I SA/Gl 79/07
WyrokWSA w Gliwicach2008-01-10
Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Anna Wiciak, Małgorzata Wolf-Mendecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jeśli środek egzekucyjny został zastosowany wobec dłużnika zajętej wierzytelności przed doręczeniem odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu?Ratio decidendi
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje przerwany z chwilą zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje również z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, jeżeli nastąpiło to przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. W sytuacji, gdy te zdarzenia miały miejsce przed upływem terminu przedawnienia, egzekucja jest dopuszczalna.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. Skarżący zarzucali, że postępowanie egzekucyjne nie zostało wszczęte przed upływem terminu przedawnienia, a także, że pierwotny tytuł wykonawczy nie został doręczony jednemu ze współmałżonków. Organy egzekucyjne uznały, że bieg terminu przedawnienia został przerwany przez zastosowanie środków egzekucyjnych (zajęcie wynagrodzenia i ruchomości) i zawiadomienie o tym zobowiązanych przed końcem 2005 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia NSA Anna Wiciak, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.), Protokolant Anna Florek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi G. K.-L. i J.L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...], którym nie uwzględniono zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] znak [...], obejmującego zaległość G. K.-L. i J. L. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. (wynikającą z decyzji tego organu z dnia [...] nr [...]).
Jako podstawę wydania postanowienia wskazano art. 17 § 1, art. 18 i art. 34 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 36, poz. 161 z późn. zm.) oraz art. 123 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Jak wynika z uzasadnienia postanowienia organu I instancji, decyzją z dnia [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. określił G. K.-L. i J. L. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. w kwocie [...] zł. Zaległość w kwocie [...] zł (uwzględniająca dokonane wpłaty) objęta została tytułem wykonawczym z dnia [...] nr [...]. W dniu [...] dokonano aktualizacji tytułu wykonawczego wobec potrącenia nadpłaty zeznania rocznego za 2005 r.
Wskazano dalej, iż wbrew zarzutom zobowiązanych, w przedmiotowej sprawie nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia poprzez zastosowanie środków egzekucyjnych.
W dniu 9 grudnia 2005 r. dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę G. K, a w dniu 15 grudnia 2005 r. zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia ruchomości będącej w ustawowej współwłasności małżonków L., czym przerwano bieg terminu przedawnienia w stosunku do obydwojga zobowiązanych.
W konsekwencji Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło przedawnienie prawa do dochodzenia powyższego zobowiązania podatkowego i tytuł wykonawczy o nr [...] pozostaje nadal aktualny.
W toku postępowania egzekucyjnego pełnomocnik podatników stwierdził, że postępowanie egzekucyjne nie zostało wszczęte przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Utrzymywał, iż zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego za rok 1999 wygasło skutecznie w dniu 31 grudnia 2005 r. Dodatkowo strona wskazała, iż G. K. nie doręczono pierwotnego tytułu wykonawczego, który wystawiony został jedynie na nazwisko J. L..
Ustosunkowując się do tych argumentów, organ egzekucyjny drugiej instancji wyjaśnił w pierwszej kolejności, że stosownie do art. 70 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Natomiast bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Wskazał dalej, że zgodnie z przepisem art. 26 § 5 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności – zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu prawa majątkowego.
W niniejszej sprawie, zdaniem organu, wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło przez zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę, które doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności pieniężnej – tj. pracodawcy G. K. w dniu 16 grudnia 2005 r., przy czym zobowiązana G. K. została zawiadomiona (za pośrednictwem poczty) o zastosowaniu wobec niej środka egzekucyjnego w dniu 20 grudnia 2005 r.
Wyjaśniono też, że tytuły wykonawcze – zarówno ten sporządzony w dniu [...] nr [...], jak i również zaktualizowany w dniu [...] zostały wystawione na nazwisko J. L., ale jednocześnie zawierały dane identyfikacyujne G. K.. Oznacza to, w ocenie organu, iż tytuły wykonawcze (wobec zaznaczenia na ustalonych według ustalonego wzoru drukach kwadratu 1- "małżeństwo") czyniły zadość ustawowym wymogom w zakresie oznaczenia zobowiązanego.
W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej małżonkowie L. wnieśli o jej uchylenie wobec naruszenia:
- art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
- art. 70 Ordynacji podatkowej,
- § 5 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
oraz błędnego ustalenia stanu faktycznego.
W uzasadnieniu skargi ponownie podkreślono, iż niedoręczenie tytułu wykonawczego oznacza, że egzekucja administracyjna nie została wszczęta. Oczywistym następstwem tego, zdaniem strony, jest brak podstaw prawnych do podejmowania jakichkolwiek działań, które mogą być przeprowadzone wyłącznie toku postępowania egzekucyjnego. Skarżący utrzymywali także, że zobowiązanej faktycznie nie doręczono tytułu wykonawczego, (bo nie zawierał on części N), a aktualizacja tego tytułu nastąpiła już po upływie terminu do dochodzenia przedmiotowego zobowiązania podatkowego. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przytoczyli treść pisma Ministra Finansów nr SP2/36/0033-7/26/05/DO oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2004 r. sygn. akt III S.A. 859/03.
Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zamieszczone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Kluczowa dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest kwestia, czy w przedmiotowej sprawie nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia przed końcem 2005 r.
Art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej przewiduje bowiem, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Stosownie natomiast do treści art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Organy egzekucyjne obu instancji zgodnie przyjęły, że zastosowanie środka egzekucyjnego, jak też dokonanie zawiadomienia zobowiązanym, nastąpiło przed upływem omawianego okresu pięcioletniego.
Wskazano, że tytuł wykonawczy z dnia [...] wystawiony na nazwisko małżonków L. został doręczony J. L. w dniu 15 grudnia 2005 r. w chwili zajęcia należącego do nich samochodu osobowego marki Opel Astra (co osobiście potwierdził w protokole zajęcia ruchomości). Ponadto, następnego dnia organ egzekucyjny zawiadomił pracodawcę zobowiązanej – Sąd Okręgowy w B. o zajęciu jej wynagrodzenia za pracę. G. K. zawiadomiona została o zastosowaniu tego środka egzekucyjnego w dniu 20 grudnia 2005 r.
Zatem, bezzasadnie powołują się skarżący na nieskuteczne wszczęcie egzekucji jeszcze w 2005 r.
Słusznie twierdzi strona skarżąca, że organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru (art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).
Jednakże zobowiązani pomijają dalszą część tego przepisu. Zgodnie bowiem z treścią art. 26 § 5 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności – zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu prawa majątkowego.
Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, a przesłanka wszczęcia postępowania została spełniona w dniu 15 (czy ostatecznie 16) grudnia 2005 r. Istotnym pozostaje skuteczne wszczęcie egzekucji wobec obojga zobowiązanych do końca 2005 r.
Trudno również zaakceptować pogląd skarżących o wadliwości sporządzonego w dniu [...] tytułu wykonawczego.
Wyjaśnić w tym zakresie należy, iż oboje małżonkowie L. pozostają zobowiązanymi w myśl przepisu art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, albowiem nie wykonali w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym, do którego zobowiązali się we wspólnie złożony zeznaniu podatkowym dotyczącym ich należności podatkowych za 1999 r.
Z akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że tytuł wykonawczy wystawiony został na zobowiązanego i zobowiązaną – skarżącą G. K., gdyż na druku TYT-1 w poz. 9 wierzyciel oznaczył kwadrat 1 – "małżeństwo", a na druku TYT-2, wpisane zostało nazwisko, imię oraz adres G. K.. Oznacza to, że tytuły wykonawcze (również ten zaktualizowany) sporządzone zostały według ustalonego wzoru i czyniły zadość ustawowym wymogom w zakresie oznaczenia zobowiązanych. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisu § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.).
Stwierdzić ponadto należy, iż Sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek uchybień przy ustalaniu stanu faktycznego i nie było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o którąkolwiek z przesłanek wynikających z art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Obowiązek, któremu podlegają skarżący pozostaje nadal wymagalny, a prowadzenie egzekucji było dopuszczalne.
W sumie więc, uwzględniając wszystkie podniesione wyżej okoliczności, stanowisko organu egzekucyjnego drugiej instancji zajęte w rozpatrywanej sprawie uznać trzeba, zdaniem Sądu, za zgodne z obowiązującym prawem. Wobec tego Sąd oddalił skargę w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 września 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło