I SA/Gl 765/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska, Sędzia NSA Marek Kołaczek (sprawozdawca), Asesor WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Anna Charchuła, po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi "B" na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości uchyla zaskarżone postanowienie Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta B., działając a podstawie art. 21 § 1 pkt 1, § 3, art. 47 § 3, art. 51 § 1 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 13 z 1996 r., Nr 13, poz. 74 ze zm.), art. 3 i 6 ust. 9 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9 poz. 31 ze zm.) w zw. z uchwałą Rady Miejskiej w B. nr [...] z dnia [...] 2003 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień od podatku od nieruchomości określił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości od [...] do [...] 2004 r. w łącznej wysokości [...] zł. Adresatem tej decyzji był "A" w B.. Z uzasadnienia decyzji wynikało, że przedmiotowym podatkiem objęto altany znajdujące się na terenie "A" o powierzchni przekraczającej [...] m2 użytkowane przez działkowców. Powyższą decyzję wysłano na adres: "A" ul. [...],[...] B." i jej odbiór pokwitował W.H. - prezes w dniu [...] 2004 r. W dniu [...] 2005 r. (data stempla pocztowego) "B" wniósł odwołanie od powyższej decyzji żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu podniesiono, że z uzasadnienia decyzji wynika, iż dotyczy ona altan o powierzchni przekraczającej [...] m2. Wskazano, że "A" w B.nie posiada osobowości prawnej, gdyż taką posiada "B". Zaznaczono, iż "A" nie jest jednostką samodzielną i jest jednym z elementów struktury organizacyjnej "B". Nadto zobowiązanym do składania deklaracji podatkowej nie jest "B", gdyż nie jest on właścicielem altan. Właścicielami altan są poszczególni członkowie "B", błędnie więc – zdaniem odwołującego się – określono adresata decyzji. W zakończeniu stwierdzono, iż "B" nie został poinformowany o wszczęciu postępowania, a więc wyznaczenie trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie było iluzoryczne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 233 § 1 i 2, art. 228 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), stwierdziło, że odwołanie nastąpiło z uchybieniem 14 dniowego terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. zawiera prawidłowe pouczenie Strony co do terminu wniesienia środka odwoławczego. Z załączonego do akt sprawy potwierdzenia odbioru wynika, że decyzję doręczono w dniu [...] 2004 r., więc termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 30 grudnia 2004 r. W konsekwencji uznano, że odwołanie wniesione zostało po terminie. Ponadto odwołujący się nie zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z uprawdopodobnieniem, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Na powyższe postanowienie "B" wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się jego uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej je Decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. W uzasadnieniu skargi wyeksponowano fakt, że w postępowaniu podatkowym nie brał udziału organ "B" uprawniony do działania tj. "B". Wyrażono pogląd, że w związku z powyższym dopuszczono się istotnego naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko i argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Zatem stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie (decyzja) zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona. Istota sporu sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy decyzja organu pierwszej instancji doręczona została w sposób prawidłowy, bowiem odpowiedź ta w sposób oczywisty skutkuje na ocenę legalności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. opartego o przepis art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), stwierdzającego, że odwołanie od tej decyzji wniesione zostało po upływie 14-dniowego terminu do jego wniesienia. Art. 228 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi ,że: organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia: 1) niedopuszczalność odwołania, 2) uchybienie terminowi do wniesienia odwołania". Odwołanie może być niedopuszczalne z wielu przyczyn. Najogólniej rzecz biorąc, jest to taka sytuacja, w której obowiązujące prawo nie przewiduje możliwości prowadzenia postępowania odwoławczego. Są to zatem okoliczności, które nie wynikają z treści decyzji, lecz są w stosunku do niej zewnętrzne. Tak więc wniosku o niedopuszczalności odwołania organ nie może wyprowadzać z oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu. Tego rodzaju problem wymaga bowiem właśnie rozstrzygnięcia merytorycznego. Niedopuszczalność odwołania występuje natomiast, gdy nie istnieje przedmiot odwołania, tzn. sama decyzja, odwołanie wnosi podmiot nieuprawniony itp. Konsekwencje uchybienia terminu do wniesienia odwołania są takie, że powodują zamknięcie drogi do dalszego rozpatrywania sprawy. Jeżeli organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu. Uchybienie terminu nie podlega żadnym ocenom ani stopniowaniu skali tego naruszenia. Nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia w tym zakresie, chyba że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu, a wniosek ten zostanie uwzględniony. Podkreślić jednak trzeba, że pomimo tego, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, nie zwalnia to organu podatkowego od przeprowadzenia postępowania z przestrzeganiem wszelkich obowiązujących zasad. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego (Komentarz do art. 228 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U.97.137.926/, [w:] C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla, Ustawa Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2003, wyd. III). Zgodnie z art. 223 § 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (§ 2 pkt 1). Nie ulega zatem żadnej wątpliwości, że aby stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania warunkiem niezbędnym jest poczynienie ustaleń, że decyzja została prawidłowo doręczona stronie. Tymczasem w niniejszej sprawie takich ustaleń brak, pomimo wyeksponowanych w tym zakresie zarzutów w odwołaniu. W konsekwencji należy stwierdzić, że organ odwoławczy w ogóle nie wyjaśnił stanu faktycznego. Mianowicie nie odniósł się do istotnego zagadnienia, kto winien być adresatem decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości w sytuacji, gdy podatkiem tym objęto altany o powierzchni przekraczającej [...] m2 znajdujące się na terenie "A" użytkowane przez działkowców i czy przedmiotową decyzję prawidłowo doręczono stronie (zgodnie z uregulowaniami przepisów rozdziału V Ordynacji podatkowej). Ustalenia powyższe powinny być poczynione z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9 poz. 31 ze zm.) jak i obowiązującej jeszcze w dniu wydania decyzji ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych oraz statutu "B". W ocenie sądu materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania przed organami podatkowymi nie daje podstawy do jednoznacznego uznania legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Należało zatem stwierdzić, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania podatkowego, a w szczególności art. 122 Ordynacji podatkowej. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, że przedmiotowe odwołanie zostało złożone po upływie terminu do jego wniesienia. Wobec powyższego należało zaskarżone postanowienie uchylić w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 270).