I SA/Gl 793/08

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2008 r. sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. Odpowiadając w terminie na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości [...] zł, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podkreślono w szczególności, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej i nie jest finansowana przez sponsorów oraz że nie posiada majątku. Zwrócono zarazem uwagę na bezskuteczność egzekucji prowadzonych przeciwko skarżącej oraz na fakt zajęcia w toku postępowania karnego "wszelkiej" dokumentacji, w tym księgowej. Ta ostatnia okoliczność oraz brak wiedzy o numerach rachunków bankowych Spółki, a także o nazwach banków, w których rachunki te są prowadzone, została nadto wskazana jako przyczyna niewypełnienia rubryk nr 7-9 urzędowego formularza oraz niemożliwości sporządzenia sprawozdania rachunkowego za ostatni rok obrotowy. Według wniosku "Spółka nie uzyskała żadnego dochodu", zaś jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł. Referendarz sądowy dwukrotnie wzywał skarżącą do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku, najpierw poprzez nadesłanie dokumentu, w oparciu o który nastąpiło zabezpieczenie dokumentacji księgowej w ramach postępowania karnego, oraz kompletnego sprawozdania finansowego za 2006 r., a następnie poprzez przedłożenie: wyciągów i wykazów z rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont (przytoczono nazwy banków i ich oddziałów, w których według akt administracyjnych Spółka posiadała rachunki, oraz zastrzeżono, że w przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należy przedstawić potwierdzające ten fakt aktualne, tj. wystawione po otrzymaniu wezwania, zaświadczenia wystawione przez banki, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, a w razie ich likwidacji – stosowne zaświadczenie wystawione przez banki lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku), odpisów raportów kasowych za trzy ostatnie miesiące, zeznania podatkowego za rok 2007 złożonego przez skarżącą dla potrzeb podatku dochodowego od osób prawnych (wskazano, że w razie, gdyby zeznanie to nie zostało złożone, należy przedłożyć potwierdzające ten fakt zaświadczenie właściwego organu podatkowego, które dodatkowo powinno wskazywać wszystkie kwoty wpłacone w bieżącym roku tytułem zobowiązań podatkowych ciążących na skarżącej), deklaracji na podatek od towarów i usług składanych przez skarżącą w okresie ostatnich sześciu miesięcy lub zaświadczenia organu podatkowego poświadczającego, że skarżąca nie złożyła takich deklaracji, a nadto dokumentów wskazujących tytuł prawny do nieruchomości, z których skarżąca, według informacji znajdujących się w aktach administracyjnych, korzysta, np. odpisów ksiąg wieczystych lub umów najmu (podkreślono, że dokumentacja ta powinna również potwierdzać ewentualną utratę tytułu prawnego do którejkolwiek z tych nieruchomości). Wykonując wezwanie, strona przedstawiła otrzymany od Prokuratury odpis protokołu zatrzymania rzeczy z dnia 20 czerwca 2006 r., potwierdzającego zatrzymanie dla potrzeb postępowania karnego obszernej dokumentacji księgowej, m. in. umów o pracę, umów transferowych oraz wyciągów z rachunków bankowych (w protokole: "rachunków bankowych"). Wyjaśniono nadto, że pozostałe materiały, o które wyzwano, nie mogły być nadesłane. Powtórzono bowiem, iż nieznane są numery rachunków bankowych, do których zresztą skarżąca "nie ma dostępu", nie dokonując za ich pomocą żadnych transakcji. Podobnie, tj. niewiedzą o numerach ksiąg wieczystych, usprawiedliwiono brak odpisów tych ksiąg. Podniesiono również, że Spółka nie sporządza raportów kasowych i nie złożyła żądanych zeznań i deklaracji podatkowych oraz że stosowne informacje dostępne są w Prokuraturze. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Osoba prawna, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżąca nie wykazała, iż powyższa przesłanka zachodzi, nie wykonując w sposób należyty wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Poprzestała ona bowiem jedynie na przedłożeniu odpisu protokołu zatrzymania jej dokumentacji księgowej pochodzącego sprzed ponad dwóch lat, chociaż wbrew jej twierdzeniom nie było żadnych przeszkód do tego, by uczynić zadość wezwaniu w pozostałej części. Nieznajomość numerów rachunków bankowych nie uniemożliwia przecież jego właścicielowi uzyskania w banku wyciągu z tego rachunku czy też żądanych zaświadczeń, tym bardziej iż w wezwaniu wskazano banki i ich oddziały, do których należało się zwrócić. Analogicznie brak wiedzy co do numeru księgi wieczystej w najmniejszym stopniu nie ogranicza dostępu do tej księgi i prawa do otrzymania z niej odpisów, jeśli właściciel nieruchomości może dostarczyć inne dane, np. adres, który skądinąd także został wskazany przez referendarza sądowego. Podkreślić również wypada, że niezłożenie zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych oraz deklaracji dla podatku od towarów i usług nie stanowi usprawiedliwienia zignorowania wezwania w tym zakresie, skoro w wezwaniu tym zastrzeżono, jakie zaświadczenia trzeba przedstawić w takim przypadku. Wszystkie powyższe materiały mogły więc zostać dostarczone, mimo iż dnia 20 czerwca 2006 r. miało miejsce zatrzymanie dokumentacji księgowej skarżącej Spółki. Tym samym Spółce tej można wytknąć, że wskutek jej postawy procesowej nie zgromadzono dowodów, które pozwalałyby na wolną od wątpliwości ocenę jej sytuacji majątkowej, a w konsekwencji na ustalenie, czy została spełniona przesłanka przyznania prawa pomocy, o której mowa w art. 246 § 2 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnotowania także wymaga, że zgodnie z art. 255 tego Prawa to na osobie wnioskującej o prawo pomocy ciąży obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych na wezwanie wystosowane wtedy, gdy jej oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzą wątpliwości. Brak zatem podstaw do tego, by tego rodzaju wezwanie mogło być skierowane do innych podmiotów, w tym do prokuratury. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe spostrzeżenia, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.