I SA/Gl 788/14

PostanowienieWSA w Gliwicach2014-12-08

Skład orzekający: Gabriel Radecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) złożony przez osobę prawną może zostać uwzględniony, mimo nieuzupełnienia przez nią braków formalnych wniosku, jeśli sąd dysponuje innymi dowodami potwierdzającymi trudną sytuację finansową strony, a podobne wnioski w innych sprawach tej samej strony zostały już pozytywnie rozpatrzone?
Ratio decidendi
Osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), gdy wykaże brak wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania. Nawet jeśli strona nie uzupełniła braków formalnych wniosku, sąd może uwzględnić wniosek, jeśli inne dowody potwierdzają jej trudną sytuację finansową, a podobne wnioski w innych sprawach tej samej strony zostały już pozytywnie rozpatrzone, co należy uwzględnić z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżąca Sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na upadłość w 2009 r., brak wznowienia działalności, zajęte rachunki bankowe i brak majątku. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku, które nie zostało podjęte z powodu nieobecności adresata, sąd uznał, że strona znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, co potwierdzają inne dokumenty i wcześniejsze postanowienia sądu w podobnych sprawach tej samej spółki.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej płatnika i określenia wysokości należności z tytułu pobranych, a niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za lipiec 2009 r. w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, skarżąca Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku podniesiono, że od ogłoszenia upadłości w 2009 r. nie prowadzi ona działalności gospodarczej i nie wznowiła jej po umorzeniu postępowania upadłościowego, m.in. ze względu na niesporządzenie przez syndyka bilansu zamknięcia. Zaznaczono, że jej rachunki bankowe są zajęte przez organy podatkowe, a ich stan jest ujemny. Według wniosku Spółka nie posiada żadnego majątku i nie sporządziła sprawozdania rachunkowego. Referendarz sądowy wystosował do skarżącej wezwanie do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku, lecz przesyłka z wezwaniem została awizowana, po raz pierwszy dnia 4 listopada 2014 r. i po raz drugi dnia 19 listopada 2014 r., po czym – jako niepodjęta w terminie – zwrócona nadawcy. Wezwanie to dotyczyło jeszcze siedmiu innych wniosków, które również są rozpoznawane na dzisiejszym posiedzeniu. To jednak nie wszystkie wnioski Spółki o przyznanie prawa pomocy przed Sądem – w dniu 7 listopada 2014 r. Sąd zwolnił ją od kosztów sądowych w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 4/14. Postanowienie to wydano po tym, jak orzeczenie wcześniejsze, z dnia 7 lipca 2014 r., zostało uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt I FZ 317/14. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych – może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie uznać wypada, że Spółka znajduje się w takiej właśnie sytuacji, mimo że nie wykonała wezwania referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Wezwanie to zostało bowiem doręczone w trybie zastępczym, wobec czego adresat w rzeczywistości nie mógł się z nim zapoznać i nie można zarzucać, że nie uczynił mu zadość celowo, zaś wątpliwości, których wyjaśnieniu ono służyło, zostały po jego wystosowaniu rozstrzygnięte w postępowaniu w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 4/14. Mianowicie po tym, jak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30 września 2014 r. przesądził, że zgromadzony w tamtej sprawie materiał dowodowy wystarcza do oceny położenia Spółki z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy, Sąd w wyniku tej oceny przyjął w postanowieniu z dnia 7 listopada 2014 r., iż wspomniane przesłanki zostały spełnione. Te zdarzenia muszą być uwzględnione z urzędu także i w rozpatrywanej sprawie. Wypada więc mieć na względzie dokumenty przywołane przez Sąd, które potwierdzają okoliczności podane we wniosku, w szczególności: postanowienie z dnia 12 października 2011 r. o umorzeniu postępowania upadłościowego, zaświadczenie organu podatkowego, że Spółka składała zeznania podatkowe w podatku dochodowym do 2010 r. (wykazała wtedy stratę w wysokości 107.487,76 zł), a w podatku od towarów i usług do marca bieżącego roku (nie wykazała wówczas obrotu, tylko kwotę do przeniesienia na kolejny okres), wyciągi z rachunków bankowych nieodnotowujące żadnych operacji i z ujemnymi saldami oraz pismo podmiotu prowadzącego rachunkowość Spółki z dnia 13 września 2012 r. wskazujące przyczyny, dla których nie jest on w stanie sporządzić sprawozdania finansowego. Ponadto te wszystkie fakty są zbieżne z tymi wskazanymi w uzasadnieniu postanowienia z dnia 13 czerwca 2013 r. o umorzenia administracyjnego postępowania egzekucyjnego, znajdującego się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy, w świetle którego w postępowaniu tym ustalono, że Spółka nie prowadzi działalności i nie posiada ani żadnego majątku, ani jakichkolwiek środków na rachunkach bankowych (k. 2 odwrót akt administracyjnych). Sąd w postanowieniu z dnia 7 listopada 2014 r. nie przywiązał wagi do wątpliwości podniesionych na wcześniejszym etapie postępowania w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 4/14, związanych z brakiem sprawozdania finansowego i niewyjaśnieniem kwestii sprzedaży licytacyjnej majątku nieruchomego Spółki. Trudno zatem w niniejszym postępowaniu akcentować te okoliczności, zwłaszcza jeżeli dowiedziono, że Spółka od lat nie funkcjonuje, nie dysponuje żadnymi środkami i nie jest w stanie spłacić ciążącego na niej zadłużenia. Te same okoliczności faktyczne w kontekście tych samych przepisów należy w różnych sprawach jednego podmiotu oceniać jednakowo. Mając na względzie wszystkie powyższe uwagi, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło