I SA/Gl 794/08

PostanowienieWSA w Gliwicach2008-10-06

Skład orzekający: Piotr Łukasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że jej sytuacja finansowa, uwzględniająca stałe wydatki, dochody oraz otrzymywane wsparcie z administracji publicznej (dodatek mieszkaniowy), uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Obciążenie jej kosztami postępowania naruszałoby jej interes w dochodzeniu praw przed sądem i czyniłoby przyznane świadczenie publiczne fikcyjnym.
Stan faktyczny
Skarżąca I. M. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. i wniosła o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z uwagi na brak środków finansowych. Po wezwaniu przez referendarza sądowego, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Analiza jej sytuacji wykazała wspólne gospodarstwo domowe z synem, ograniczone dochody, stałe wydatki (czynsz, media, rata kredytu) oraz otrzymywany dodatek mieszkaniowy.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą od kosztów sądowych, 2) ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 6 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – umorzenie zaległości podatkowej w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącej radcę prawnego; W skardze z dnia 16 lipca 2008 r. I. M. zwróciła się do Sądu między innymi z wnioskiem o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z uwagi na brak środków finansowych na jego opłacenie. Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała wymagany przepisami druk formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie radcy prawnego. W oparciu o oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz materiały źródłowe, nadesłane w odpowiedzi zawezwanie referendarza z dnia 22 września 2008 r., ustalono, co następuje. Skarżąca przebywa we wspólnym gospodarstwie domowym (mieszkanie o pow. 42,78 m² - składnik masy spadkowej po mężu) wraz z synem. Łączny dochód tego gospodarstwa stanowi kwotę [...] zł netto. Skarżąca ponosi opłatę czynszową w wysokości [...] zł (średnia za okres od sierpnia do września 2008 r.). Z tytułu dostawy mediów wydatkuje kwotę ok. [...] zł. I. M. spłaca nadto kredyt zaciągnięty w [...] (rata w wysokości [...] zł). Do dnia 28 lutego 2009 r. skarżącej został przyznany dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł, co wynika z decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] . nr [...]. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym lub całkowitym (art. 245 § 1 P.p.s.a.). Z uwagi na to, że I. M. zwróciła się do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie radcy prawnego, jej wniosek podlega rozpoznaniu w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. albowiem dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jest więc regułą, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w tym zakresie, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zdaniem rozpoznającego wniosek skarżąca wykazała, iż w jej przypadku spełniona jest cytowana wyżej przesłanka. W toku rozpoznania sprawy uwzględniono przede wszystkim relację pomiędzy dochodami skarżącej a wydatkami, których stałe ponoszenie w jej przypadku jest niezbędne. Jednocześnie nie stracono z pola widzenia faktu, iż kondycja finansowa skarżącej winna być nadto postrzegana przez pryzmat uzyskiwanego przez nią wsparcia ze strony administracji publicznej. W tych ramach należy zwrócić uwagę na otrzymywany przez nią dodatek mieszkaniowy, który co do zasady przyznawany jest osobom, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić własnych potrzeb mieszkaniowych. Nie sposób w tych ramach przyjąć, że obowiązek poniesienia kosztów sądowych miałby być zaspokojony z uzyskiwanego prze nią wsparcia budżetu państwa. W ocenie rozpoznającego wniosek, sądy powinny zabezpieczać prawidłową równowagę pomiędzy, z jednej strony interesem państwa w pobieraniu opłat z tytułu rozpoznawania skarg, a z drugiej strony interesem skarżących w dochodzeniu swych roszczeń. Obciążenie zaś skarżącej kosztami niniejszego postępowania w sposób oczywisty naruszałoby jej interes w dochodzeniu swoich praw przed sądem, a jednocześnie skutkowałoby tym, że przyznane skarżącej świadczenie pochodzące z administracji publicznej byłoby fikcyjne. W wyniku poczynionych wyżej rozważań orzeczono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., art. 254 § 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło