I SA/Gl 78/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, , , po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Mm Gm na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od wpisu sądowego od zażalenia z dnia 22 listopada 2009r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; Prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 lipca 2007 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wskazano, że sytuacja majątkowa skarżącego i jego rzeczywiste możliwości płatnicze budzą uzasadnione wątpliwości, których skarżący nie rozwiał, nadsyłając jedynie część wymaganych dokumentów źródłowych. W konsekwencji skarżący uiścił należną opłatę sądową od skargi w kwocie 100 zł. W dalszej kolejności, mocą postanowienia z dnia 19 października 2009r. odmówiono skarżącemu sporządzenia uzasadnienia wyroku oddalającego skargę, który zapadł na posiedzeniu jawnym przeprowadzonym w dniu 23 stycznia 2008 r. Pismem procesowym z dnia 22 listopada 2009 r. M. G. wniósł zażalenie na przedmiotowe postanowienie Sądu, wnosząc jednocześnie o zwolnienie go od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od tego zażalenia. W wyniku wezwania referendarza sądowego w dniu 28 grudnia 2009 r., skarżący nadesłał wymagany przepisami urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zwrócił się o ustanowienie adwokata. W motywach wniosku odnotował, że nie posiada jakichkolwiek źródeł dochodu. Zaakcentował, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną i synem. W treści wniosku oświadczył nadto, że posiada nieruchomość rolną o pow. 1,52 ha oraz dom w stanie surowym zamkniętym. Z kolei samochód dostawczy marki Renault Master nie posiada okresowego przeglądu technicznego ani ważnej umowy z tytułu ubezpieczenia. Następnie, wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie dokumentów źródłowych tj. rachunków, faktur za media w przypadku występowania zaległości należało przedstawić aktualne zaświadczenia właściwych podmioŧów potwierdzające tą okoliczność; przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i pozostałe osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym; udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym- zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń; przedłożenie kopii zeznań podatkowych za 2008r. złożonych przez skarżącego i jego małżonkę; nadesłanie aktualnego zaświadczenia właściwego naczelnika urzędu pracy potwierdzające status osoby bezrobotnej skarżącego i jego żony; w przypadku z kolei korzystania z pomocy społecznej należało tę okoliczność wykazać za pomocą kopii decyzji właściwych organów; udokumentowanie okoliczności podniesionych we wniosku tj. brak ubezpieczenia samochodu oraz brak wymaganego okresowego przeglądu technicznego pojazdu. Jednocześnie zobowiązano skarżącego do jednoznacznego oznaczenia zakresu wniosku. Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego z dnia 5 stycznia 2010 r. skarżący oświadczył, że zwraca się do Sądu o zwolnienie od wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł. W tych ramach wyjaśnił nadto, że posiadany przez niego samochód nie jest eksploatowany, na dowód czego nadesłał kopię dowodu rejestracyjnego, z którego wynika, że pojazd ten nie ma aktualnych badań technicznych. Jednocześnie z pisma PZU Oddziału w K. Wydział Windykacji z dnia 15 stycznia 2010 r. wynika, że skarżący nie uiścił drugiej raty ubezpieczenia OC za rok 2009 w kwocie [...] zł wraz z odsetkami. M. G. stwierdził nadto, że nie posiada żadnych rachunków bankowych, w tym oszczędnościowo-rozliczeniowych. Nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna i nie świadczy pracy zarobkowej. W chwili obecnej oczekuje na rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego w sprawie przywrócenia uprawnień do świadczenia rentowego. W dalszej kolejności postanowieniem z dnia 17 lutego 2010 r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy. W terminowo złożonym sprzeciwie od tego orzeczenia, skarżący wskazał, iż nie jest z wykształcenia prawnikiem, zatem nie jest profesjonalistą w procedurach sądowych. Dochowuje należytej staranności w przedmiotowej sprawie jednakże sprawa nie jest dla niego prosta, wymaga bowiem fachowej wypowiedzi i innych czynności w sprawie. Zaznaczył też, iż każde wydanie pisma wymaga należnej opłaty gotówkowej. Dalej podał, iż posiada telefon na system TAK TAK, co nie wymaga umowy i opłaty abonamentu, nie posiada żadnych rachunków za czynsz i inne media bo ich nie otrzymuje i jest to zgodne ze stanem faktycznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje. Na wstępie stwierdzić należy, iż z uwagi na skutecznie wniesiony sprzeciw postanowienie referendarza, przeciwko któremu został on wniesiony utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlegała rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Konsekwencja taka wynika bowiem z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Przechodząc do rozpoznania przedmiotowego wniosku wskazać należy, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że poniesienie pełnych kosztów postępowania skutkowałoby uszczerbkiem utrzymania koniecznego wnioskodawcy i jego rodziny (art.246 § 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a.). O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s.c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. W tym też kontekście przyjąć należy, że rozstrzygnięcie wniosku zależało od tego, co zostało udowodnione przez stronę (por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s.319). Strona zobowiązana jest więc do przedstawienia w sposób rzetelny i jednoznaczny wszelkich danych niezbędnych do dokonania oceny oraz udokumentowania tych okoliczności, które wskazują, iż bez otrzymania prawa pomocy pozbawiona zostałaby możliwości skorzystania z konstytucyjnego prawa do sądu. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie uczynił zadość opisanemu wyżej wymogowi, nie dokonał tego również po otrzymaniu uzasadnienia postanowienia referendarza z dnia 17 lutego 2010 r. W szczególności nie wykazał niezbędnych wydatków ponoszonych w jego gospodarstwie domowym, przy czyn nie sposób przyjąć, że wydatki takie w ogóle nie są przez rodzinę skarżącego podnoszone. Skarżący w poprzednim postępowaniu wpadkowym toczącym się w zakresie prawa pomocy wskazał, iż w jego mieszkaniu brak jest energii elektrycznej i ,,wodociągu", dlatego też wezwaniu z dnia 5 stycznia 2010r. pouczono skarżącego, że w wypadku występowania zaległości z tytułu stałych opłat należy nadesłać zaświadczenia właściwych podmiotów potwierdzające tą okoliczność. M. G. nie złożył jednakże podobnych dokumentów. Wskazać także należy na pewne rozbieżności w oświadczeniach skarżącego, bowiem w ramach poprzednio toczącego się postępowania w przedmiocie prawa pomocy podał, iż przez okres dwóch lat nie było i nie ma żadnych operacji bankowych potwierdzających fakt ,,wpływów kwot finansowych- z czego wnioskować można, iż skarżący jednakowoż posiada rachunek bankowy. W ramach wezwania z dnia 5 stycznia 2010r. wskazano zatem, iż w przypadku gdyby rachunki bankowe były zajęte czy też w razie ich likwidacji, należy przedstawić właściwe zaświadczenia banku potwierdzające te fakty. Przedmiotowe zaświadczenia również nie zostały przez skarżącego przedstawione. Niewyjaśniona pozostaje także kwestia pokrywania niezbędnych kosztów utrzymania skarżącego i jego rodziny, przy jednoczesnym deklarowaniu braku jakiegokolwiek dochodu oraz nie korzystania z pomocy społecznej. Faktem jest, że skarżący w urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy wskazał, iż ,,utrzymanie konieczne jest zaspakajane przez rodzinę" jednakże na poparcie powyższego nie przedstawił żadnych dokumentów, chociażby pisemnych wyjaśnień członków rodziny wskazujących wysokość udzielonej mu pomocy materialnej. Wskazać także należy, iż skarżący pomimo deklarowanego ubóstwa, po uprawomocnieniu się postanowienia o odmowie przyznania mu prawa pomocy z dnia 23 lipca 2007r. opłacił wpis sądowy od skargi wniesionej w niniejszej sprawie w wysokości [...] zł. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych uniemożliwia kontrolę twierdzeń wnioskodawcy oraz bezsprzeczną ocenę jego sytuacji finansowej, a co za tym idzie nie pozwala na uwzględnienie wniosku. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. działając oparciu o art. 260 tej ustawy odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy.