I SA/Gl 764/14

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 25 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych 2007 r. w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części. Oświadczyła w szczególności, że utrzymuje się z prac dorywczych, nie ma żadnych oszczędności ani majątku. Według wniosku strona pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem, prowadzącym działalność gospodarczą, oraz z matką i z pełnoletnim bratem. Pismem doręczonym w dniu 12 września 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku poprzez: nadesłanie zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem miejsca zamieszkania skarżącej oraz ewentualne wyjaśnienie, jakie relacje rodzinne łączą te osoby ze skarżącą, udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącą i przez osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, złożenie wyjaśnień na temat prac dorywczych, o których mowa we wniosku, określających w szczególności charakter tych prac oraz aktualną wysokość wynagrodzenia uzyskiwanego z tego tytułu, przedłożenie wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i przez osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat, nadesłanie kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2013 złożonych przez skarżącą oraz przez inne osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, przedstawienie zaświadczenia wydanego we właściwym urzędzie pracy, że skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, dostarczenie dokumentów dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez ojca skarżącej, w szczególności raportów kasowych za ostatnie trzy miesiące oraz deklaracji na podatek od towarów i usług ksiąg rachunkowych lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów za ostatnie sześć miesięcy (w pełnej wersji), a także ewidencji środków trwałych, wyjaśnienie, komu przysługuje tytułu prawny do lokalu położonego, który w dokumentach znajdujących się w aktach administracyjnych był określony jako adres zamieszkania skarżącej, złożenie udokumentowanych wyjaśnień dotyczących pełnoletniego brata skarżącej oraz nadesłanie kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie. Wezwanie to nie zostało dotąd wykonane, natomiast w ostatnim dniu wyznaczonego nim terminu uiszczono należny wpis od skargi. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu, przedstawiając dokumentację źródłową. Minimum staranności, jaką powinna ona przejawić, polega na dokładnym wykonaniu wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Tymczasem skarżąca w ogóle nie wykonała takiego wezwania – termin wyznaczony w tej materii upłynął bezskutecznie z dniem 19 września 2014 r. (piątek), kiedy został uiszczony wpis od skargi, co pośrednio wskazuje, iż strona nie ma zamiaru dalej wspierać wniosku, choć go nie cofnęła. Należy zaś podkreślić, że stosownie do art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wezwanie tego rodzaju wystosowuje się do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Umożliwia ono weryfikację oświadczeń zamieszczonych we wniosku poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, a co za tym idzie gwarantuje wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Brak dokumentów źródłowych wyklucza poczynienie ustaleń faktycznych dotyczących któregokolwiek z aspektów sytuacji wnioskodawczyni, w szczególności dochodów i wydatków jej gospodarstwa domowego. Nie wiadomo zresztą nawet tego, z kim w istocie ona to gospodarstwo tworzy, skoro ani nie przedłożyła zaświadczenia w sprawie zameldowania, ani nie złożyła udokumentowanych wyjaśnień na temat lokalu, który w aktach administracyjnych został wymieniony jako jej miejsce zamieszkania. Nie bez znaczenia pozostaje też fakt, że wpis od skargi został uiszczony, gdyż wzmacnia on od wątpliwości co do tego, iż poniesienie kosztów sądowych rzeczywiście może wiązać się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla skarżącej i jej rodziny. Niewykonanie wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku nie pozwala więc uwzględnić wniosku, pozostawiając bez odpowiedzi te wszystkie pytania, które postawiono w wezwaniu; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.