I SA/Gl 761/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie WSA Bożena Miliczek-Ciszewska (spr.), Bożena Pindel, Protokolant specjalista Beata Kuziel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sprostowania postanowienia dotyczącego zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. A sp. z o.o. z siedzibą w K., zwana dalej zamiennie "stroną", "spółką", "zobowiązaną" lub "skarżącą", reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., zwanego dalej "organem odwoławczym" lub "Kolegium", Nr [...] z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Miasta L., zwanego dalej "wierzycielem", Nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie sprostowania postanowienia wierzyciela z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów zgłoszonych przez zobowiązaną. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 113 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a." oraz art. 17, art. 18, art. 23 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., aktualnie: Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a" lub "ustawą egzekucyjną" oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj.: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925). Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Spółka wniosła do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K., zwanego dalej "organem egzekucyjnym" zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny przekazał zarzuty wierzycielowi celem zajęcia stanowiska. Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] r. uznał te zarzuty za nieuzasadnione. Postanowieniem z dnia [...] r. wierzyciel dokonał sprostowania z urzędu oczywistej omyłki w postanowieniu z dnia [...] r. Nr [...] poprzez wprowadzenie w miejsce zwrotu "A` Sp. z o.o.", zwrotu "A Sp. z o.o." (w wierszu 1 sentencji, w wierszu 3 uzasadnienia, w wierszu 5 uzasadnienia, w rozdzielniku w punkcie 2). W zażaleniu na postanowienie z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącej wniósł o jego uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wskazał, że środki odwoławcze składa z ostrożności, bowiem orzeczenia zostały spółce doręczone i zachodzi wątpliwość, jaki podmiot jest ich adresatem. Stwierdził, że w prostowanym postanowieniu ani w jednym miejscu nie użyto prawidłowego określenia firmy strony. Nie może to być zatem omyłka, a tym bardziej oczywista; organ nadużył uprawnienia w zakresie samokontroli wydawanych orzeczeń. Ocenił działanie wierzyciela jako brak należytej staranności, szczególnie w kontekście podniesionego zarzutu egzekucyjnego dotyczącego oznaczenia zobowiązanej w tytułach wykonawczych. Zaskarżonym postanowieniem Kolegium utrzymało w mocy postanowienie wierzyciela z dnia [...] r. W uzasadnieniu opisało stan sprawy i przywołało regulację prawną zawarta w art. 113 § 1 i 144 k.p.a. Organ odwoławczy wskazał, że omyłka miała charakter oczywisty i polegała na częściowo błędnym zapisaniu nazwy spółki, polegającym na użyciu słowa "[...]" zamiast "[...]". Podkreślił, że z całokształtu sprawy jednoznacznie wynika, że omyłka miała charakter oczywisty i wynikała z nieprawidłowego zapisu nazwy spółki, które nie zmienia brzmienia nazwy. Wskazał, że nie ulega wątpliwości to jaki podmiot był stroną postępowania i do kogo postanowienie z dnia [...] r. zostało skierowane. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a w konsekwencji uchylenie postanowienia wierzyciela; względnie o uchylenie zaskarżonej "decyzji" oraz poprzedzającej ją "decyzji" Burmistrza Miasta L. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Nadto o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, a to art. 113 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że organ administracji miał prawo wydać postanowienie o sprostowaniu rzekomo oczywistej, omyłki pisarskiej. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej opisał przebieg postępowania w sprawie wniesionych zarzutów na postępowanie egzekucyjne podkreślając, że w toku tego postępowania podnosił okoliczność, że postanowienie z dnia 13 stycznia 2014 r. zostało skierowane do podmiotu, który nie istnieje, ale organ odwoławczy się z tym nie zgodził i konieczne było wywiedzenie skargi. Akcentował fakt, że wierzyciel wielokrotnie kierował na adres skarżącej pisma z różnymi nazwami adresatów pomimo tego, że nazwa spółki przez kilka lat nie była zmieniana – co ocenił jako niedopuszczalne. Natomiast odnosząc się do zaskarżonego postanowienia rektyfikacyjnego, powołując się na wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2012 r., I OSK 782/12 (LEX nr 1264937) wskazał, że nie sposób się zgodzić z twierdzeniem organów, że podanie innej nazwy niż nazwy skarżącej jest oczywista omyłką, gdyż w obrocie gospodarczym funkcjonuje wiele podmiotów o podobnych nazwach. Działania organu zakwalifikował jako niedbalstwo, które nie powinno podlegać ochronie prawnej. Wskazał, że Kolegium zignorowało fakt, że spółka wnosiła środki zaskarżenia tylko z ostrożności. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, w pełnym zakresie podtrzymując stanowisko i argumentację, zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "ustawą p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.). Ze względu na prezentowany w skardze sposób argumentacji, w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że w niniejszym postępowaniu kontroli Sądu zostało poddane postanowienie Kolegium utrzymujące w mocy postanowienie wierzyciela prostujące oczywistą omyłkę pisarską. Ocena legalności postanowienia Kolegium utrzymującego w mocy stanowisko wierzyciela w przedmiocie zarzutów została dokonana przez Sąd w postępowaniu, które toczyło się pod sygnaturą akt I SA/Gl 760/14. W tym zaś stanie rzeczy rozstrzygnięcie sporu ogranicza się do stwierdzenia, czy omyłka sprostowana postanowieniem wierzyciela z dnia 17 stycznia 2014 r. miała charakter omyłki oczywistej i dopuszczalne było jej sprostowanie w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Stan faktyczny sprawy został wyżej przedstawiony, natomiast w zakresie stanu prawnego wskazać trzeba na art. 18 u.p.e.a., zgodnie z który, jeżeli przepisy ustawy egzekucyjnej nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Na mocy tego odesłania zastosowanie w sprawie znalazł art. 113 § 1 i § 3 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach (§ 1). Na postanowienie w sprawie sprostowania i wyjaśnienia służy zażalenie (§ 3). Na mocy odesłania zawartego w art. 126 k.p.a. ta regulacja znajduje odpowiednie zastosowanie do postanowień. Sąd wskazuje, że w doktrynie i judykaturze wady orzeczeń dzieli się na istotne i nieistotne. Wady istotne podlegają naprawieniu w wyniku uruchomienia środków zaskarżenia, w trybach zwyczajnych i nadzwyczajnych. Natomiast wady nieistotne podlegają rektyfikacji. Nie budzi wątpliwości, że sprostowaniu nie mogą podlegać błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Sprostowanie nie może bowiem prowadzić do merytorycznej zmiany orzeczenia. Podkreślić należy, iż organ może dokonać sprostowania orzeczenia tylko i wyłącznie wówczas, gdy spełniona zostanie choćby jedna z przesłanek określonych w art. 113 § 1 k.p.a., tj. w orzeczeniu tym zachodzi "błąd pisarski lub rachunkowy" lub "inna oczywista omyłka". Orzecznictwo sądowe ukształtowało następujący sposób interpretacji ww. pojęć: "błąd rachunkowy" oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, np. dodawania lub dzielenia, a "błąd pisarki" - widoczne, wbrew zamierzeniu władzy, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię albo widocznie nie zamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów, omyłki polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez władzę, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa itp." (wyrok NTA z dnia 13 stycznia 1932 r., L. rej. 8334/30, cyt. za: E. Iserzon, Komentarz, 1937, s. 179-180, wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., II SA 863/00, LEX nr 75522). Na równi z błędem rachunkowym i pisarskim traktowana jest inna oczywista omyłka. Pomimo, iż art. 113 § 1 k.p.a. nie zawiera definicji legalnej oczywistej omyłki to już z samego potocznego rozumienia tego pojęcia wynika, iż jest to błąd ewidentny, łatwo zauważalny i niewymagający dodatkowych zabiegów myślowych, obliczeń, ustaleń (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 czerwca 2008 r. II SA/Sz 219/08; dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd stwierdza, że do sprostowania takiej właśnie oczywistej omyłki pisarskiej doszło w postanowieniu wierzyciela z dnia 17 stycznia 2014 r. Błąd jest ewidentny i polegał na umieszczeniu w słowie "[...]", stanowiącym fragment nazwy skarżącej litery "H", której tam nie powinno było być. Niewątpliwie taki błąd jest efektem braku precyzji organu, ale zwykle oczywiste omyłki pisarskie są wynikiem braku precyzji czy niechlujstwa. Jednak w okolicznościach sprawy sprostowanie tej oczywistej omyłki pisarskiej nie prowadzi do zmiany w zakresie ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej, czy ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Sprostowanie nie prowadzi do merytorycznej zmiany orzeczenia. Podkreślić trzeba, że nie prowadzi też do zmiany podmiotu, w stosunku do którego toczy się postępowanie egzekucyjne. Nie wykracza więc poza dopuszczalne ramy. W postanowieniu z dnia [...] r. wierzyciel ocenił jako niezasadne zarzuty skarżącej na prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Rektyfikacja niczego w tym zakresie nie zmieniła, tylko wyeliminowała oczywistą omyłkę pisarską w nazwie adresata postanowienia. Ocena jako dopuszczalnego i prawidłowego sprostowania przedmiotowej oczywistej omyłki pisarskiej w żaden sposób nie wpływa na ocenę podniesionego przez skarżącą zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne w postaci zarzutu wadliwości tytułów wykonawczych w związku z nieprawidłowym oznaczeniem firmy zobowiązanej, które polegało na pominięciu części firmy, a nie dodaniu litery "H" w słowie "[...]". W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie uchybia prawu w sposób określony w art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a. i na podstawie art. 151 tej ustawy, oddalił skargę.