I SA/Gl 777/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Pindel (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Tyszkiewicz – Ziętek sędzia del. SO Paweł Kornacki po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości w kwestii wniosku strony skarżącej o wyłączenie sędziego WSA Bożeny Miliczek – Ciszewskiej postanawia oddalić wniosek. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia 21 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie Z. W. na postanowienie tego Sądu z dnia 26 listopada 2012 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W zażaleniu na postanowienie z dnia 21 października 2013 r. skarżący Z. W. zawarł wniosek o wyłączenie sędziego WSA Bożeny Miliczek – Ciszewskiej. Ponieważ wniosek powyższy nie zawierał uzasadnienia, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 listopada 2013 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wyłączenie sędziego poprzez podanie przyczyny, uzasadniającej to wyłączenie oraz powołanie okoliczności, uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny – w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Odpowiadając w terminie na wezwanie skarżący w piśmie z dnia 8 grudnia 2013 r. (data prezentaty 16 grudnia 2013 r.) wskazał, że "Skoro - Bożena Ciszewska – Miliczek, chciała być Prokuratorem, nie będzie nigdy sędzią", i "Tam, leżała i leży przyczyna jej wyłączenia". Skarżący podniósł również, iż sędzia podlegająca jego zdaniem wyłączeniu nie wyjaśniła mu wszystkich okoliczności sprawy. W powyższym kontekście skarżący odniósł się do działań organu, które miałyby stanowić przedmiot tego wyjaśnienia. W dalszej części pisma skarżący powołał okoliczności, niezwiązane ze sprawą. W treść pisma wkomponował nadto skan artykułu, dotyczącego prawa do rzetelnego procesu. W dniu 7 stycznia 2014 r. sędzia WSA Bożena Miliczek – Ciszewska złożyła oświadczenie, w którym zaznaczyła, że brak jest podstaw do wyłączenia jej zarówno z mocy ustawy - art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie: P.p.s.a., ani też nie zachodzą przyczyny wyłączenia, o których mowa w art. 19 tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 18 § 1 P.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie zaś z treścią art. 19 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Art. 19 P.p.s.a., w odróżnieniu od art. 18 tej ustawy, reguluje kwestię wyłączenia sędziego z przyczyn innych niż wymienione w art. 18, a zatem dotyczy względnych przesłanek wyłączenia sędziego. Podkreślić jednocześnie należy, że wniosek o wyłączenie sędziego powinien być zgłoszony w formie pisemnej lub ustnie do protokołu w sądzie. Oprócz ogólnych warunków, którym winno odpowiadać każde pismo strony, wniosek o wyłączenie sędziego powinien zawierać wskazanie sędziego, podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie oraz powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny (art. 20 P.p.s.a.). Wniosek, który nie odpowiada powyższym wymogom podlega oddaleniu. Wnioskodawca powinien wskazać okoliczności w postaci konkretnych faktów, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do art. 22 § 2 powołanej ustawy, musi być nadto poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Zaznaczyć należy, że instytucja wyłączenia sędziego tak z mocy prawa (art. 18 P.p.s.a.), jak i na wniosek strony (art. 19 P.p.s.a.) stanowi istotną gwarancję procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, w którym sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. W orzecznictwie, w tym Trybunału Konstytucyjnego, podkreśla się przy tym istotny związek instytucji wyłączenia sędziego z prawem do sądu. Jawi się ona bowiem jako gwarancja prawa do sądu, zapewniająca realizację konstytucyjnej zasady dostępu obywatela do bezstronnego sądu (por. m. in. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02, OTK-A 2004, nr 7, poz. 67). Rozpatrując zatem złożony przez skarżącego wniosek podkreślić należy, że w żaden sposób nie uprawdopodobnił on przyczyny wyłączenia sędziego, i to pomimo wystosowanego do skarżącego wezwania w tym zakresie. W orzecznictwie podkreśla się, że okoliczność (lub okoliczności) przemawiające za wyłączeniem sędziego powinny być określone wyraźnie i w taki sposób, by wskazywały co najmniej na możliwość wystąpienia sytuacji, w których zachowanie bezstronności przez sędziego mogłoby być obiektywnie utrudnione (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 971/10, LEX nr 737718). Co więcej, okoliczność mogąca wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi przy tym nie tylko faktycznie wystąpić, ale i być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 697/09, LEX nr 737655). Minimum wymogów w tym zakresie wskazuje zresztą art. 20 P.p.s.a., według którego strona składając wniosek o wyłączenie sędziego powinna uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. W rozpatrywanej sprawie skarżący w uzasadnieniu wniosku o wyłączenie, które w znacznej mierze jest niezrozumiałe i niezwiązane ze sprawą, odniósł się do kwestii braku wyjaśnienia przez sędziego działań organu administracji publicznej. Wskazał także na rzekomą "chęć" bycia przez sędziego prokuratorem, co w ocenie skarżącego powoduje, że osoba ta "nie będzie" sędzią. Powołane przez skarżącego okoliczności nie mogą stanowić przesłanki wyłączenia sędziego na wniosek strony. Uzasadnienie wniosku nie zawiera bowiem argumentów, które w sposób konkretny i logiczny przemawiałyby za przyjęciem tezy, że w sprawie zachodzą okoliczności wywołujące uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Wniosek o wyłączenie sędziego, poza wyrażeniem przeświadczenia o potrzebie wyłączenia danego sędziego, winien zawierać również wskazanie konkretnych faktów, które rzeczywiście mogłyby wywołać realną a nie potencjalną wątpliwość co do bezstronności sędziego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II FZ 420/08, LEX nr 1042844). Zaznaczyć także trzeba, że jeżeli sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie złożył oświadczenie, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a. dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 167/11, LEX nr 783740). Reasumując, zdaniem składu orzekającego, podniesione przez skarżącego we wniosku okoliczności nie przemawiają za wyłączeniem sędziego WSA Bożeny Miliczek - Ciszewskiej od orzekania w niniejszej sprawie. Wniosek ten nie zawiera logicznego uzasadnienia, nie spełniając tym samym minimalnych wymogów, przewidzianych przez przepisy prawa dla takiego wniosku. Mając zatem na uwadze wszystkie poruszone wyżej kwestie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w oparciu o art. 19 P.p.s.a. oraz przy zastosowaniu art. 22 § 1 i § 2 tej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.