzruszenia postanowienia wydanego przez wierzyciela. Wiążąca moc ostatecznego postanowienia wierzyciela odnosząca się także do organu nadzoru wyklucza także ponowną ocenę zarzutu, jaki był istotą rozważań w postępowaniu dotyczącym stanowiska wierzyciela. Organ ten nie może dokonywać merytorycznej oceny stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów na podstawie art. 33 § 1 pkt. 1-5,7 u.p.e,a,, a ostateczne postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela jest dla niego wiążące. Zdaniem Dyrektora wystarczającym było odniesienie się do zarzutów w trybie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. przez powołanie się na wiążącą moc ostatecznego w administracyjnym toku postępowania postanowienia wierzyciela. Postanowienie wierzyciela z dnia [...] r., wydane w pierwszej instancji, zostało utrzymane w mocy postanowieniem z dnia [...] r. i stało się ostateczne w administracyjnym toku postępowania. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż zobowiązany został powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Został przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...], a w aktach sprawy znajduje się dowód w postaci duplikatu "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia [...] r.). Obowiązek nadania indywidualnych numerów identyfikacyjnych został nałożony na Pocztę Polską S.A. rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342), które weszło w życie dnia 13 grudnia 2007 r. Ponieważ rozporządzenie nie posługuje się pojęciem "doręczenia" lecz "przesłania zawiadomienia". Poczta Polska S.A. przez przesłane zawiadomienia zwykłą przesyłką listową wykonała obowiązek zawiadomień użytkowników (posiadaczy książeczek opłat rtv) - o nadaniu indywidualnych numerów. Zatem Poczta Polska S.A. nie jest zobowiązana do legitymowania się potwierdzeniem doręczenia ww. zawiadomienia, gdyż prawodawca nakazał operatorowi przesłanie zawiadomienia. Dyrektor na poparcie powyższego twierdzenia odwołał się do wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego Wskazał, iż obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej wynika z ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 roku o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2019, poz.1801, dalej jako "ustawa abonamentowa"). Zgodnie z art. 3 ust. 4 tej ustawy opłatę abonamentową uiszcza się z góry do 25 dnia miesiąca, za który opłata jest należna. Opłata może być uiszczona z góry za cały rok albo za wybrane miesiące. Zgodnie z art. 7 ust. 3 ww. ustawy do opłat abonamentowych oraz do opłaty, o której mowa w art. 5 ust. 3, stosuje się przepisy u.p.e.a. w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym. Zgodnie art. 2 § 1 pkt. 1 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, 924 i 1018). W skardze na powyższe postanowienie zobowiązany podniósł zarzut naruszenia przepisów art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej oraz § 3 i § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342, dalej jako "rozporządzenie"). Tym samym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego, a także postanowień Wierzyciela i zasądzenie kosztów postępowania w sprawie. W uzasadnieniu skargi zobowiązany wskazał na treść art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy abonamentowej. Zauważył, że począwszy od 2007 r., z mocy § 3 rozporządzenia dowodem rejestracji odbiornika RTV jest: wniosek o rejestrację takiego odbiornika zgłoszony przez jego użytkownika (tiret pierwszy) lub zawiadomienie o nadaniu użytkownikowi indywidualnego numeru identyfikacyjnego (tiret drugi). Skarżący stwierdził, że począwszy od 2007 r. nie składał wniosku o rejestrację odbiornika RTV. Również wierzyciel nie podnosi powyższej okoliczności. Natomiast odnosząc się do drugiej ze wskazanych form stanowiących dowód rejestracji odbiornika zaznaczył, że w myśl 5 ust. 2 rozporządzenia operator publiczny, w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek (dotychczasowych dowodów zarejestrowania odbiornika) indywidualny numer identyfikacyjny. o nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika przesyłając zawiadomienie. Ponieważ jak twierdzi wierzyciel przed 2007 r. skarżący był zarejestrowanym abonentem posiadającym imienną książeczkę opłat abonamentowych, obowiązkiem wierzyciela było nadanie skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego i zawiadomienie go o tym fakcie poprzez przesłanie mu stosownego zawiadomienia. Tymczasem wierzyciel z obowiązku przesłania zawiadomienia skarżącemu się nie wywiązał. Skarżący stwierdził, że wierzyciel nie jest w stanie faktu przesłania zawiadomienia skarżącemu udowodnić, a on sam zaprzecza, by takie zawiadomienie otrzymał. Odwołał się przy tym do stanowiska sądów administracyjnych, w tym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 23/18, wyroku tutejszego Sądu z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. akt 180/18 i innych. Zdaniem skarżącego, w świetle powołanych wyroków, wierzyciel zobowiązany jest przedstawić dowód powiadomienia zobowiązanego jako abonenta o nadaniu mu indywidualnego numeru. Jeśli, jak wynika z wyjaśnień wierzyciela, powiadomienie to nastąpiło drogą pocztową, wierzyciel obowiązany jest przedstawić przynajmniej dowód wysłania pisma powiadamiającego. W przedmiotowej sprawie tymczasem wierzyciel dysponuje jedynie kopią zawiadomienia, bez jakiegokolwiek dowodu jego przesłania. W konsekwencji, prowadzenie wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego w zakresie powyższego obowiązku uznał za nieuprawnione. W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Rozpoznając niniejszą sprawę w pierwszej kolejności wskazać należy na treść art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. (obecnie art. 33 § 2 u.p.e.a.), który zawiera enumeratywne wyliczenie przyczyn, które mogą stanowić podstawę prawną zarzutu zgłoszonego przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zgłoszony przez skarżącego zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku mieści się w punkcie 1 art. 33 § 1 tej ustawy. Stanowił on, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Natomiast art. 34 § 1 tej ustawy regulował, w jakich przypadkach organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela i kiedy wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem zgodnie z art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 tejże ustawy, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny działając na podstawie art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a., przekazał zgłoszone zarzuty wierzycielowi celem zajęcia stanowiska w sprawie. Wierzyciel ostatecznym postanowieniem z dnia [...] r. utrzymującym w mocy własne postanowienie z dnia [...] r. uznał zarzut nieistnienia obowiązku ze nieuzasadniony, zaś organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Kwestia ta nie budzi jakichkolwiek wątpliwości zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 359/12). Tym samym związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Postanowienie organu odwoławczego jest zatem prawidłowe i nie narusza prawa. Analizując kwestię prawidłowości stanowiska Wierzyciela, do której to oceny Sąd jest zobowiązany na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r., tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") i art. 135 p.p.s.a., należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, iż zarejestrowanie odbiornika bez późniejszego jego wyrejestrowania przesądza o obowiązku uiszczenia opłat abonenckich (tak wyrok tutejszego Sądu z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1321/16). Należy przypomnieć, że opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane mocą art. 2 (1) pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz.U. z 1960 r., poz. 307 ze zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.). Następnie w dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika. Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa abonamentowa. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Tym samym obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie tej ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik. Zatem zarejestrowanie odbiornika pod rządami uprzednio obowiązujących ustaw bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy abonamentowej obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. W niniejszej sprawie, co wynika z zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, zobowiązany miał zarejestrowany odbiornik wg imiennej książeczki opłaty abonamentowej [...]. Okoliczności tej zobowiązany nie kwestionował. Oznacza to, że dokonał on rejestracji odbiornika RTV, a zatem zobowiązany jest do uiszczenia opłaty abonamentowej, zwłaszcza, że nie przedstawił on dowodu jego wyrejestrowania. Fakt, że od 2007 r. nie rejestrował on kolejnych odbiorników pozostaje zatem, w świetle powyższych przepisów, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) - por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 (część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia), wyrok tutejszego Sądu z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 236/13. Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w: § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 r. rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342); oraz § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676). Na ciążący na użytkowniku odbiorników obowiązek niezwłocznego powiadomienia (przez złożenie w placówce Poczty Polskiej "Formularza zgłoszenia danych") m.in. o zaprzestaniu używania odbiorników zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny, w powołanym wyroku z dnia 16 marca 2010 r. Należy podkreślić, że powyższego stanowiska nie zmienia argumentacja strony skarżącej dotycząca nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego na podstawie § 5 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. W myśl tego przepisu dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2). Zdaniem Sądu nie jest możliwe oparcie twierdzenia o braku obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej w oparciu w ww. przepis. Nie odnosi się on bowiem do konieczności uiszczenia opłat abonamentowych, jak również nie zwalnia z obowiązku uiszczania tych opłat. Należy zauważyć, że rozporządzenie to zostało wydane na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy abonamentowej. Tymczasem zgodnie z nim minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Nie można zatem przyjąć, wobec takiego brzmienia delegacji, aby Minister Transportu mógł stanowić normy statuujące lub znoszące ustawowo określony obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej. Sąd podziela w tym względzie stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie sygn. akt II FSK 2116/1, w którym stwierdzono, że ustawa abonamentowa statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników RTV: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art. 2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane, to w sensie prawnym są to jednak dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w treści art. 7 ust. 1 ustawy abonamentowej, który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika RTV należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu ich rejestracji. Analogiczne wnioski wynikają z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 913/15. Należy także zauważyć, że użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2. Ustawodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (por. powoływany już wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt 2116/16). W niniejszej sprawie wierzyciel dołączył do akt blankiet zawiadomienia z datą [...] r., na którym widnieje informacja "data i miejsce nadania: [...]" i choć nie załączył do akt dowodu wysłania (choćby kopii koperty), to z uwagi na podniesione wyżej argumenty, okoliczność podnoszona przez skarżącego nie ma jednak znaczenia dla przyjęcia, czy w sprawie istniał, czy też nie istniał obowiązek skarżącego do uiszczania opłaty. Dla oceny tej okoliczności istotnym jest, że zobowiązany dokonał rejestracji odbiornika RTV, a nie dokonał jego wyrejestrowania. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło