I SA/Gl 777/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędziowie sędzia WSA Teresa Randak sędzia WSA Bożena Pindel po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości w kwestii wniosku strony skarżącej o wyłączenie sędziego WSA Bożeny Miliczek – Ciszewskiej postanawia oddalić wniosek. W zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 listopada 2012 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej skarżący Z. W. zawarł wniosek o wyłączenie sędziego WSA Bożeny Miliczek – Ciszewskiej, która brała udział w wydaniu zaskarżonego tym zażaleniem postanowienia. Ponieważ wniosek powyższy nie zawierał uzasadnienia, na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 grudnia 2012 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o wyłączenie sędziego poprzez podanie przyczyny uzasadniającej to wyłączenie i uprawdopodobnienie jej istnienia – w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Odpowiadając w terminie na wezwanie skarżący w piśmie z dnia 5 stycznia 2013 r. (data prezentaty 14 stycznia 2013 r.) wskazał, że sędzia WSA Bożena Miliczek – Ciszewska "nie podejmuje działań pozakarnych, zmierzających do opłaty sprawy przez Skarżącego (...)". Dodał, że Sędziego tego z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K. "łączą stosunki osobiste, lub umowne zawodowe dające wątpliwości istnienia okoliczności wywołujące jej odpowiedzialność, bezstronność bo ją zniosła, bo nie pouczyła Kolegium SKO w K., żeby uzupełniła ten brak formalny własny". W dniu 28 stycznia 2013 r. sędzia WSA Bożena Miliczek – Ciszewska złożyła oświadczenie, w którym zaznaczyła, że brak jest podstaw do wyłączenia jej zarówno z mocy ustawy - art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie: P.p.s.a., ani też nie zachodzą przyczyny wyłączenia, o których mowa w art. 19 tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 18 § 1 P.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie zaś z treścią art. 19 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Art. 19 P.p.s.a., w odróżnieniu od art. 18 tej ustawy, zawierającego katalog przyczyn powodujących wyłączenie sędziego z mocy samej ustawy, a zatem bezwzględne wyłączenie sędziego (określane jako iudex inhabilis) reguluje kwestię wyłączenia sędziego z przyczyn innych niż wymienione w art. 18, a zatem dotyczy względnych przesłanek wyłączenia sędziego (iudex suspectus). Wskazać należy, że wniosek o wyłączenie sędziego powinien być zgłoszony w formie pisemnej lub ustnie do protokołu w sądzie. Oprócz ogólnych warunków, którym winno odpowiadać każde pismo strony, wniosek o wyłączenie sędziego powinien zawierać wskazanie sędziego, podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie oraz powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny (art. 20 P.p.s.a.). Wniosek, który nie odpowiada powyższym wymogom podlega oddaleniu. Wnioskodawca powinien wskazać okoliczności w postaci konkretnych faktów, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do art. 22 § 2 powołanej ustawy, musi być nadto poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Zaznaczyć należy, że instytucja wyłączenia sędziego tak z mocy prawa (art. 18 P.p.s.a.), jak i na wniosek strony (art. 19 P.p.s.a.) stanowi istotną gwarancję procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, w którym sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Rozpatrując zatem złożony przez skarżącego wniosek podnieść w pierwszej kolejności należy, że z jego uzasadnienia (pomimo nie wskazania tego przepisu w treści wniosku) wynika żądanie wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 P.p.s.a. Podkreślić następnie należy, że skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił przyczyny wyłączenia sędziego na podstawie tego przepisu. W orzecznictwie podkreśla się, że okoliczność (lub okoliczności) przemawiające za wyłączeniem sędziego powinny być określone wyraźnie i w taki sposób, by wskazywały co najmniej na możliwość wystąpienia sytuacji, w których zachowanie bezstronności przez sędziego mogłoby być obiektywnie utrudnione (por. postanowienie NSA z dnia 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 971/10, LEX nr 737718). Co więcej, okoliczność mogąca wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi przy tym nie tylko faktycznie wystąpić, ale i być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji (por. postanowienie NSA z dnia 10 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 697/09, LEX nr 737655). Minimum wymogów w tym zakresie wskazuje zresztą art. 20 P.p.s.a., według którego strona składając wniosek o wyłączenie sędziego powinna uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Zaznaczyć także trzeba, że jeżeli sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie złożył oświadczenie, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a. dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 167/11, LEX nr 783740). W rozpatrywanej sprawie skarżący wskazał de facto jedynie na rzekome "stosunki osobiste", łączące sędziego, który miałby podlegać wyłączeniu, z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K., co nie zostało jednak w żaden sposób umotywowane. Sąd za zasadne uważa przy tym wskazać, że w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej nie uczestniczyła obecna Sędzia WSA Bożena Miliczek – Ciszewska, zatem nie może być ona wyłączona od orzekania również na podstawie art. 18 § 1 pkt 7 P.p.s.a. Reasumując, zdaniem składu orzekającego, podniesiona przez skarżącego we wniosku okoliczność nie przemawia za wyłączeniem sędziego WSA Bożeny Miliczek - Ciszewskiej od orzekania w niniejszej sprawie. Nie uprawdopodobniono nadto żadnych innych przyczyn wyłączenia, zawartych w treści art. 18 i 19 P.p.s.a. Mając zatem na uwadze wszystkie poruszone wyżej kwestie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w oparciu o art. 18 P.p.s.a. i art. 19 P.p.s.a. oraz przy zastosowaniu art. 22 § 1 i § 2 tej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.