I SA/Gl 799/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Pyszny, , , po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sosnowcu w przedmiocie sposobu prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłaty za brak zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. M. K. (dalej jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę, w której zakwestionował sposób prowadzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sosnowcu (dalej jako organ) postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z 10 sierpnia 2023 r. nr OPL/2022/301846, dotyczący opłaty za brak zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. W skardze skarżący podniósł, m.in. że w ramach opisanego wyżej postępowania egzekucyjnego organ dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej, a skarżącemu nie został jak dotąd doręczony tytuł wykonawczy. Nadto wskazał, że "nie zgadza się z podstawą prawną prowadzonej egzekucji, kwestionuje ją w całości jako niezgodną z Konstytucją RP (...)". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, gdyż jej zarzuty stanowią w istocie zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, a zatem nie został wyczerpany tok postępowania przewidziany w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, tj. rozpatrzenie zarzutów, które przysługują zobowiązanemu w przypadku kwestionowania faktu prowadzenia egzekucji w oparciu o tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela. Organ wyjaśnił, że za pismem z 11 czerwca 2025 r. przekazał zarzuty do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, a po otrzymaniu zawiadomienia o wydanym w sprawie ostatecznym postanowieniu i sposobie rozstrzygnięcia, zakończy postępowanie w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne z przyczyn innych niż wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-5a tej ustawy. Na podstawie art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023. Poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615 z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach enumeratywnie wymienionych. Jednocześnie, stosownie do treści art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Powyższe prowadzi do konkluzji, że w sytuacji, gdy stronie przysługuje prawo wniesienia jakiegokolwiek środka zaskarżenia, wniesienie skargi na ten akt lub czynność do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne. W rozpoznawanej sprawie skarżący zakwestionował sposób prowadzenia przeciwko niemu przez organ postępowania egzekucyjnego. Podniesione w skardze zarzuty stanowią zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Skarżący wniósł także za pośrednictwem organu zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, które organ przekazał wierzycielowi. Zatem zarzutom tym nadany został bieg stosownie do postanowień ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 132, dalej jako u.p.e.a.). W myśl § 1 art. 34 u.p.e.a. organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Z kolei jak stanowi § 3 cytowanego przepisu, na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie. Mając na względzie cytowane wyżej regulacje należy zauważyć, że wniesienie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej uruchamia postępowanie przed organem egzekucyjnym, które kończy się postanowieniem, a na to postanowienie przysługuje zażalenie. Zatem dopiero po rozpoznaniu tego zażalenia przez organ odwoławczy stronie będzie przysługiwało prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 3 w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a.). Wniesienie skargi do sądu administracyjnego przed wyczerpaniem powyższego trybu odwoławczego jest niedopuszczalne i skutkuje odrzuceniem skargi. W związku z powyższym skargę w przedmiocie sposobu prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłaty za brak zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, należało uznać za niedopuszczalną, dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.