I SA/Gl 781/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie ulgi płatniczej – umorzenie zaległości podatkowej w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącej doradcę podatkowego; W skardze z dnia 8 sierpnia 2007 r. M.P. zwróciła się do Sądu między innymi z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie doradcy podatkowego. Uzasadniając wniosek podkreśliła, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i jest przy tym osobą schorowaną i niepełnosprawną. Podniosła dalej, że w chwili obecnej utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w kwocie "[...]" zł. Jej wydatki opiewają na kwotę ok. "[...]" zł. Dodatkowo jest zmuszona każdego roku zakupić 4 tony opału. Skarżąca w wyniku opisanej wcześniej sytuacji finansowej korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. Jej zadłużenie wobec spółdzielni mieszkaniowej stanowi kwotę ok. "[...]" zł. Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała wymagany przepisami druk formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, z którego wynika - ponad okoliczności wcześniej podniesione - że skarżąca posiada mieszkanie o pow. 60 m². Pismem z dnia 16 października 2007 r. referendarz sądowy zwrócił się do skarżącej o uzupełnienie wniosku poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i nadesłanie dokumentów źródłowych. Odpowiadając w terminie, M.P. nadesłała plik dokumentów. Wynika z nich, że dochód netto skarżącej stanowi kwotę "[...]" zł. Do stałych, udokumentowanych opłat ponoszonych przez wnioskującą należy zaliczyć czynsz ("[...]" zł) i energię elektryczną ("[...]" zł.). Z tytułu tej pierwszej skarżąca posiada zadłużenie, które na dzień 23 października 2007 r. wynosiło "[...]" zł. Z nadesłanych decyzji Prezydenta Miasta K. wynika, że skarżąca otrzymuje pomoc społeczną w postaci zasiłku okresowego w kwocie "[...]" zł (przyznany do dnia 31 stycznia 2008 r.) oraz zasiłku celowego w kwocie "[...]" zł (świadczenie wypłacone za październik 2007 r. na pokrycie zakupu lekarstw). Z dokumentacji skarżącej wynika nadto, że ze względu na przewlekły charakter schorzeń wymaga stałego leczenia farmakologicznego i dietetycznego. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym lub całkowitym (art. 245 § 1 P.p.s.a.). Z uwagi na to, że M.P. zwróciła się do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie doradcy podatkowego, jej wniosek podlega rozpoznaniu w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. albowiem dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jest więc regułą, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w tym zakresie, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zdaniem rozpoznającego wniosek skarżąca wykazała, iż w jej przypadku spełniona jest przesłanka z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W toku rozpoznania sprawy uwzględniono przede wszystkim relację pomiędzy dochodami skarżącej a wydatkami, których stałe ponoszenie w jej przypadku jest niezbędne. Jednocześnie nie stracono z pola widzenia faktu, iż kondycja finansowa skarżącej winna być nadto postrzegana przez pryzmat uzyskiwanego przez nią wsparcia ze strony pomocy społecznej. Uzasadniając przyjętą konstatację godzi się zaakcentować, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, której zadaniem jest wspieranie osób lub rodzin nie będących w stanie samodzielnie zaspokoić własnych potrzeb zgodnie z założeniami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Godzi się zaakcentować, iż podobnie prawo pomocy jest instytucją o wyjątkowym charakterze, której zadaniem jest zapewnienie dostępu do Sądu osobom, którym brak środków finansowych na prowadzenie postępowania. Mając na uwadze powyższe spostrzeżenia należało odnotować, iż bezspornie M.P. korzysta z pomocy społecznej w formie zasiłków okresowego i celowego, co pozwala przyjąć, iż jest osobą, która nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić własnych potrzeb. Nie sposób przy tym przyjąć, że obowiązek poniesienia kosztów sądowych miałby być zaspokojony z uzyskiwanego prze nią wsparcia budżetu państwa. W ocenie rozpoznającego wniosek sądy powinny zabezpieczać prawidłową równowagę pomiędzy, z jednej strony interesem państwa w pobieraniu opłat z tytułu rozpoznawania skarg, a z drugiej strony interesem skarżących w dochodzeniu swych roszczeń. Obciążenie zaś skarżącej kosztami niniejszego postępowania w sposób oczywisty naruszałoby jej interes w dochodzeniu swoich praw przed sądem, a jednocześnie skutkowałoby tym, że przyznane skarżącej świadczenia z pomocy społecznej byłoby fikcyjne. W wyniku poczynionych wyżej rozważań orzeczono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., art. 254 § 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy.