I SA/Gl 802/17

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] [...] w przedmiocie ulg płatniczych – umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych z odsetkami za zwłokę w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 100 (słownie: sto) złotych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe z niepełnosprawną matką, emerytką, nad którą sprawuje opiekę, otrzymując w związku z tym zasiłek stanowiący jego jedyny dochód. Stałe wydatki wyliczył na kwotę 1090 zł, stwierdzając, że pozostałą kwotę przekazuje na wyżywienie. Do wniosku załączono fragmenty z wyciągu z rachunku bankowego, dotyczące m.in. wypłat wspomnianych zasiłku i emerytury w kwotach odpowiednio 520 zł i 1070,68 zł. Pismem doręczonym dnia 20 września skarżącego wezwano do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie m.in. wyciągów z rachunków bankowych, zeznań podatkowych oraz dokumentów obrazujących aktualne dochody i wydatki gospodarstwa domowego. Odpowiadając na wezwanie, skarżący stwierdził, że rachunek, z którego fragmenty wyciągu przedstawił, nie należy do niego. Nie nadesłał natomiast żadnego z dokumentów objętych wezwaniem. Nie wykonał też kolejnego wezwania referendarza sądowego, doręczonego dnia 5 października 2017 r. Postanowieniem z dnia 5 marca 2015 r. skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 111/15. Wnioskodawca powołał się na to postanowienie, podkreślając, że jego sytuacja nie uległa zmianie. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli wedle art. 245 § 3 tej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Musi ona więc tę przesłankę udowodnić, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności procesowej, jaką winna ona przejawić, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, tj. złożenia dodatkowych wyjaśnień i nadesłania wszystkich dokumentów źródłowych wymienionych w wezwaniu. Tymczasem wnioskodawca nie nadesłał żadnego z dokumentów, o które go wzywano, co wyklucza uwzględnienie jego wniosku w całości. Nie może być bowiem tak, że osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy całkowicie ignoruje wezwanie do uzupełnienia wniosku i mimo to uzyskuje to prawo w zakresie wynikającym z wniosku. Wezwanie służy przecież wyjaśnieniu wątpliwości co do tego, czy zachodzą podstawy do takiego rozstrzygnięcia, które osoba ta zobowiązana jest wykazać. W niniejszej sprawie wątpliwości te związane są ze szczątkowością materiału dowodowego załączonego do wniosku. Brak dokumentów źródłowych mających ten materiał uzupełnić nie pozwala ustalić, jakie środki są do dyspozycji w gospodarstwie domowym skarżącego, ile wynoszą wszystkie wydatki zaliczające się do sfery utrzymania koniecznego, w jakiej relacji pozostają one do tych środków i w jakim stopniu są pokrywane. W tym kontekście wypada szczególnie wytknąć stronie, że uchyliła się od nadesłania wyciągów z rachunków bankowych, w tym tego, z którego fragmenty załączyła do wniosku. Uniemożliwia to zbadanie, jaki jest stan rachunku, jakie dodatkowe wpływy były na nim ewentualnie odnotowane i jakie inne operacje były dokonywane za jego pośrednictwem. W ocenie rozpoznającego wniosek mimo niewykonania wezwania, nie można jednak przyjąć, że skarżący jest w stanie uiścić koszty sądowe w całości. W świetle ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym od lat zajmuje się on matką, korzystającą z różnych form opieki społecznej. Nie można tracić z pola widzenia, że postanowieniem z dnia 5 marca 2015 r. ze względu na ten fakt skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 111/15. Nie jest przecież wysoce prawdopodobne, by stan ten mógł ulec znaczącej poprawie, szczególnie jeżeli zważyć, że w dniu złożenia wniosku wnioskujący wciąż pobierał zasiłek związany z opieką, aczkolwiek nie można tego wykluczyć z uwagi na jego wiek i możliwości zarobkowe. Dlatego uznano, że stopień, w jakim można było ustalić sytuację wnioskodawcy, uzasadnia konkluzję, iż bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego jest on w stanie uiścić tylko część kosztów, o której mowa w sentencji, równą najniższej opłacie sądowej znanej procedurze sądowoadministracyjnej. Kwota ta nie przekracza 10 % deklarowanych we wniosku dochodów. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.